Danıştay 8. Daire E.2019/2786 K.2023/1131

Dava konusu istem: Davacıya ait … plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2/3'üncü maddesinin ihlal edildiğinden bahisle altmış gün süre ile trafikten men edilmesine dair işlem ile davacıya 2.532,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; İstanbul İli ile Adapazarı İli arasında yapılan taşımacılık faaliyetinin belediye sınırları dahilinde bir taşımacılık olmadığı, yurt içi ticari yolcu taşımacılığı olduğu, bu durumda, otobüs ile yurt içi ticari yolcu taşımacılığı yapan davacı hakkında ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen dava konusu trafikten men ve para cezası işlemlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi'nce; olayda, araç sürücüsü olan davacının, İstanbul İli ile Adapazarı İli arasında yolcu taşımacılığı yaptığı esnada aracının durdurulduğunu ifade ettiği, işleme esas alınan tutanakta ise, araçta bulunan yolcu isimlerinin yazıldığı ancak bu yolcuların nereden araca bindiği ve nereye gittiği bilgisine yer verilmediği, diğer bir ifadeyle tespit edilen taşımacılığın şehir içi taşımacılık ya da şehirler arası taşımacılık olduğu hususunun ortaya konulmadığı,

bu haliyle anılan tutanağın "belediye sınırları içerisinde" izinsiz ticari amaçlı taşımacılık yapma faaliyetine dayanak oluşturamayacağı, dava konusu işlemin anılan gerekçeyle iptali gerekirken uyuşmazlık konusu faaliyetin şehirler arası yolcu taşımacılığı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun bu gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yapılan denetimde araçtaki yolcuların Dilovası'ndan İzmit ilçesine ticari amaçlı taşındığı, davacının İstanbul-Adapazarı istikametinde taşımacılık yapmasının yanı sıra Dilovası'ndan da yolcu alarak İzmit ilçesine bıraktığı, söz konusu taşımacılığa ilişkin gerekli belgelerinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare denetim görevlilerince 15.12.2016 tarihinde yapılan denetimde, davacının maliki ve sürücüsü olduğu … plakalı araçta yedi yolcu bulunduğu, yolcuların … Su Parkları A.Ş.den İzmit'teki ikametlerine taşındıklarına dair yolcuların ve sürücünün de imzasının yer aldığı tutanak düzenlendiği, bunun üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek-2/3 maddesinde; "...ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, (...) bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumluluklarına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak, fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği," hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Ulaşım hizmetleri" başlıklı 9. maddesinde; büyükşehir içindeki karayolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla ulaşım koordinasyon merkezi (UKOME) kurulacağı ve bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dâhilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılacağı, büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun bu Kanun'a aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı kurala bağlanmıştır.

5216 sayılı Kanunun anılan hükmüne istinaden hazırlanan ve 15/06/2006 gün ve 26199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 28/2. maddesinde, "Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçları ile toplu taşım araçlarının tahsis süreleri, ticarî plâka sayıları ile bu plâkaların verilmesine ilişkin usûl, esas ve devir ücretleri UKOME’ce tespit edilir." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemlere dayanak olan tutanakta …Su Parkları A.Ş. (Dilovası) den alınan yolcuların İzmit içi ikametlerine götürüldüğünün belirtildiği, söz konusu tutanağın yolcular ve sürücü tarafından da imzalandığı görülmekte olup davacının Kocaeli sınırları içerisinde belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari taşımacılık yaptığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Bu nedenle, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı bulunduğuna yönelik temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.