Danıştay 8. Daire E.2018/1181 K.2021/3883

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince; davacı idarenin ... İdare Mahkemesince verilen karar sonrasında ESKİ Yönetim Kurulu Kararıyla davadan feragat etmesi nedeniyle Mahkeme kararı bozulmuş ise de. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun Ek 5. maddesi uyarınca bu Kanunun diğer büyükşehirlerde de uygulanacağı.

6. maddesinin 1. fıkrasının (I) bendinde; dava değeri 100,000 TL'nin üzerinde olan davaların sulhen ortadan kaldırılmasına karar vermenin Genel Kurulun görevleri arasıda sayılması karşısında; taraflar arasında imzalanan protokol sonrası uyuşmazlığı sulhen ortadan kaldırma ve feragat yetkisinin Yönetim Kurulunca kullanılamayacağı, bu hususta Genel Kurulun yetkili olduğu değerlendirildiğinden.

Yönetim Kurulunca verilen feragat dilekçesinin davayı sonlandırmayacağı değerlendirilmekle; karar düzeltme dilekçesinde öne sürülen nedenler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan kararın düzeltilmesi istemi kabul edilerek. Dairemizin 07/11/2017 gün ve E:2015/6859, K:2017/7683 sayılı kararı kaldırıldıktan sonra işin esası yeniden incelendi, gereği görüşüldü:

Dava; davacı, su ve kanalizasyon idaresi tarafından; 6360 sayılı Yasa ile tüzel kişiliği kaldırılan Erzurum İl Özel İdaresine tahsisli ve özel idare kampüsü vasıflı taşınmazın, İçişleri Bakanlığına tahsisine ilişkin, 27/03/2014 gün ve "İl Özel İdaresine Tahsis Edilen Taşınmazlar" konulu Erzurum Valiliği Devir Tasfiye Komisyonu Kararının 30. sırasının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 6360 sayılı Kanun uyarınca yapılan devir ve tasviye işlemlerine bağlı olarak davacı kurumun yürütmekte olduğu hizmetin çeşitliliği ve coğrafi alanı ile iş ve personel yükünün oldukça artmasına rağmen halihazırda hizmet binası olarak kullanacağı bir taşınmazının bile bulunmadığı, devir tasviye neticesinde kendisine verilen taşınmazların da bu nitelikte olmadığı,

buna karşılık davacı kurum ile davalı idare arasında imzalanan 15.10.2014 tarihli protokolle, uyuşmazlık konusu taşınmazların kullanım hakkının herhangi bir süre kaydı olmaksızın davacı kuruma bırakıldığı ve davacı kurum tarafından taşınmazların kullanımına devam edildiği dikkate alındığında uyuşmazlığa konu taşınmazlara davalı idareden ziyede davacı kurumun ihtiyacının bulunduğu sonucuna varıldığından, Erzurum Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun ... tarihli ve ... nolu komisyon kararı ile Yakutiye İlçesi, ...

Mahallesi, tapunun ... ada, ... parselinde kayıtlı idari hizmet binası, atölyeler, sosyal tesisler ve lojmanlar olarak belirtilen taşınmazların davacı kuruma tahsis edilmemesine yönelik dava konusu işlemde hukuka ve kamu yararına uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

06/12/2012 tarihli ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 30/03/2014 tarihi itibariyle Erzurum İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği kaldırılmış Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanundaki devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir,

tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı.

5. fıkrasında, bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçlarının, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği ve Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanunun 1 inci maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine,

belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.

2560 sayılı Kanunun 2. maddesinde; ''a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek,

b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak;

kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, c) Bölge içindeki su kaynaklarının, deniz, göl, akarsu kıyılarının ve yeraltı sularının kullanılmış sularlave endüstri artıkları ile kirletilmesini, bu kaynaklarda suların kaybına veya azalmasına yol açacak tesis kurulmasını ve bu tür faaliyetlerde bulunulmasını önlemek, bu konuda her türlü teknik, idari ve hukuki tedbiri almak,

d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak, e) Her türlü taşınır ve taşınmaz malı satın almak, kiralamak, ekonomik değeri kalmamış araç ve gereçleri satmak, İSKİ'nin hizmetleriyle ilgili tesisleri doğrudan doğruya yahut diğer kamu veya özel kuruluşlarla ortak olarak kurmak ve işletmek, bu maksatla kurulmuş veya kurulmakta olan tesislere iştirak etmek, f) Kuruluş amacına dönük çalışmaların gerekli kılması halinde her türlü taşınmaz malı kamulaştırmak veya üzerinde kullanma hakları tesis etmek'' Su ve Kanalizasyon İdaresinin görev ve yetkileri olarak sayılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden.

6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun uyarınca yapılacak devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere oluşturulan Erzurum Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunca alınan ... tarihli "İl Özel İdaresine Hazine Tarafından Tahsis Edilen Taşınmazlar" hakkındaki ... nolu komisyon kararının, 30. sırasında yer alan, Yakutiye İlçesi, ...

Mahallesi, tapunun ... ada, ... parselinde kayıtlı idari hizmet binası, atölyeler, sosyal tesisler ve lojmanlar olarak belirtilen taşınmazların İçişleri Bakanlığı'na süresiz tahsis edilmesi üzerine, davacı kurum tarafından anılan taşınmazlara, özellikle de hizmet binasına kendisinin ihtiyacı olduğundan bahisle iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı; dava devam ederken taraflarca protokol yapılmak suretiyle idari hizmet binası ile atölyelerin davacı kuruma devredildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; mülkiyeti hazineye ait olup, kapatılan İl Özel İdarelerine ait taşınmazlar, komisyonca kuruluş kanunu ile kendine verilen kamu görevinin yerine getirilmesi amacıyla; ilgisine göre kamu kurumlarına, belediye ve bağlı kuruluşlarına tahsis edilecektir. Şu halde; tahsis yapılacak ilgili kurumun belirlenmesinde; tahsise konu taşınmazın hangi idarenin yürüttüğü kamu hizmetinin ifası amacına hizmet edeceği hususu dikkate alınacaktır.

Olayda; davaya konu taşınmazlar arasında, il özel idaresi hizmet binası, atölyeler, sosyal tesisler ile lojmanların bulunduğu; bu taşınmazların her biri hakkında yukarıda belirtilen görev tanımına ve davacı idarenin görevlerinin belirlendiği 2560 sayılı Kanuna göre bir değerlendirme yapılarak tahsis yapılacak ilgili kurumun belirlenmesi gerektiği açık olup; Mahkemece taşınmazlar yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmaksızın verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Nitekim; taraflarca yapılan protokolde de hizmet binası ve atölyelerin davacı kuruma bırakıldığı; diğer taşınmazların kapsam dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.