Danıştay 8. Daire E.2019/1125 K.2023/2923

05/07/2018 gün ve 30469 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesiyle değiştirilen asıl Yönetmeliğin 14. maddesinin 3. fıkrasının iptali istemidir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu değişiklik ile; eğitim alan engelli birey sayısının 150’nin üzerinde olduğu kurumlarda görev yapan psikologların destek eğitim hizmeti yürütememesi, bu bağlamda 150’nin üzerinde özel eğitim gereksinimli bireye destek veren kurumlarda hizmet alan bireylerin ihtiyaç duyduğu hizmeti alamaması ve bu kurumlarda görev yapan psikologların istihdam edilememeleri sonucunun doğduğu, düzenlemenin iptali gerektiği iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin 14. maddesinin 2. fıkrasında. “Kurumda psikoloğun görevlendirilememesi hâlinde rehber öğretmen psikoloğun yürüttüğü görevleri yapar.

Psikolog ve rehber öğretmene haftada yirmi saati geçmemek üzere destek eğitimi görevi de verilebilir.” düzenlemesine yer verildiği, buna göre; rehber öğretmen ve psikologlara Yönetmelik'le belirlenen görevlere ek olarak haftada 20 saati geçmemek üzere destek eğitim görevi de verilebileceği, aynı maddenin 3. fıkrasında ise; eğitim alan engelli birey sayısının 300’e kadar olan kurumlarda en az 1, engelli birey sayısı 300’den fazla olan kurumlarda ise en az iki rehber öğretmen/ psikolog görevlendirmesinin zorunlu olduğu, her halükarda 15’nin üzerinde engelli bireye hizmet veren kurumlarda ise;

rehber öğretmen/ psikoloğa verilen tali nitelikteki destek eğitim görevi verilemeyeceğinin düzenlendiği, aslolanın rehber öğretmen ve psikologların destek eğitim vermesi değil, Yönetmeliğin 14. maddesin 1. fıkrasında on üç bent olarak sayılan asli görevleri yerine getirirken kurumda eğitim alan engelli birey sayısı 150’den az ise bu asli görevlere ek olarak kendilerine destek eğitim görevi verilebileceği, böyle bir sınırlamanın getirilmesindeki amacın; asli görevlerin yerine getirilmesinde suistimal ve aksamaların önüne geçilmesini sağlamak olduğu,

150 engelli birey sayısının, rehber öğretmen ya da psikoloğun haftalık çalışma sürecinde asli görevlerini yerine getirebileceği azami had olarak belirlendiği, bu sayının aşılması halinde bu görevlerin kendilerinden beklenen ve görev tanımlarında yer alan hizmeti gereği gibi yerine getiremeyeceğinin varsayıldığı, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu ve davanın reddi gerektiği savunulmaktadır

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 3. fıkrasının dava tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde. "Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan her 300 engelli bireye kadar en az bir rehber öğretmen/psikolog, engelli birey sayısının 300 ve üzerinde olması halinde bir rehber öğretmen/psikolog daha görevlendirilir.

Kurumda eğitim alan engelli birey sayısının 150’yi geçmesi halinde, rehber öğretmen/psikoloğa destek eğitimi görevi verilmez." kuralı yer almaktayken; düzenlemede, 05/09/2019 tarih ve 30879 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesiyle değişikliğe gidilmiş olup;

kayıtlı engelli birey sayısı 300’e kadar olan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde bir rehber öğretmen/psikolog, 300 ve üzerinde olanlarda ise iki rehber öğretmen/psikolog zorunlu personel olarak görevlendirilerek birinci fıkradaki görevleri yerine getireceği, ancak; kurumda kayıtlı olan engelli birey sayısının 150’den az olması hâlinde, kurumda zorunlu olarak görevlendirilen rehber öğretmen/psikoloğa haftada 20 saate kadar;

isteğe bağlı olarak uzman öğretici kadrosunda görevlendirilen rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü/anabilim dalı veya psikoloji bölümü mezunları ve özel öğretim personeline yönelik Bakanlıkça açılan rehberlik kursu sertifikasına sahip olanlara haftada 40 saate kadar destek eğitim görevi verilebileceği kuralı benimsenmiştir.

Dava devam ederken yürürlüğe giren değişikliğin dava konusu istemin esasını değiştirmediği, değişiklikten sonra da, yine kurumda kayıtlı olan engelli birey sayısının 150’den fazla olması halinde rehber öğretmen/psikoloğa destek eğitim görevi verilemeyeceği sonucunun ortaya çıktığı, değişikliğin, kurumda kayıtlı olan engelli birey sayısının 150’den az olması hâlinde yapılabilecek görevlendirmenin ayrıntısına yönelik olduğu, bu haliyle davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir. Dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Davacı tarafından 05/07/2018 gün ve 30469 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesiyle değiştirilen asıl Yönetmeliğin 14. maddesinin 3. fıkrasının; eğitim alan engelli birey sayısının 150’nin üzerinde olduğu kurumlarda görev yapan psikologların destek eğitim hizmeti yürütememesi, bu bağlamda 150’nin üzerinde özel eğitim gereksinimli bireye destek veren kurumlarda hizmet alan bireylerin ihtiyaç duyduğu hizmeti alamaması ve bu kurumlarda görev yapan psikologların destek eğitim hizmeti yürütememesi sebebiyle istihdam edilememeleri sonucunun doğduğu gerekçesiyle iptali istenilmektedir.

Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin 14. maddesinin 2. fıkrasında. “Kurumda psikoloğun görevlendirilememesi hâlinde; rehber öğretmen psikoloğun yürüttüğü görevleri yapar.

Psikolog ve rehber öğretmene haftada yirmi saati geçmemek üzere destek eğitimi görevi de verilebilir.” düzenlemesi uyarınca rehber öğretmen ve psikologlara Yönetmelik'le belirlenen görevlere ek olarak haftada 20 saati geçmemek üzere destek eğitim görevi de verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, aynı maddenin 3. fıkrasında ise; eğitim alan engelli birey sayısı 300’den az olan kurumlarda en az bir, engelli birey sayısı 300’den fazla olan kurumlarda ise en az iki rehber öğretmen/psikolog görevlendirmesinin zorunlu olduğu, her halükarda 15’in üzerinde engelli bireye hizmet veren kurumlarda ise;

rehber öğretmen/psikoloğa ikincil nitelikte destek eğitim görevi verilemeyeceğinin düzenlendiği, Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasında onüç bent olarak sayılan asli görevleri yerine getirirken kurumda eğitim alan engelli birey sayısı 150’den az ise bu asli görevlere ek olarak destek eğitim görevi verilmesinde de hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı, böyle bir sınırlamanın getirilmesindeki amacın; asli görevlerin yerine getirilmesindeki aksamaların önüne geçilmesini sağlamak olduğu,

150 engelli birey sayısının, rehber öğretmen ya da psikoloğun haftalık çalışma sürecinde asli görevlerini yerine getirebileceği azami sınır olarak belirlendiği, bu sayının aşılması halinde kendilerinden beklenen hizmeti gereği gibi yerine getiremeyeceklerinin öngörüldüğü anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 31/05/2023 tarihinde, davacı vekili Av. … ile davalı idare vekili Av. … 'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

18/05/2012 tarih ve 28296 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; " (1) Bu Yönetmelik, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki eğitim ve öğretim, yönetim, engelli bireylere uygulanacak destek eğitim programları,

engel grupları ve dereceleri ile özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimi ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde engelli bireylere uygulanacak destek eğitim giderlerinin karşılanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır." hükmü yer almakta olup. Rehber öğretmen veya uzman öğretici kadrosunda görev yapan psikoloğun görevleri Yönetmeliğin 14. maddesinde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 3. fıkrasının dava tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde. "Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan her 300 engelli bireye kadar en az bir rehber öğretmen/psikolog, engelli birey sayısının 300 ve üzerinde olması halinde bir rehber öğretmen/psikolog daha görevlendirilir.

Kurumda eğitim alan engelli birey sayısının 150’yi geçmesi halinde, rehber öğretmen/psikoloğa destek eğitimi görevi verilmez." kuralı yer almaktayken; düzenlemede, 05/09/2019 tarih ve 30879 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesiyle değişikliğe gidilmiş olup;

kayıtlı engelli birey sayısı 300’e kadar olan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde bir rehber öğretmen/psikolog, 300 ve üzerinde olanlarda ise iki rehber öğretmen/psikolog zorunlu personel olarak görevlendirilerek birinci fıkradaki görevleri yerine getireceği, ancak; kurumda kayıtlı olan engelli birey sayısının 150’den az olması hâlinde, kurumda zorunlu olarak görevlendirilen rehber öğretmen/psikoloğa haftada 20 saate kadar;

isteğe bağlı olarak uzman öğretici kadrosunda görevlendirilen rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü/anabilim dalı veya psikoloji bölümü mezunları ve özel öğretim personeline yönelik Bakanlıkça açılan rehberlik kursu sertifikasına sahip olanlara haftada 40 saate kadar destek eğitim görevi verilebileceği kuralı benimsenmiştir.

Bu itibarla; dava devam ederken davalı idarece gerçekleştirilen Yönetmelik değişikliği ile düzenlemenin içeriğinin değiştirildiği görüldüğünden bu haliyle dava konusu edilen düzenlemenin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.