Danıştay 8. Daire E.2018/1944 K.2022/5858

Dava konusu istem: Aydın İli, Didim İlçesinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen otelde, davalı idarece yapılan denetimde abonesiz su kullanıldığının tespit edildiğinden bahisle düzenlenen … tarih ve … sayılı tahakkuk ihbarnamesi ile "Kaçak Su Kullanma Bedeli" olarak tahakkuk ettirilen 413.667,65.-TL tutarlı bedelin ve dayanak tutanakların iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından işletilen tesiste şebeke hattından karşılıksız faydalanmanın söz konusu olup olmadığı, artezyen suyu kullanılıp kullanılmadığı, söz konusu yerde davalı idare tarafından kurulmuş ve davacı şirketin yararlandığı bir kanalizasyon sistemi veya davacıya ait arıtma tesisi bulunup bulunmadığı ve kullanılan suların nasıl uzaklaştırıldığı usulüne uygun biçimde tespit edilerek, yapılan tespitler çerçevesinde Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken; davalı idare tarafından farklı tarihlerde düzenlenen tutanaklarda farklı tespitlere yer verildiği,

öte yandan 26/12/2016 tarihli tutanakta açık biçimde davacı tarafından işletilen tesiste artezyen suyu kullanıldığı ve kullanılan suların yine işletmeye ait arıtma tesisinde arıtılarak bahçe sulamasında değerlendirildiği ifade edilmesine karşın davacı hakkında abonesiz ve kaçak su kullanıldığından bahisle işlem tesis edildiği, ayrıca anılan belirlemeye de aykırı biçimde hesaplamaların kaçak su bedeli üzerinde değil artezyen uzaklaştırma bedeli üzerinden yapıldığı,

yukarıda zikredilen Tarifeler Yönetmeliğinde açık bir hüküm olmamasına ve otel olarak faaliyet gösteren işletmenin yılın tamamında aynı miktarda su tüketmesi mümkün bulunmamasına karşın 120 günlük tespitli su tüketim miktarı esas alınmak sureti ile tespit tarihinden geriye doğru 1 yıllık süre için hesaplama yapıldığı, yine anılan Yönetmelikte herhangi bir hüküm bulunmamasına ve hesaplama artezyen uzaklaştırma bedeli üzerinden yapılmasına karşın su satış tarifesinin kaçak su bedelinin belirlenmesine ilişkin 11. maddesi çerçevesinde belirlenen bedelin 3 kat arttırılarak uygulandığı görülmekle;.

Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğine ve söz konusu Yönetmeliğe dayalı olarak düzenlenen Su Satış Tarifesine aykırı biçimde tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, Aydın ilinde su ve kanalizasyon hizmetlerini sağlamak ve bu hizmetlerle ilgili işleri yürütmenin kendilerinin yetki ve görevinde olduğu, söz konusu protokolün ... Belediyesi ile imzalandığı ve kendilerine herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, 01.07.2002 tarihli olduğu ve dört yıl süreli olduğu, davacı şirketin şehir şebeke suyunu kayıtsız ve arızalı su sayacıyla abonesiz olarak kullandığı ve sudan karşılıksız olarak faydalanıldığının tespit edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından işletilen Aydın İli, ...

İlçesinde bulunan otelde, davalı idare Kaçak Kontrol Servisi personeli tarafından yapılan denetimler neticesinde şebeke hattı mevcut olduğu halde sayaçsız ve abonesiz su kullanıldığından bahisle … tarih ve Ser …, Sıra No:… sayılı ve …. tarih ve Cilt No:…, Seri .., Sıra No:… numaralı tutanakların düzenlendiği, 11/07/2016 tarihli denetim neticesinde ise daha önce takılı bulunan abonesiz … numaralı … endekste bulunan sayacın sökülerek … numaralı sayacın takıldığı, her iki sayacın da daha önce yapılan uyarılara rağmen abonesiz olduğunun … tarih ve Cilt No:…, Seri A Sıra No:… numaralı tutanak ile tespit edildiği,

söz konusu tutanaklar çerçevesinde davalı idare tarafından davacı şirket hakkında Kaçak Su Bedeli olarak 413.667,65.-TL tahakkuk ettirilerek söz konusu bedelin ödenmesinin … tarih ve … sayılı tahakkuk ihbarnamesi ile davacı şirketten talep edilmesi üzerine yukarıda zikredilen kaçak su bedeli tahakkukunun, … tarih ve … sayılı tahakkuk ihbarnamesinin ve dayanak tutanakların iptali istemi ile bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinde, su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak, Büyükşehir Belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun, "Görev ve yetkiler" başlıklı 2. maddesinde.

"İSKİ'nin görev ve yetkileri şunlardır: a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması,

yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılmasıiçin abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek" düzenlemesi yer almıştır.

"Tarife tespit esasları" başlıklı 23. maddesinde. "Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme,ıslah ve tevsi masraflave (…) bir kar oranı esas alınır.

Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan anılan Kanunun 4. maddesinde, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin, İSKİ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkili olduğu belirtilmiş, 6. maddede "Kurulun görevleri: f) Su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri inceleyerek karara bağlamak" hükmüne yer verilerek genel kurulun görevleri sayılmış, Ek-5. maddesinde ise, bu Kanunun diğer Büyükşehir Belediyelerinde de uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve sahaliyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatlar Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan dava dilekçesinde; davacı tarafından, davacı şirketin kullanımında olan otelin 20.09.2013 tarihinde ... Vakfından satın alan. Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından kendilerine kiralandığı, ekte sunulan protokol ve tapu kayıtlarından önceki maliki … bankası tarafından kendi su ihtiyacını karşılamak amacı ile kuyular açtığı ve terfi merkezleri ile kaynak hakları ve geçit irtifakları ile suyu tesise getirerek kendi suyunu kullandığı, ayrıca ...

İlçe Belediyesinin su ihtiyacı olması nedeniyle 20.05.2002 tarhinde protokol yapılarak yöre halkının da ihtiyacının karşılandığı, protokolün 5/c maddesi ile tesisin ihtiyacı olan su miktarının verileceği ve herhangi bir bedel talep edilemeyeceği, bu nedenle tesiste kullanılan suyun kendi suları olduğu Belediyenin şehir şebekesinden su temin edilmediği, sudan karşılıksız faydalanma ve mevcut şebeke suyundan sayaçsız su kullanımı yolundaki tespitin hatalı olduğu iddia edilmektedir.

Davalı idare tarafından verilen temyiz dilekçesinde ise. Aydın ilinde su ve kanalizasyon hizmetlerini sağlamak ve bu hizmetlerle ilgili işleri yürütmenin kendilerinin yetki ve görevinde olduğu, söz konusu protokolün ...

Belediyesi ile imzalandığı ve kendilerine herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, 01.07.2002 tarihli olduğu ve dört yıl süreli olduğu, davacı şirketin şehir şebeke suyunu kayıtsız ve arızalı su sayacıyla abonesiz olarak kullandığı ve sudan karşılıksız olarak faydalanıldığının tespit edildiği belirtilmiştir.

Dosya içeriğinde yer alan, 01.07.2002 imza tarihli protokolün 1. maddesinde taraflarının ... Yardımlaşma Vakfı, ... A.Ş. Genel Müdürlüğü ve ... Belediye Başkanlığı olduğu, 3. maddesinde, protokolün konusu ve kapsamının. Bankası Personeli Yardımlaşma Vakfı ve. Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün Didim İlçesi.

Mahallesinde tesis etmiş oldukları kamplara ait içme suyu ihtiyacı için ortaklaşa kullanılmakta olan alanların, içme suyu ihtiyacını karşılamak üzere Didim Belediyesi Başkanlığı'na, protokol esaslarınca kullanım hakkının devrine ilişkin olduğu, özel hükümler başlıklı 5. maddesinin c bendinde ise ... Yardımlaşma Vakfı ve ... A.Ş. Genel Müdürlüğü tesislerine, ...

Bankasınca yaptırılacak olan şebekeden ihtiyaçları olan su miktarının verileceği ve herhangi bir bedel talep edilemeyeceği belirtilmiş olup, aynı maddenin (e) bendinde ise protokol süresinin imza tarihinden itibaren 4 (dört) yıl olduğu belirtilmiştir.

Söz konusu protokolün yenileme veya başka herhangi bir sebeple halen yürürlükte olup olmadığı, davacı şirketin kiracı sıfatıyla bulunduğunu iddia ettiği bu alana ilişkin olarak, protokol hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı hususlarına yönelik olarak davaya ilişkin taraf iddiaları da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.