Danıştay 8. Daire E.2019/1776 K.2021/5268

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; Aydın Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun kararları ile davacı idareye devredilen ve üzerinde ilgili Bursa ile İstanbul İcra Müdürlükleri ve Aydın S.G.K. İl Müdürlüğüne ait haciz şerhleri bulunan araçların davacı idare adına tescilin yapılması istemiyle yapılan ...tarih ve ...sayılı başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacı idareye devredilen araçların üzerinde ilgili Bursa ile İstanbul İcra Müdürlükleri ve Aydın S.G.K. İl Müdürlüğüne ait haciz şerhleri bulunduğundan, araçlar üzerindeki hacizler kaldırılmadan veya ilgili kurum muvafakatı alınmadan tescil işlemi yapılamaycağından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

31.12.2009 tarih ve 27449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20. maddesinin (d) ve (e) bentlerini değiştiren 5942 sayılı Kanun'un birinci maddesinde, tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri 01.05.2010 tarihinden itibaren, satış veya devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması halinde devir işleminin yapılacağı hükmü yer almıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na dayalı olarak çıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Satış ve Devirler” başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasında; Resmi araçların satış veya devirlerinin ait oldukları kurum veya kuruluşların tabi oldukları mevzuata göre yapılacağı kurala bağlanmış olup, maddenin devam eden kısmında da (resmi olmayan) diğer araçların her çeşit satış ve devirlerine ilişkin uygulanacak kurallara yer verilmiştir.

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında.

"Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür." hükmüne, 3. fıkrasında; " Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır." hükmüne, Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında.

"Bu Kanundaki devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulur. Bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir." hükmüne, 3. fıkrasında ise.

"1 inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir. Devir işlemi ilk mahalli idareler genel seçimi itibarıyla uygulamaya konulur." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; 6360 sayılı Yasa gereğince oluşturulan Aydın Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu karaları uyarınca ..., ..., ..., ..., ...ve ...plakalı araçların davalı idareye devredildiği, söz konusu araçların davacı idare adına tescilin yapılması istemiyle yapılan ...tarih ve ...sayılı başvurunun, araçlar üzerindeki hacizler kaldırılmadan veya ilgili kurum muvafakatı alınmadan devredilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu 29.5.2015 tarih ve ...sayılı davalı Aydın İl Emniyet Müdürlüğü işlemiyle reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin her türlü taşınır ve taşınmaz mallarının, hak, alacak ve borçlarının, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredileceği düzenlemesine yer verilerek; komisyon kararı ile devredilen tüm malların tüm alacak ve borçlarıyla devredildiği; kısacası tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler ile katıldıkları veya devredildikleri ilgili kurum arasında kanuni devir/halefiyet ilişkisinin kurulduğu,

araçlar üzerinde bulunan haciz rehin gibi hak mahrumiyetlerinin borçlu tarafının komisyon kararı ile devredilen davacı idare olacağı, komisyon kararının idareye ibrazı ile araçlar üzerinde bulunan hak mahrumiyetlerinin taraf bilgilerinin güncellenerek tescil işlemlerinin yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Böylece; 6360 sayılı Kanunla tüm alacak ve borçların geçeceğine ilişkin kanuni devir ilişkisi getirilmesine rağmen; salt üzerinde hak mahrumiyetleri bulunduğundan bahisle araç tescil işlemlerinin yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.