Danıştay 8. Daire E.2017/3052 K.2021/603

Yükseköğretim Kurulu Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı kararı ile bu karara esas Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 01.02.2017 tarihli kararında bahsedilen "04.06.2014 tarihli kararının iptaline" ve "Elektronik Mühendisliği programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına eşdeğer olmadığına" ilişkin kısımların iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

2010 yılında Bulgaristan.

Üniversitesi’nin Elektronik Mühendisliği bölümünden mezun olduğu, 21/02/2011 günü Elektronik Mühendisi olarak diplomasına denklik verildiği, davalı idarenin 04/06/2014 günlü kararı ile Elektronik Mühendisliği ile Elektrik-Elektronik Mühendisliği’nin eşdeğer olduğuna karar verildiği, bu karar üzerine 14/11/2014 tarihinde denklik belgesinin Elektrik-Elektronik Mühendisliği olarak değiştirilmesi talebiyle davalı idareye başvurduğu, başvurunun reddi üzerine.

İdare Mahkemesi’nde dava açtığı, Mahkeme’nin iptal ile sonuçlanmasına rağmen gereğinin yerine getirilmediği, 03/02/2017 günlü dava konusu işlem ile de 04/06/2014 günlü kararın iptaline ve Elektronik Mühendisliği programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına eşdeğer olmadığına karar verildiği, iki programın ve ders içeriklerinin neredeyse birbiriyle aynı olduğu, davalı idarenin hukuki istikrar ve belirlilik ilkesini ihlal ettiği, işlemin iptal edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün 01/10/2014 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile belirlenen dersleri sertifika öğreniminde almaları şartıyla Elektronik Mühendisliği bölümü mezunlarının 1kV’nın üzerindeki işlerde çalışıp çalışamayacakları ve bu işlerde Elektrik Mühendisliği bölümü ile eşdeğer olup olmadığı konusundaki yazısının 14/12/2016 tarihli Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği, Üniversitelerarası Kurulu'n görüşünün alındığı,

bununla birlikte 31/01/2013 tarih ve 28545 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin (8) numaralı alt bendinin “8- Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istenir.

Elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptinde "elektrik makineleri”, “ iletim sistemleri”, “ dağıtım sistemleri”, “ güç sistemleri”, “ enerji sistemleri”, “ elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az üçünün bulunması durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi, düzenlenir” şeklinde değiştirildiği,

ilgili hüküm uyarınca Elektronik Mühendisliği programından mezun olanların ancak 1kV altı SMM Belgesi aldıkları, ilave dersleri almaları durumunda bile Elektrik 1kV üstü SMM Belgesi almalarının uygun olmadığına karar verildiği, işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava; Yükseköğretim Kurulu Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminde ve bu karara esas Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 01.02.2017 tarihli kararında bahsedilen "04.06.2014 tarihli kararının iptaline" ve "Elektronik Mühendisliği programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına eşdeğer olmadığına" ilişkin kısımların iptali istemiyle YÖK Başkanlığına karşı açılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 2880 sayılı Kanunla değişik 43. maddesinin (b) bendinde, aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususunun Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenleneceği hükme bağlanmıştır.

Kişilerin yada kurumların "unvan kullanma" ve "eşdeğerlik" hususunda yaptıkları başvurular nedeniyle yapılan toplantılarda, Üniversitelerarası Kurulun görüşleri de alınarak verilen YÖK Yürütme Kurulu Kararları incelendiğinde;

YÖK Yürütme Kurulunun 30.03.2011 tarihli toplantısında; " 1985-2000 yıllarında yer alan Elektrik-Elektronik Mühendisliği ile Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümlerinden mezun olanların "Elektrik-Elektronik Mühendisl" unvanını kullanamayacaklarına" karar verilmiş iken. 06.11.2013 tarihli toplantısında, "Elektrik-Elektronik Mühendisliği Programnın, Elektronik Mühendisliği ile Elektronik ve Haberleşme Mühendisliğine eşdeğer olduğuna", karar verilmiş.

04.06.2014 tarihli toplantısında. "Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektronik Mühendisliği ile Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümlerinde görülen eğitimlerin birbirine eşdeğer olduğuna ve 30.03.2011 tarihli YÖK Yürütme Kurulu kararının iptaline" karar verilmiş;14.12.2016 tarihli toplantısında.

"18.03.2004 tarihli: 25406 sayılı Resmî Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislil Hizmetleri Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin (8) numaralı alt bendinde 31.01.2013 tarih ve 28545 sayılı R.G.'de yayımlanan Yönetmelikle yapılan değişiklik ile, "8- (Değişik:RG-31/1/2013-28545) Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istenir.

Elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptinde "elektrik makineleri”, “ iletim sistemleri”, “ dağıtım sistemleri”, “ güç sistemleri”, “ enerji sistemleri”, “ elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az üçünün bulunması durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi, düzenlenir." hükmüne göre.

Elektronik Mühendisliği Programından mezun olanların ancak 1kV altı SMM Belgesi aldıkları, ilave dersleri almaları durumunda dahi Elektrik 1 kV üstü SMM Belgesini almaları uygun olmadığı" kararı verilmiştir.

01.02.2017 tarihli YÖK Yürütme Kurulu toplantısında ise "...4.6.2014 tarih ve 2014.18.3060 sayılı YÖK Yürütme Kurulu kararı iptal edilerek,

a) Elektronik Mühendisliği Programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği Programına eşdeğer olmadığına;

b) Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Programının, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Programına eşdeğer olduğuna" karar verilmiş; kararın, "04.06.2014 tarihli kararının iptaline" ve "Elektronik Mühendisliği programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına eşdeğer olmadığına" ilişkin kısımları dava konusu edilmiştir.

Dava konusu karardan sonra 19.04.2017 tarihli YÖK Yürütme Kurulu toplantısında alınan "...yükseköğretim kurumları bünyesinde Elektrik-Elektronik Mühendisleri Programlarının ağırlıklı olarak Elektronik Mühendisliği eğitimi verdikleri için Elektrik Mühendisliği Programı ile eşdeğer olmadığı" yolundaki kararın da aynı yönde olduğu görülmektedir.

Yukarıdaki süreç incelendiğinde; bahse konu mühendislik programlarının "eşdeğerliliği" hususunda anılan programların isimlerinde ve program içeriğinde yer alan derslerin zamanla değişmesi nedeniyle farklı kararların alındığı anlaşılmaktadır.

Davacının bu davayı açmasına sebep olan süreç incelendiğinde ise. Bulgaristan.

Üniversitesi Elektronik Mühendisliği mezunu olan davacının başvurusu sonucunda 16.02.2011 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararıyla Elektronik Mühendisliği alanında diploma denklik belgesi verildiği, daha sonra Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 04.06.2014 tarihli kararıyla Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektronik Mühendisliği ile Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümlerinde görülen eğitimlerin eşdeğer olduğuna karar verilmesi üzerine, davacının diploma denklik belgesindeki unvanın "Elektrik - Elektronik Mühendisliği" unvanıyla değiştirilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ….

İdare Mahkemesince verilen … tarihli E:…, K:… sayılı "iptal" kararının Danıştay Sekizinci Dairesinin 07.12.2017 tarih ve E:2016/14968, K:2017/8816 sayılı kararı ile "bozulması" sonrasında. İdare Mahkemesinin … tarihli E:…, K:… sayılı kararıyla "davanın reddedildiği", temyiz üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 12.02.2020 tarih ve E:2019/4513, K:2020/743 sayılı kararıyla "onandığı"; diğer yanından.

İdare Mahkemesinin bahsi geçen "iptal" kararının uygulanmadığından bahisle açılan "tazminat" davasının …. İdare Mahkemesinin E:…, K:… sayılı karar ile "reddedildiği",. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli E:…, K:… sayılı kararı ile istinaf başvurusu reddedilerek kararın kesinleşmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 2547 sayılı Yasanın 43/b maddesi uyarınca; aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması gerektiği açık olup; "Elektronik Mühendisliği Programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği Programına eşdeğer olmadığına ve eşdeğerlilik ilgili "04.06.2014 tarihli kararın iptaline" ilişkin dava konusu işlemlerde üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 03/02/2021 tarihinde, davacı vekili Av. …'un ve davalı idare vekili Av. …'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ

Davacının Bulgaristan.

Üniversitesi’nin Elektronik Mühendisliği bölümünden 2010 yılında mezun olarak 21/02/2011 tarihinde Elektronik Mühendisi olarak diplomasına denklik aldığı, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 04/06/2014 tarihli "Elektronik-Elektronik Mühendisliği, Elektronik Mühendisliği, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümlerinde görülen eğitimlerin eşdeğer olduğuna ve 20/03/2011 tarihli kararın iptaline" ilişkin kararı uyarınca denklik belgesindeki unvanın "Elektrik - Elektronik Mühendisliği" unvanıyla değiştirilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle ….

İdare Mahkemesi'nde açılan davada Mahkeme'nin dava konusu işlemin iptaline ilişkin … gün ve E:.., K:… sayılı kararı üzerine söz konusu eşdeğerlik kararının yeniden değerlendirilmesi konusunda Üniversitelerarası Kurul Başkanlığından görüş alındığı,

17/11/2016 gün ve 237 sayılı görüş yazısında Elektrik-Elektronik Bölümü mezunlarının bir kısmının Elektrik Mühendisliği yetkinliklerine, diğer bir kısmının ise Elektronik Mühendisliği yetkinliklerine sahip olduğunun, her bir mezunun almış olduğu derslere bakılarak eşdeğerlik kararının verilmesinin uygun olacağının belirtilmesi üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun 01/02/2017 tarih ve 4 sayılı toplantısında her bir başvuru için ayrı işlem tesis edilmesinin işlevsel olmadığı ile genel olarak Elektronik Mühendisliği ile Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Programlarının müfredatları dikkate alındığında,

konuya ilişkin "04/06/2014 tarihli kararın iptaline ve Elektronik Mühendisliği programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına eşdeğer olmadığına, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği programının Elektrik-Elektronik Mühendisliği Programına Eşdeğer olduğuna" karar verildiği, bu kararın … gün ve … sayılı karar ile Üniversitelere bildirildiği,

davacı tarafından bu kararın "04/06/2014 tarihli kararın iptaline ve Elektronik Mühendisliği programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına eşdeğer olmadığına" ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

İlgili Mevzuat:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Yükseköğretim Kurulunun görevleri' başlıklı 7. Maddesinde Yükseköğretim Kurulunun görevleri;

a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak,

b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak

p) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek," hükmü; "

Aynı kanunun "Lisans düzeyinde öğretim" başlıklı 43. maddesinde; "Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir.

a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.

b. Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir."hükmü yer almıştır.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin (8) numaralı alt bendinde, "Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istenir.

Elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptinde "elektrik makineleri”, “ iletim sistemleri”, “ dağıtım sistemleri”, “ güç sistemleri”, “ enerji sistemleri”, “ elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az üçünün bulunması durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi,” düzenlenir." kuralına yer verilmiştir.

Dava Konusu 01/02/2017 tarih ve 4 sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararı'nın İncelenmesi:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun yukarıda yer verilen 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi hükmü uyarınca yüksek öğrenim görenlerin kazandıkları unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılmaları hususunun davalı idarenin yetkisinde olduğu. Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nu 20/03/2011 tarihli kararında Elektrik-Elektronik Mühendisliği'nin, Elektronik Mühendisliği, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümlerinde görülen eğitimler ile eşdeğer olmadığına.

04/06/2014 tarihli kararında Elektrik-Elektronik Mühendisliği'nin, Elektronik Mühendisliği, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümlerinde görülen eğitimler ile eşdeğer olduğuna ve 20/03/2011 tarihli kararın iptaline; dava konusu 01/02/2017 tarih ve 4 sayılı toplantısında ise "04/06/2014 tarihli kararın iptaline ve Elektronik Mühendisliği programlarında Elektrik Mühendisliği ile ilgili ders bulunmadığından Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına eşdeğer olmadığına, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği programının Elektrik-Elektronik Mühendisliği Programına Eşdeğer olduğuna" karar verilmiştir.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin (8) numaralı alt bendi incelendiğinde, Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümü mezunlarının "elektrik makineleri”, “ iletim sistemleri”, “ dağıtım sistemleri”, “ güç sistemleri”, “ enerji sistemleri”, “ elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az üçünü almaları halinde 1kV üstü ve 1kV altı SMM belgesi alabildikleri, Elektronik Mühendisliği Bölümü mezunlarının ilave dersleri almaları durumunda dahi Elektrik 1kV üstü SMM belgesi alamadıkları görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; Elektronik Mühendisi unvanının Elektronik Mühendisliği Bölümü mezunlarına verildiği; anılan Bölümde okutulan derslerin Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'ndeki ders programlarından farklı olduğu, üniversiteye giriş koşulları da dikkate alındığında her iki bölümün mezunlarının eşdeğer sayılamayacağı, ayrıca eğitim ve öğretimdeki amaç farklılığı nedeniyle eşitlik ilkesine de aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.