Danıştay 8. Daire E.2019/10266 K.2024/3240

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Manisa Büyükşehir Belediye Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 13.maddesinin 5.fıkrasının (i) bendinde yer alan "(...)bu yönetmeliğin 19.maddesinin 3.fıkrasına istinaden 750-TL, tekrarı halinde 3.000-TL (...)" ifadesi ile anılan Yönetmeliğin 19.maddesinin 2.fıkrasının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Manisa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin "Ceza Hükümleri" başlıklı 19.maddesinin 2.fıkrasının iptali istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/f maddesi ile ulaşım ve toplu taşıma konusunda büyükşehir belediyelerine verilen görev ve yetkiler ile bu kapsamda düzenleyici işlem yapma yetkisinin, plan yapma, koordinasyonu sağlama, araçların niteliklerini, sayılarını, zaman ve güzergahlarını, bilet ücret tarifelerini belirleme, durak ve park yerlerini tespit etme ve bunları işletme, işlettirme, kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmekle sınırlı olduğu,

bu sınır çerçevesindeki belirlemelere ve kurallara aykırı hareket edenlerin ise 1608 sayılı Yasanın 1. maddesi uyarınca, belediye encümeni kararı ile 5326 sayılı Yasanın 32. maddesindeki para cezası verilmek suretiyle cezalandırılacağı ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, ayrıca bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceğinin açık olduğu,

Manisa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 19.maddesinin 2.fıkrasında: "Bu Yönetmelikte sayılan emir ve yasaklara uymayanlar hakkında, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca, Belediye Encümenince ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32. maddesinde belirlenen idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin men'ine karar verilir.Verilecek idari para cezası miktarları,

her mali yılda ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır." şeklinde getirilen düzenleme ile aynı Yönetmelikle belirlenen emir ve yasaklara aykırı hareket edenler hakkında 1608 sayılı Yasanın 1. maddesi uyarınca 5326 sayılı Yasanın 32. maddesine istinaden her yıl yeniden değerleme oranıyla belirlenen para cezası verileceğine yönelik dava konusu kuralın, anılan Kanun maddesi ile çerçevesi çizilen düzenleme yetkisine uygun olduğu görüldüğünden, anılan kuralda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı.

Manisa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 13.maddesine eklenen 5.fıkrasının (i) bendinde yer alan "(...) bu yönetmeliğin 19.maddesinin 3.fıkrasına istinaden 750-TL, tekrarı halinde 3.000-TL (...)" ibaresinin iptali istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede.

Manisa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin Manisa Büyükşehir Belediye Meclisinin 16/05/2015 tarih ve 57 sayılı kararı ile değiştirilen "Trafik ve Büyükşehir Belediyesince Çalışma Ruhsatı Verilen Ticari Plakalı Araçlar ile ilgili Emirler, Yasaklar ve Cezalar" başlıklı 13.maddesine eklenen 5.fıkrasının (i) bendinde;

işletmecilerin UKOME kararlarına aykırı hareket etmeleri, kararlara karşı olumsuz tutum ve davranış sergilemeleri, bağlı bulunduğu kooperatif veya durak içerisi huzursuzluk çıkarmaları, çalışma alanına, çevre ve çevre sakinleri ile çalışma arkadaşlarının huzur ve sükununu bozacak hareketlerde ve söylemlerde bulunmalarının yasak olduğu belirtilerek, sayılan yasaklara uymayanlar hakkında ise aynı Yönetmeliğin 19. maddesinin 3.fıkrası uyarınca 1608 sayılı Kanunun 2. maddesine istinaden ilk seferinde 750 TL, yasaklanan fiillerin tekrarı halinde ise 3.000 TL para cezası uygulanacağının düzenlendiği,

1608 sayılı Kanun 2. maddesinde yer alan "Belediyelerin karar organları veya ilgili komisyonlar tarafından mevzuata uygun olarak belirlenen yolcu nakil araçlarına ilişkin ücret tarifelerine uymayan kişi" hakkında uygulanacak para cezası açısından öngörülen düzenlemenin, Manisa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 13. maddesinin 5. fıkrasının (i) bendinde sayılan yasaklanan fiiller yönünden uygulanmasının, Kanun ile getirilen düzenlemeyi genişletici mahiyette olması nedeniyle dava konusu Yönetmelik hükmünde kanunilik ilkesine ve hukuka uyarlık bulunmadığı,

diğer yandan, dava konusu Yönetmeliğin 13. maddesinin 5. fıkrasının (i) bendinde sayılan fiiller yönünden, 1608 sayılı Yasanın 1. maddesinin yollamada bulunduğu müeyyidenin uygulanmasına cevaz vermekte olup, Kabahatler Kanununun 32.maddesinde para cezasının miktar olarak belirlendiği (2018 yılı itibariyle 259,00-TL) ve Kabahatler Kanununun 15. maddesinde tekerrüre ilişkin bir hükme yer verilmediği,

bu nedenle, kanunilik ilkesine aykırı olarak Kabahatler Kanununda yer alan hükümleri aşar şekilde dava konusu Yönetmelik maddesinin, belirtilen aykırı davranışlarda bulunanlar hakkında ilk seferinde 1608 sayılı Kanunun 2. maddesinde yer alan hükme göre tespit edilen 750,00-TL, tekrarı halinde ise 3.000-TL olarak idari para cezası uygulanacağına ilişkin hükümde bu yönüyle de hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle Manisa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin 5 inci fıkrasının (i) bendindeki "(...) bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasına istinaden 750 TL, tekrarı halinde 3.000 TL para cezası uygulanır(...)" ibaresinin iptaline; Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının iptali istemine ilişkin olarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, servis hizmetlerinin UKOME tarafından çıkarılan Manisa Büyükşehir Belediyesi J Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esasları Yönergesi hükümlerine göre yürütüldüğü, Yönergenin 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Manisa Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde personel, öğrenci, işçi, engelli, hasta vb. ücretli-ücretsiz toplu taşımacılık yapan tüm araçların UKOME kararı ile belirlenen tahsis sayısını geçmemek üzere J plakası alması,

nitelik ve gereklerini sağlaması gerektiği, J plaka olmaksızın hiçbir şekilde servis taşımacılığı yapılamayacağından emir ve yasaklara aykırılık halinde 2918 ve 4925 sayılı kanunlarda belirtilen kişi, kurum ve kurullarca cezai işlem tesis edileceği, 2918 sayılı yasa ve 4925 sayılı yasa kapsamında yazılı genel hükümler dışında kalan ve bu yönergede yazılı emir ve yasaklara aykırı hareket edenler hakkında Manisa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 13. maddesinde yazılı ceza hükümlerinin tatbik edileceğinin belirtildiği,

davacı şirkete dava konusu Yönetmelik çerçevesinde uygulanan cezai işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın davalı idare aleyhine olan kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.