Danıştay 8. Daire E.2019/2736 K.2023/3988

Dava konusu istem: Dava, taşımacılık alanında faaliyet gösteren davacı şirket tarafından; sahibi olduğu A1 taşımacılık yetki belgesinin iptaline ilişkin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve .. sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin tesisine dayanak olan 11.6.2009 tarih ve 27255 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin "Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları" başlıklı 13. maddesinin 23/10/2012 tarihli değişik 1. fıkrasının (d) bendinin iptali istemiyle açılan Danıştay 15. Dairesi'nin E:2013/2135 esasına kayıtlı davada.

Yönetmelik maddesinin iptaline karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda, davacı şirketin sahibi olduğu A1 taşımacılık yetki belgesinin iptaline ilişkin kararın dayanağı olan Yönetmelik hükmünün iptal edilmesi karşısında haklı gerekçesi kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek istinaf kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Taşımacılık alanında faaliyet gösteren ve otomobil ile tarifesiz yolcu taşımacılığı yapan davacı şirket adına 03.08.2011 tarihinde A1 yetki belgesi düzenlendiği ve bu belgenin geçerlilik süresinin 03.08.2016 olduğu, davalı idare tarafından davacı şirketten, 23/10/2012 tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, 26.12.2014 tarihinde taşımacılık faaliyetinin taşıma düzeni ve arz/talep dengesi bakımından sakıncası olup olmadığına ilişkin olarak UKOME’den alınacak bir belgenin ibraz edilmesinin istenildiği ve davacı şirkete 01.10.2015 tarihine kadar süre verildiği,

istenilen belgenin ibraz edilmemesi nedeniyle 26.10.2015 tarihinde davacı şirkete 90 günlük bir süre daha verildiği fakat istenilen belgenin ibraz edilmemesi üzerine 12.01.2016 tarihli Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü Kararı ile anılan Yönetmeliğin 78. maddesinin 9. Fıkrası uyarınca A1 yetki belgesinin iptal edilmesi sonucu bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik yetki belgesi almanın ve yenilemenin özel şartları başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır.

Ancak bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar bu şart aranmaz. Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 90 gün içerisinde söz konusu şartın gereği olan ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya ilgili il trafik komisyonu kararının Bakanlığa sunulmaması halinde bu kapsamda düzenlenen yetki belgeleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin iptal başlıklı 78. maddesinin 9. fıkrasında; "Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde, kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 90 gün bekleneceği, bu 90 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesinin iptal edilir" kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesince, dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23/10/2012 günlü ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (d) bendinin, Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 16/12/2015 tarihli ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edildiği,

bu durumda tesis edilen işlemin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de Danıştay Onbeşinci Dairesinin ilgili yönetmelik hükmüne ilişkin iptal kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/10/2018 gün ve E:2016/2234, K:2018/4042 sayılı kararıyla bozulmuş olup Dairemizin 02.02.2020 gün ve E:2019/4819 K:2020/708 sayılı kararıyla reddedildiği görüldüğünden bu gerekçeyle dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezinden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan şehiriçi taşıma düzeni ve arz/talep dengesi açısından uygundur ibareli kararın alınmasına ilişkin zorunluluğun Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde 23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yapılan değişiklik ile getirildiği, anılan belgenin A1 yetki belgesi almak isteyen şirketler tarafından Bakanlığa sunulması gerektiği, davacı firmanın ise A1 yetki belgesini, belirtilen değişiklikten önce 03/08/2011 tarihinde aldığı,

Yönetmelik ile getirilen zorunluluğun madde başlığında da belirtildiği üzere yetki belgesinin ilk defa alınması veya yenilenmesi sırasında sunulması gerektiği, değişikliğin yapıldığı tarih itibari ile halihazırda yetki belgesi sahibi olan firmalardan anılan belgenin istenilmesinin kazanılmış hak ilkesine aykırı olacağı, olayda Yönetmeliğin 78/9. maddesinde bahsi geçen "yetki belgesi alma şartlarından herhangi birininin kaybedilmesi" durumunun da söz konusu olmadığı, zira davacı tarafından yetki belgesinin alındığı tarih itibariyle bahsi geçen şartın yetki belgesi alma şartlarından birisi olmadığı,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde 23.10.2012 tarihinde yapılan değişikliğin davacıya ancak A1 yetki belgesinin yenileneceği zaman uygulanabileceği açık olduğundan sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.