Danıştay 8. Daire E.2018/6786 K.2022/5248

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; davacılar tarafından, … plakalı araçlarıyla Ordu - Giresun illeri arasında ticari taşımacılık yapabilmeleri ve güzergah izin belgesi alabilmeleri için durak ve peron yerini gösteren bir belediye encümeni kararı alınması istemiyle 03.04.3013 tarihli dilekçeyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Ordu Belediyesi Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, davacıların Ordu - Giresun illeri arasında ticari taşımacılık yapabilmeleri ve güzergah izin belgesi alabilmeleri için durak ve peron yerini gösteren bir belediye encümeni kararı alınması yönündeki talebinin, mevzuat hükümleri uyarınca; ulaşım hizmetlerinin serbest rekabet ortamında gerçekleştirilmesi, güzergahtaki ihtiyaç, yolcu sayısı, güzergahta çalışan diğer tarifeli araçların kapasitesi bakımından somut inceleme ve tespitler yapılması ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmediği anlaşıldığından, davacıların başvurusunun reddi yönünde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; belediyenin, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla ulaşım, şehir içi trafik hizmetlerini yapma veya yaptırmak belediyenin görev ve sorumlulukları arasında olduğu, 15. maddesinin (p) bendinde; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek, durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı,

aynı Kanunun 17. maddesinde; belediye meclisinin, belediyenin karar organı olduğu düzenlenmiş, 18. maddesinde; belediye meclisinin görev ve yetkilerine, 84. maddesinde ise; bu Kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Davanın, yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve dosya içeriğiyle birlikte değerlendirilmesinden; belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki her türlü toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, zaman ve güzergâhlarını, durak yerlerini belirlemenin belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı açıkça belirtilmekle birlikte, anılan yetkinin belediyenin hangi organı tarafından kullanılacağı hususuna açıkça yer verilmediğinden, bu yetkinin kim tarafından kullanılacağının tespit edilmesi gerekmektedir.

Belediye meclisinin, belediyenin karar organı olması ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda, karar organı olan belediye meclisinin görev ve yetkilerinin, yasada tahdidi olarak sayılan görev ve yetkilerle sınırlı olmadığı, 5393 sayılı Yasa'da belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılan diğer konularda da görevli ve yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer alan toplu taşıma araçlarının sayılarını, zaman ve güzergâhlarını, durak yerlerini belirleme yetkisinin Belediye Meclisi'ne ait olduğu anlaşılmış olup, şehir içi toplu taşıma araçlarının sayı ve güzergahlarının, durak yerlerinin belirlenmesi ve buna yönelik olarak yapılan başvuruların değerlendirilmesi ile gerekli işlemlerin yapılmasına ilişkin yetki yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca Belediye Meclisine ait olduğu halde, Ordu Belediyesi Zabıta Müdürlüğü tarafından belediye başkanı imzasıyla tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamakta ise de, sonucu itibariyle yerinde görülen Mahkeme kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.

Öte yandan; her ne kadar Ordu Belediyesi dava konusu işlem tarihi itibariyle Büyükşehir Belediyesi olmadığından Ordu Belediye Meclisi yetkili ise de, 6360 sayılı Kanun uyarınca Ordu ilinin Büyükşehir Belediyesi olması nedeni ile yeni tesis edilecek işlemde ulaşım hizmetlerine dair Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin görev ve yetkilerinin dikkate alınması gerektiği açıktır.