Danıştay 8. Daire E.2018/2302 K.2021/4490

Dava konusu istem: Davacı tarafından,"Çarşamba Taksi Dolmuş Durağında çalışan dolmuşların, taksiye dönüştürülerek çalışmalarının uygun olduğuna ve yine "D" serisinden "Ticari Dolmuş" olarak tahdit altında olan araç sahiplerinin aracını "T" plaka olarak tescil ettirip, "D" serisinden almış olduğu plakanın tekrar geri almamak şartı ile iade edilmesine, iade edilen bu plakanın ilimizdeki dolmuş sayısını azaltmak için bir daha geri verilmemek üzere iptal edilmesine, karar tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde tescil işlemlerinin yapılmasına" ilişkin … tarih ve … sayılı Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlığa konu güzergahta dolmuş ve minibüs ile yapılan ulaşımın oluşturulacak mikrobüslerle sağlanmasının amaçlandığı, dolmuş ve minibüslerin ise bu hatları besleme görevini yerine getirmesinin planlandığı,

davacının taşımacılık yaptığı güzergahta toplu taşıma hizmetinden asıl sorumlu olan davalı idarece mikrobüslerle taşımacılık yapılmasının, aynı zamanda engelli kullanımına uygun, alçak tabanlı ve engelli rampalı araçlar ile engelli ve erişim güçlüğüne sahip vatandaşlara hizmet verilmesi zorunluluğunu da yerine getireceği, söz konusu güzergahta taşımacılık yapan taksi dolmuşların bütünleşik bilet sistemine entegre olmamaları, sadece nakit ödeme usulü ile çalıştıkları hususu göz önünde bulundurulduğunda, bu hatta mikrobüsleri kullanacak olan yolcuların bütünleşik bilet sistemi kapsamında aktarmadan yararlanmalarının kamu yararına uygun olduğu,

ayrıca, davalı idare tarafından yapılan taşımacılıkta yasal olarak ücretsiz ulaşım hakkına sahip olanların söz konusu güzergahta çalışacak olan mikrobüslerde bu haklarını kullanabilmelerinin önünün açıldığı, bu haliyle, dava konusu işlemin kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine temyiz yolu açık olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın verilen Mahkeme kararının eksik inceleme ve araştırmaya dayandığı, UKOME'ye verilen düzenleme yetkisinin sınırı aşılarak tesis edilen dava konusu işlemin Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkını ve çalışma hürriyetini ihlal ettiği, alt komisyon çalışması yapılmadan ve odanın muhalif görüşüne rağmen alınan kararın hukuki dayanaktan yoksun olduğu, davacının kazanılmış hakkı gözetilmeksizin verilen istinaf kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idarece; istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; (d) bendinde ise, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından iptali istenilen Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararının genel bir niteliğe haiz olmadığından düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı, bu suretle 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği; ayrıca söz konusu karar halihazırda icra edilen bir ticari faaliyeti engelleyen işlem niteliğinde olmadığından 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamına da girmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.