Danıştay 8. Daire E.2019/10278 K.2021/5856

Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım Programlarının merkezi yerleştirme sınavına tabi tutulmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin karar ile bu kararın iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istemidir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu işlemin hiçbir gerekçesinin bulunmadığı, işlem ile belirtilen Çizgi Film, Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım Bölümlerinde verilen eğitimin temelinin, öğrencilerin yaratıcı düşünme, çizim ve görsel algı becerisine dayandığı, öğrencilerin Grafik Tasarım Bölümlerinin akademik müfredatlarında yer alan Animasyon, İllüstrasyon, Grafik Şekillendirme, Yazı-Kaligrafi, Özgün Baskı Resim, Temel Tasarım ve Tipografi dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere birçok dersten başarılı olarak geçebilmeleri için görsel algı becerisine sahip ve yaratıcı olmalarının zorunlu olduğu,

bu derslerin aynı zamanda çizim yeteneği gerektiren dersler olduğu, dava konusu işlem ile kaldırılan yetenek sınavlarının öğrencilerin Grafik Tasarım Bölümlerini başarıyla tamamlayıp tamamlayamayacaklarını ölçümleyen özel sınavlar olduğu,

yetenek sınavlarının kaldırılması kararı ile yeni öğrenci adaylarının, Grafik Tasarım Bölümlerine bu defa çizim, görsel algı becerisi, veya yaratıcılıklarının sınanmadığı merkezi sınav ile çoktan seçmeli sorular çözerek yerleştirilebileceği, bu durumun öğrencilerin Grafik Tasarım Bölümlerini tamamlayamamalarına ve derslerinde başarısız olmalarına sebep olacağı, dünyadaki emsal uygulamalara bakıldığında, grafik tasarım bölümleri olan uluslararası itibara sahip eğitim kurumlarının, öğrencilerini, adayın yetenek sınavındaki başarısına ve buna ilave olarak çizim yeteneğini,

tasarım anlayışını veya çalışma yöntemini sergilemek üzere en iyi eserlerini bir araya getirerek oluşturduğu koleksiyonuna (portfolyo) göre belirledikleri, yetenek sınavlarının insan kaynaklarının doğru yönetilmesi ve bu suretle öğrenci adaylarının yeterli beceriye sahip olmadıkları halde özel becerilerin azami düzeyde önem arz ettiği alanları sehven tercih edebilmelerinin önlenmesi amacıyla dava konusu işlemin iptali gerektiği, dava konusu işlemin,

başarılı olabilmek için çizim ve görsel algı becerisi ile yaratıcılığın ön koşul olduğu grafik tasarım bölümlerine çizim ve görsel algı becerisi ile yaratıcılığın sınanmadığı merkezi yerleştirme sınavı ile öğrenci alınmasına ilişkin olduğu, adayların başarılı ve topluma faydalı bireyler olabilmeleri, Türkiye'deki grafik tasarımı mesleğinin itibarının korunması ve grafik tasarımının eğitim kalitesinin öğrencilerden bağımsız olamayacağı düşünüldüğünde, uluslararası kabul gören standartların yakalanabilmesi amacıyla yetenek sınavlarının yapılmasının zorunlu olduğu,

eski sistemde merkezi yerleştirme sınavı yapıldıktan sonra yetenek sınavı yapıldığı, dava konusu işlem ile yetenek sınavının kaldırıldığı, idari işlemin hangi uzman görüşüne dayanılarak tesis edildiğinin belli olmadığı iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Dava konusu düzenlemeden önce ilgili bölümlere hem merkezi yerleştirme sınavı ile hem de özel yetenek sınavları ile öğrenci yerleştirildiği, düzenlemenin öğrencilerin bazı yükseköğretim programlarına nasıl giriş yapabileceğine ilişkin hususları içerdiği, davacı derneğin menfaatini ihlal eden bir konu içermediği, ilgili kararın 2547 sayılı Kanun'un verdiği yetki uyarınca alındığı,

YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci yerleşen programlara öğrencilerin başvuru yapabilmesi için Temel Yeterlik Testi'nden (TYT) 150 ve üzeri puan almalarının gerektiği, merkezi yerleştirme ile öğrenci alan lisans programlarında ise TYT'de 150 ve üzeri puan alan adaylardan SAY,SÖZ,EA DİL puanları 180 ve üzeri olanların bu puan türlerine öğrenci alan lisans programlarına yerleşebildiği, SAY,SÖZ,EA puanlarının hesaplanabilmesi için ise adayların TYT'den sonra Alan Yeterlik Testi'ne (AYT) girmeleri gerektiği, bölüm mezunlarının aynı haklara sahip olduğu göz önüne alındığında dava konusu düzenleme ile eşitsizliğin giderildiği,

YKS sisteminde "Tasarım" ağırlıklı olan Endüstri Ürünleri Tasarımı, İç Mimarlık, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı gibi programlara da merkezi yerleştirme ile öğrenci alındığı, 2019 YKS'de ODTÜ Endüstri Ürünleri ve Tasarımı Programına yerleşen son öğrencinin SAY puanının 432,594 olduğu, tasarım ağırlıklı programlara merkezi sınav ile öğrenci yerleştirilmesinin adayların hayal gücünü kısıtladığından bahsedilemeyeceği, başarılı olmak için çizim ve görsel algı becerisi ile yaratıcılığın ön koşul olduğu Mimarlık Programlarına da merkezi yerleştirme ile öğrenci alındığı,

öğrenciler ile öğrenci velilerinin 2020 için hazırlıklarını 2019 yılından itibaren yaptıkları dikkate alındığında, mağduriyet yaşanmaması için uygulamanın bir sene ertelendiği, Grafik, Grafik Tasarımı, Grafik Resimleme ve Baskı alanlarına merkezi sınav ile öğrenci yerleştirilmesi ile ilgili olarak; ilgili alanların görsel iletişim üzerine kurulu olan, bir iletişim amacı doğrultusunda hedef kitle üzerinde belli bir etkiyi yaratmaya yönelik mesaj kurgusunu görsel bir dille aktaran, bilgiyi görselleştirerek hedef kitle açısından anlaşılır ve etkin bir biçimde kullanılır hale getiren bir alan olduğu,

Resim ve Heykel gibi sanatın geleneksel alanlarında sanatçının eserini oluştururken hedef kitle veya ihtiyaç kaygısı içinde olmadığı, dolayısıyla sanatçının bireysel olarak hareket edebildiği, Tasarım alanlarında ise sanatçının belli bir hedef kitle için bir amaca yönelik oluşturduğu tasarımlarını bir ihtiyaç gidermek, bir sorunu çözmek, hedef kitlede belli bir düşünce veya davranış biçimi oluşturmak için, planlı bir mesajı doğru bir biçimde hedef kitleye aktardığı,

tasarımın diğer alanlarında olduğu gibi yeteneği ve analitik zekası güçlü olan öğrencilerin merkezi sınav sistemi sonucu grafik tasarım bölümlerine yerleşmesinin, ülkemizin tasarım alanında ilerlemesi açısından olumlu sonuçlar getireceği, Ortaöğretim Kurumları haftalık ders çizelgesi incelendiğinde, Anadolu Liseleri, Güzel Sanatlar Liseleri, Spor Liseleri, Anadolu İmam Hatip Liseleri’nin Türk Dili ve Edebiyatı, Coğrafya, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Tarih, Felsefe, TC İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük gibi YKS kapsamındaki ortak zorunlu derslerin haftalık ders saatlerinde etkili bir farklılığın bulunmadığı,

ders farklılıklarının mesleki dersler ve seçmeli derslerde olduğu, bununla birlikte, hem merkezi yerleştirme hem de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan bu programların giriş sınavlarının tüm okullar için merkezi bir yöntemle uygulanmasının, farklı okul ve bölümlerin farklı yetenek sınavı uygulamalarından kaynaklı olası eşitsizliklerin önüne geçebileceği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Dava, 2020 yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nda özel yetenek sınvı ile öğrenci alan. Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım, Moda Giyim Tasarımı, Moda Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama, Tekstil Tasarımı,

Tekstil ve Moda Tasarımı programlarına merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine ilişkin 10/10/2019 tarih ve 2019.13.584 Yükseköğretim Genel Kurul kararı ile anılan kararın bir yıl ertelemek suretiyle 2021 YKS'den itibaren başlatılmasına ilişkin 1/10/2019 tarih ve 2019.46 sayılı Yükseköğretim Genel Kurul kararının ve anılan kararların iptali için yapılan başvurunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Davalı idarenin usule ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir. Diğer taraftan dava konusu işlemlerde davacı Derneği ilgilendiren Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı ile Grafik Tasarım alanlarının dışında başka alanlar için de karar alınmış olduğu görüldüğünden, bakılan davada işlemler Derneğin faaliyet alanlarıyla ilgili olan ve sayılan alanlara hasren incelenmiştir.

2547 sayılı Kanunun 6. maddesinin (a) fıkrasında Yükseköğretim Kurulunun, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren bir kuruluş olduğu.

7. maddesinin (b) fıkrasında, Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlayacağı, (h) fıkrasında da üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit edeceği, insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları belirleyeceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen kanun hükümlerinden Yükseköğretim Kurulunun üniversiteler arasında koordinasyonu sağlamakta ve her eğitim - öğretim programına ilişkin öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesine ilişkin esasları belirlemekte yetkisinin olduğu açıktır. Ancak idarelerin yetkilerini kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun kullanmaları gerektiği de idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Uyuşmazlık konusu olayda; dava konusu Yükseköğretim Kurulu kararlarıyla 2020 yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavında özel yetenek sınavı ile öğrenci alan.

Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım programlarına merkezi yerleştirme ile öğrenci alınmasına ve bu kararın 2021 YKS'den itibaren başlatılmasına ilişkin düzenleme yapıldığı; davalı idarenin de Kanunda verilen yetki doğrultusunda her eğitim-öğretim programlarına ilişkin öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesine ilişkin esasları belirleme yetkisinin olduğu açık ise de yukarıda sayılan alanlarda önceki düzenlemeye göre merkezi yerleştirme sınavı ile birlikte özel yetenek sınavı yapılarak öğrenci yerleştirme işlemi yapılırken dava konusu düzenlemeler ile özel yetenek sınavının kaldırılarak yalnızca merkezi

yerleştirme sınavı ile öğrenci alınmasına karar verilmesinin gerekçelerinin ortaya konulamadığı, bu konuda uzman görüşlerine, açıklayıcı, ayrıntılı ve teknik gerekçelere yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; nitelikleri gereği öğrencilerin yaratıcı düşünme, çizim ve görsel algı becerilerine dayalı eğitim içeriklerine haiz Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım programları için özel yetenek sınavının kaldırılarak anılan özel becerilerin sınanmadığı sadece mekanik yerleştirme sınavı ile öğrenci alınması yönünde tesis edilen işlemlerde kamu yararına ve hizmet gereklerine uyarlık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettikten sonra davacının yürütmenin durdurulması isteminde bulunduğu anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, …tarih ve …sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında almış olduğu karar ile, 2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan 'Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım, Moda Giyim Tasarımı, Moda Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama, Tekstil Tasarımı, Tekstil ve Moda Tasarımı bölümlerine merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine karar verilmiştir.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın …tarih ve …sayılı kararı ile; dava konusu kararın 2021 YKS’den itibaren uygulanmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından, dava konusu …tarih ve …sayılı kararın Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım Programlarına ilişkin olarak kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi talebiyle davalı idareye 09/12/2019 tarihli başvuru yapılmıştır.

…tarih ve …sayılı yazı ile davacı başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bunun üzerine incelenen dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları kabul edilmeyerek işin esasına geçilmiştir.

ESAS YÖNÜNDEN

İlgili Mevzuat: Anayasa'nın "Yükseköğretim Üst Kuruluşları" başlıklı 131. maddesinde "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almaktadır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesinde Yükseköğretim Kurulu'nun görevlerinin "a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç,

ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,...h) Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek," olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 45. maddesinde de "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Dava Konusu İşlemlerin İncelenmesi:

İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmet etkinliğinin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.

İdareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği de izahtan varestedir. Takdir yetkisinin yargısal denetimi, bu yetkinin hukuka, eşitlik ilkesine ve kamu yararına uygun olup olmadığı ile sınırlıdır.

Her ne kadar davalı idarece dava konusu düzenlemenin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek yapıldığı ve bu konuda idarenin takdir yetkisi olduğu iddia edilmekte ise de; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde davalı idarenin bu iddialarını destekleyen ve düzenlemenin yapılmasına esas teşkil eden gerekçelerin ve akademik gerekliliğin varlığını ortaya koyan verilerin veya bu yöndeki akademik çevrelerden alınmış bilimsel görüşlerin dikkate alınarak düzenleme yapıldığını gösteren bilgi ve belgelerin sunulmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer yandan; dava konusu düzenlemeden önce ilgili bölümlere merkezi yerleştirme sınavı ile birlikte yetenek sınavı yapıldığı, dava konusu düzenleme ile Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım Programlarına sadece merkezi yerleştirme sınavı ile öğrenci alınacağı, belirtilen alanların hayal gücü, çizim yeteneği ve görsel algıya dayalı bölümler olduğu, soyut düşünceyi somuta aktarma becerisinin bu alanlar için önemli olduğu, ancak merkezi yerleştirme sınavıyla düşünebilen ve fikirlerini çizerek ifade edebilen, hayalden çizim yeteneğiyle var olmayanı kurgulayarak var eden kişileri bulmanın mümkün olmadığı açıktır.

Bununla birlikte, merkezi sınav yoluyla yapılacak sınavda adaylar alan odaklı değerlendirilemeyeceği için, ilgili alanın nitelik yönünden de zayıflayacağı tabiidir.

Bu nedenle, Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım Programlarının merkezi yerleştirme sınavına tabi tutulmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, 10/10/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin karar ile bu kararın iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X) - Dava, Çizgi film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım programlarının merkezi yerleştirme sınavına tabi tutulmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, 10/10/2019 tarih ve 2019.13.584 sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin karar ile bu kararın iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2547 sayılı Kanun'un 6. mmaddesinin (a) fıkrasında Yükseköğretim Kurulu'nun, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren bir kuruluş olduğu.

7. maddesinin (b) fıkrasında, Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlayacağı, (h) fıkrasında da üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit edeceği, insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları belirleyeceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinden Yükseköğretim Kurulu'nun üniversiteler arasında koordinasyonu sağlamakta ve her eğitim - öğretim programına ilişkin öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesine ilişkin esasları belirlemekte yetkisinin olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu Yükseköğretim Kurulu kararının, Çizgi film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım Programlarına merkezi yerleştirme ile öğrenci alımına ilişkin olduğu ve yukarıda belirtilen Kanun'da yer alan yetkiler çerçevesinde alındığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 10.10.2019 tarih ve 2019.13.584 sayılı kararı ile, davacı başvurusunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı kararlarında hukuka aykırılık bulunmadığından gerekçesiyle davanın reddi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.