Danıştay 8. Daire E.2018/3737 K.2021/419

Dava konusu istem: Dava; davacının ticari aracına hat tahsisi için ödediği 200,000,00 TL bağış tutarının yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle … tarihinde yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve 200,000,00 TL tutarın faaliyetinin durdurulduğu tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararı ile; Mahkemenin … sayılı esas numarasına kayıtlı davada verdiği … tarihli yürütmenin durdurulması kararı üzerine davacının ticari faaliyetinin 24/11/2013 tarihi itibariyle durdurulduğu ve ticari faaliyeti durdurulmuş olan davacının … tarihli ve … sayılı yazıyı tebellüğ ettiği 22/11/2013 tarihinde ticari faaliyetinin durdurulduğunu öğrenmiş olduğunun kabulü gerektiğinden, 22/11/2013 tarihini izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanunun 12. maddesinde öngörülen 60 günlük süre içerisinde dava açılması gerekirken bu tarihten çok sonra 27/01/2016 tarihinde açılan davada süreaşımı bulunduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar vermiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu anlaşıldığından ve dilekçede ileri sürülen iddialar söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Davacı, ticari faaliyetinin durdurulmasına ilişkin Mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine idareye başvurduğunu, dolayısıyla bakılmakta olan davanın yasal süresinde açıldığını ileri sürerek bu kararı temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ticari faaliyetinin durdurulmasına ilişkin Mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine idareye başvurulduğu, dolayısıyla bakılmakta olan davanın yasal süresinde açıldığını ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: İstemin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; idari uyuşmazlıklarda bu sürenin yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükmüne yer verilmiş. Kanunun "İdari Makamların Sükutu" başlıklı 10. maddesinde ise, "1.

İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. 2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler.

Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." düzenlemesine; aynı Kanunun "Dilekçeler Üzerine İlk İnceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde; dava dilekçesinin süreaşımı yönünden inceleneceği, son fıkrasında; ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, "İlk İnceleme Üzerine Verilecek Karar" başlıklı 15. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde ise;

davanın süresinde açılmadığının belirlenmesi durumunda davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; … ilinde faaliyet göstermesi amacıyla davacı adına.

Belediyesi Encümen kararı ile plaka tahsis edildiği ve söz konusu araç için davacı adına çalışma ruhsatı düzenlendiği ve davacının aracının dolmuş hattında çalışmaya başladığı, … ilinde yolcu taşımacılığı yapan diğer kişiler tarafından, kendilerine ait minibüs hattında, başka kişilere ruhsat verilmesine ilişkin Encümen kararları ile bu kararın dayanağı olan ve şehir genelinde çalışmakta olan (M) plakalı araçlara ek 30 adet aracın ilavesine, isteklilerin ruhsat verilmesiyle çalıştırılmasına,

isteklinin çok olması halinde Encümenin kura çekmesine ilişkin … günlü Belediye Trafik Komisyonu kararının iptali istemiyle açılan davada, …İdare Mahkemesi'nin … sayılı esasına kayıtlı davada …İdare Mahkemesince verilen yürütmenin durdurulması kararı üzerinde davalı idarenin … tarihli ve … sayılı işlemi ile davacının ticari faaliyetinin durdurulduğu ve bu işlemin davacıya 22/11/2013 tarihinde tebliğ edildiği; anılan davada.

İdare Mahkemesince verilen iptal kararının Dairemizin 04/11/2014 tarihli ve E:2014/542, K:2014/8027 sayılı kararı ile gerekçeli onandığı ve davalı idarenin karar düzeltme isteminin Dairemizin 26/10/2015 tarihli ve E:2015/3791, K:2015/9073 sayılı kararıyla reddedildiği, davacının … tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuru yaparak dolmuş hattı tahsisi için davalı idareye yaptığı 200.000,00 TL bağış tutarının ödenmesi isteminde bulunduğu, bu istemin cevap verilmemek suretiyle zımnen reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Kişilerin, haklarında daha önce idarece tesis edilmiş herhangi bir işlem olmaksızın, idari davaya konu olabilecek yeni bir işlem veya eylemin yapılması için yapılan başvuru neticesinde tesis edilen işlemin 10. madde kapsamında yapılmış başvuru olduğu ve dava açma süresinin de, bu başvuru üzerine tesis edilen işlemin tebliğinden itibaren başlayacağı açıktır.

Olayda; … Belediyesi Encümen kararları ile şehir genelinde çalışmakta olan (M) plakalı araçlara ek 30 adet aracın ilavesine ve isteklilerin ruhsat verilmesiyle çalıştırılmasına karar verildiği, bu kapsamda davacının kendisine de (M) plaka tahsis edilmesi amacıyla davalı idare hesabına 200,000,00 TL tutarında bağış yatırdığı ve bunun üzerine davacı adına da plaka tahsis edildiği ve söz konusu araç için çalışma ruhsatı düzenlendiği, anılan Encümen kararlarının iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesince verilen iptal kararının Dairemizce onanması ve davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddedilmesi sonucunda davacının çalışma ruhsatının kesin olarak Mahkeme kararıyla iptal edildiği görülmektedir.

Her ne kadar İdare Mahkemesince; davacının … tarihli ve … sayılı yazı ile ticari faaliyetinin durdurulduğunu öğrendiği kabul edilmiş ve dava açma süresi anılan yazının tebliğ edildiği 22/11/2013 tarihini izleyen günden itibaren başlatılmış ise de davacıya dolmuş hattı tahsis edilmesine ilişkin encümen kararının iptaline ilişkin Mahkeme kararının Kesinleşmesi neticesinde davacının ruhsatının kesin olarak iptal edildiği, dolayısıyla davacının ruhsat hakkını kaybetmesi neticesinde hat tahsisi için yatırmış olduğu bağış tutarının ödenmesi istemiyle davalı idareye başvurduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda; davacının … tarihinde İdari Yargılama Usulü Kanunun 10. Maddesi kapsamında yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine 27/01/2016 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile açılan davanın yasal süresi içinde açıldığı anlaşıldığından davanın süreaşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf isteminin reddine dair kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.