Danıştay 8. Daire E.2019/359 K.2021/947

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, davalı idarede … olarak görev yapan davacının emekliliğe hak kazandığı gerekçesiyle İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Yönetim Kurulu Başkanları'nın … tarih ve … sayılı toplantısında alınan kararla iş akdinin feshine ilişkin işlem ile bu işlemin uygun görülmesine ilişkin Türkiye İhracatçılar Meclisi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, davacının 25 yıllık fiili hizmet süresini doldurmuş olduğu ve emekliliğe hak kazandığı, davacının her ne kadar yönetmelikte emeklilik için öngörülen 65 yaşını doldurmadığı anlaşılmakta ise de; davalı idarenin davacıyı 65 yaşına kadar istihdam etmesinin zorunlu olmadığı, dolayısıyla ilgili yönetmeliğin 12. maddesi uyarınca, davalı idareye verilen yetki çerçevesinde, davacının emekliliğe hak kazanmış olduğundan iş aktinin feshesilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasa'nın 135. maddesinde, "Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir." kuralına yer verilmiştir.

03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi İle İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personel" başlıklı 20. maddesinde, "TİM ve birlik genel sekreterliği; genel sekreter ve yardımcıları ile diğer personelden oluşur. TİM ve birliklerde istihdam edilenler, bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılacak yönetmelik hükümleri ile 4857 sayılı İş Kanunu ve İnsan Kaynakları Yönetmeliği hükümlerine tabidir.", Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında, "Halen görev yapmakta olan TİM ve birliklerin personeli aynı statü ve özlük hakları ile görevlerine devam ederler." kuralı düzenlenmiştir.

03.09.2009 tarih ve 27338 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye İhracatçılar Meclisi ve İhracatçı Birlikleri İnsan Kaynakları Yönetmeliği'nin "Genel sekreterlik ve unvanlar" başlıklı 7. maddesinde, Genel sekreterliğin;

genel sekreter, genel sekreter yardımcıları ile ihtiyaca göre tespit edilen ve unvanları belirtilen yeteri kadar personelden oluşacağı belirtildikten sonra 4. paragrafında, şube müdürünün, dört yıllık yüksek okul mezunu olan, TİM, Birlik ve/veya Bakanlıkta fiilen en az beş yıl çalışmış ve olumlu performans göstermiş şefler arasından, genel sekreterin teklifi ve yönetim kurulunun onayı ile atanacağı kuralı, "İlişiğin sona ermesi" başlıklı 12. maddesinde ise, "Personelin genel sekreterlik ile ilişiği, kendi isteği ile görevden ayrılma, emeklilik, malullük ve ölüm hali ile 65 yaşının tamamlanması halinde kendiliğinden;

bu Yönetmelikte ilişiğin kesilmesini gerektirecek diğer hususların gerçekleşmesi hali ile 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre hizmet sözleşmesinin feshini gerektiren hallerde yönetim kurulu kararı ile sona erer." kuralı yer almaktadır.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun Geçici 205. Maddesinde ise, "(Ek: 25/8/1999 – 4447/26 md.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; kadın iştirakçilerden 20, erkek iştirakçilerden 25 fiili hizmet yılını dolduranların istekleri üzerine emekli aylığı bağlanır." kuralı düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, dava konusu işlemin tesis edildiği dönemde … olarak görev yaptığı, İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Yönetim Kurulu Başkanları'nın … tarih ve … sayılı toplantısında davacının emekliliğe hak kazandığı gerekçesiyle iş akdinin feshi yönünde alınan kararın, Türkiye İhracatçılar Meclisi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı toplantısında uygun bulunduğu, bunun üzerine … Noterliği'nden … tarih ve … yevmiye numarası ile gönderilen ihbarname ile davacının iş akdinin Türkiye İhracatçılar Meclisi ve İhracatçı Birlikleri İnsan Kaynakları Yönetmeliği'nin 12/1. maddesi uyarınca emeklilik nedeniyle sona erdirildiğinin bildirilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu işlemin dayanağı olan Türkiye İhracatçılar Meclisi ve İhracatçı Birlikleri İnsan Kaynakları Yönetmeliği'nin 12. madde metninde, 25 yıllık fiili hizmet süresinden bahsedilmemiş olup, emeklilik ve 65 yaşın doldurulması durumunda personelin genel sekreterlik ile ilişiğinin kendiliğinden kesileceği düzenlenmiştir. Anılan düzenleme, 25 yıllık fiili hizmet süresini dolduran personeller için zorunlu emeklilik uygulamasını doğurmadığı gibi.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun ilgili maddesinde de erkek iştirakçilerden 25 fiili hizmet yılını dolduranlara istekleri üzerine emeklilik hakkı verildiği; buna göre, emekliye sevk işleminin, yaş haddi, sicil, disiplin, re'sen emeklilik gibi ayrışık hükümler hariç tutulduğunda, esas itibariyle kamu görevlisinin iradesine bırakılmış olduğu kanaatine varılmıştır.

Ayrıca; dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, davacının iş akdinin feshi tarihi itibariyle, davalı idarede, 25 fiili hizmet süresini doldurmasına rağmen görevine devam eden iki personelin bulunduğu anlaşılmıştır. Hal böyle iken, davalı idarede dava konusu işlem doğrultusunda objektif ve genel bir uygulamanın söz konusu olmadığı, bu yönüyle de işlemin hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurduğu açıktır.

Sonuç olarak, davalı idarenin davacıyı 65 yaşına kadar istihdam etmesinin zorunlu olmadığı, ilgili yönetmeliğin 12. maddesi uyarınca, davalı idareye verilen yetki çerçevesinde, davacının emekliliğe hak kazanmış olduğundan iş aktinin feshesilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar veren Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.