Danıştay 8. Daire E.2019/3843 K.2022/4750

Dava konusu istem: Uşak ili Karahallı ilçesi, … Köyünde bulunan …sicil numaralı II-b grubu maden işletme ruhsatlı sahaya ait olmak üzere verilen işletme ruhsatının Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından iptal edilmesinden dolayı, bu ruhsat kapsamında verilen orman izninin iptali ile rehabilite çalışması yapılmasının bildirilmesine ilişkin Uşak Orman İşletme Müdürlüğü'nün 08.11.2017 tarihli işlemi ile … tarih ve … sayılı işlem ile bildirilen Denizli Orman Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı orman izninin iptaline ilişkin makam olurunun iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Orman izninin iptal edilmesine dayanak olarak alınan maden ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı işleminin Mahkemelerinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla hukuka aykırılığının saptanarak iptaline karar verildiğinden, dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 6831 sayılı Orman Kanunu'n 16.maddesinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 11.maddesi uyarınca maden işletme ruhsatının iptal edilmesi durumunda, bu ruhsata dayalı olarak verilen orman izinlerinin de iptal edileceğinin belirtildiği, ruhsatın yeniden yürürlüğe girmesine müteakip davacının yeni izin alması gerektiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu işleme dayanak olarak gösterilen maden ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı işleminin yargı yerince iptaline karar verildiği, bu durum gereğince dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı uhdesinde bulunan Uşak İli, Karahallı İlçesi, … Köyü sınırlarında bulunan İR:... sicil numaralı II-b grubu maden işletme ruhsatının 10/09/2016 tarihi itibariyle iptal edildiği hususunun Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile davalı idareye bildirilmesi üzerine, davalı idarece dava konusu 08/11/2017 tarihli işlemin tesis edildiği, anılan işleme yönelik 15/11/2017 tarihinde davacı tarafından yapılan itirazın davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle reddedildiği, davacıya ait orman izinlerinin iptal edildiğine dair … tarih ve … sayılı dava konusu makam onayının davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle davacıya bildirildiği,bunun üzerine bakılan dava açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

08/09/1956 tarih ve 9402 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanunu'nun 16. maddesinde. "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir.

Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır.

Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz.

Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar. ... Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

18.04.2014 tarih 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanım ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde: "t) İzin: Bu yönetmelik hükümlerine göre orman alanları içinde Bakanlıkça amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen ön izni, kesin izni ve muvafakatı, v) Kesin izin: Bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen izni, y) Maden arama izni: Maden araması yapılabilmesi için ruhsata dayalı olarak Bakanlıkça verilen izni,

z) Maden işletme izni: Maden üretimi yapılması için işletme ruhsatına dayalı olarak Bakanlıkça verilen izni, .. ğğ) Ruhsat: Arama ruhsatı, işletme ruhsatı veya sertifikayı, ... ifade eder." hükmüne, "İptal İşlemleri" başlıklı 11. maddesinde: "(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat veya hammadde üretim izin belgesine dayalı olarak verilen maden arama, işletme, tesis ve altyapı tesis izinleri; a) Hak sahibinin vazgeçmesi, b) Ruhsatın iptali, c) ÇED belgesinin iptal edilmesi,

ç) Mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi, bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair evrak ve yenilenmiş ruhsat ya da ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar ilgili bölge müdürlüğüne iznin yenilenmesi talebinde bulunulmaması, d) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında tanınan süre içinde yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte süre uzatımı için müracaat edilmemesi,

e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında tanınan süre içinde verilen iznin yenilenmemesi veya bu süre içinde sahada çalışma yapıldığının tespit edilmesi, .. ğ) Verilen izinlerin amacı dışında kullanılması, halinde Bakanlıkça iptal edilir. ... (4) İznin iptal edilmesi halinde durum ilgiliye tebliğ edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince, dava konusu orman izninin iptaline ilişkin işlemlerin dayanağı olan IR:… sicil numaralı II-b grubu maden işletme ruhsatının iptaline yönelik Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı işleminin Mahkemelerinin, … tarih, E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de; … İdare Mahkemesi'nin gerekçeye dayanak olan kararının, Dairemizin 14/09/2022 tarih ve E:2018/7081, K:2022/4749 sayılı kararı ile bozulduğu görüldüğünden, oluşan yeni hukuki durum dikkate alınmak suretiyle, işin esası incelenerek yeniden karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.