Danıştay 8. Daire E.2019/1672 K.2023/3991

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, davacı şirket tarafından otomobil ve tarifesiz yolcu taşımacılığı yapmak üzere düzenlenmiş olan A1 yetki belgesinin Karayolu Taşımacılığı Yönetmeliği'nin 78/9 maddesi uyarınca … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla iptal edilmesinin bildirimine ilişkin davalı idarenin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1 fıkrasının (d) bendinin, Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 16.12.2015 tarih ve E: 2013/2135, K: 2015/8833 sayılı kararı ile "...yetki belgesi sahibinin merkezi adresinin yolculuğun varış ya da bitiş noktasında bulunması koşuluyla seyahat acentaları yönünden ticari faaliyetin yürütülmesinin zorlaştırıldığı anlaşıldığından, eksik düzenleme yapılmış olması nedeniyle hukuka uyarlılık görülmediğinden bahisle iptaline karar verildiği bu durumda iptal edilen mevzuat hükmü uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik yetki belgesi almanın ve yenilemenin özel şartları başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır.

Ancak bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar bu şart aranmaz. Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 90 gün içerisinde söz konusu şartın gereği olan ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya ilgili il trafik komisyonu kararının Bakanlığa sunulmaması halinde bu kapsamda düzenlenen yetki belgeleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin iptal başlıklı 78. maddesinin 9. fıkrasında; "Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde, kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 90 gün bekleneceği, bu 90 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesinin iptal edilir" kuralı yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda …İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23/10/2012 günlü ve 28450 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 6. maddesiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (d) bendinin, Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 16/12/2015 tarihli ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edildiği,

bu durumda tesis edilen işlemin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de Danıştay Onbeşinci Dairesinin ilgili yönetmelik hükmüne ilişkin iptal kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/10/2018 gün ve E:2016/2234, K:2018/4042 sayılı kararıyla bozulmuş olup Dairemizin 02.02.2020 gün ve E:2019/4819 K:2020/708 sayılı kararıyla dava reddedildiğinden bu gerekçeyle dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezinden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan şehiriçi taşıma düzeni ve arz/talep dengesi açısından uygundur ibareli kararın alınmasına ilişkin zorunluluğun Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde 23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yapılan değişiklik ile getirildiği, anılan belgenin A1 yetki belgesi almak isteyen şirketler tarafından Bakanlığa sunulması gerektiği, davacı firmanın ise A1 yetki belgesini, belirtilen değişiklikten önce 05/12/2011 tarihinde aldığı,

Yönetmelik ile getirilen zorunluluğun madde başlığında da belirtildiği üzere yetki belgesinin ilk defa alınması veya yenilenmesi sırasında sunulması gerektiği, değişikliğin yapıldığı tarih itibari ile halihazırda yetki belgesi sahibi olan firmalardan anılan belgenin istenilmesinin kazanılmış hak ilkesine aykırı olacağı, olayda Yönetmeliğin 78/9. maddesinde bahsi geçen "yetki belgesi alma şartlarından herhangi birininin kaybedilmesi" durumunun da söz konusu olmadığı, zira davacı tarafından yetki belgesinin alındığı tarih itibariyle bahsi geçen şartın yetki belgesi alma şartlarından birisi olmadığı,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde 23.10.2012 tarihinde yapılan değişikliğin davacıya ancak A1 yetki belgesinin yenileneceği zaman uygulanabileceği açık olduğundan sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.