Danıştay 8. Daire E.2019/3947 K.2023/3190

Dava konusu istem: Burdur İli, Yeşilova İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan …sicil nolu IV. Grup maden işletme ruhsatının iptal edilmesine yönelik Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; mevzuat hükümleri uyarınca tebliğ olunacak evrakın davacı şirketin yetkili temsilcisine; yetkili temsilcinin bulunmaması halinde şirkette yetkili temsilciden sonra gelen evrak müdürü gibi esasen bu gibi işlerle görevlendirilen bir kimseye tebliği gerekmekte olup bunun da mümkün olmaması halinde, durum tebliğ mazbatasına şerh düşülerek diğer şirket çalışanlarına tebliği gerektiği;

ruhsat bedelinin 3 ay içerisinde yatırılması gerektiği aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ...tarih ve ...sayılı yazının tebliğ edildiği "..." adlı şahsın davacı şirketi temsile yetkili olmadığı, şahsın şirket çalışanı olmadığına ilişkin davacı iddialarının da davalı idarece tam olarak karşılanmadığı, bunun yanında, Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 21/3 maddesinde öngörülen hususlara ilişkin olarak tebliğ mazbatasına şerh düşülmesi gerekirken düşülmediği,

söz konusu ...tarih ve ...sayılı yazının davacı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği ve bu haliyle davacıya ruhsat bedelinin ödenmesi için usulüne uygun olarak yapılan tebligatla 3 aylık süre verildiğinden söz edilemeyeceği anlaşıldığından, ruhsat bedelinin ödenmesi için geçerli bir tebligatla 3 aylık süre verilmeksizin tesis edilen ruhsat iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ruhsat sahibinin güncel adresinin "... Köyü Mevkii Burdur Krom İşletmesi Yeşilova/Burdur" olduğu, kendisi tarafından beyan edilen bu adrese süre verme yazısının tebliğ edildiği, tebligatı alan şahsın işyerinde çalıştığını beyan eden kişiye yapıldığı, iptale ilişkin yazının ise davacının iddia ettiği "...Mah. ...Sok. No:...K:...D:...Osmangazi/Bursa" adresine gönderilmesine karşılık tebligatın ruhsat sahibinin "adres bırakmadan ayrıldığı" şerhiyle iade olduğu, tebliğ işlemlerinde ve dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Burdur İli, Yeşilova İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan ... sicil nolu IV. Grup maden işletme ruhsat sahası için 2016 yılı ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine ...tarih ve ...sayılı Makam oluru gereği Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 3213 sayılı Kanun'un 13.maddesi uyarınca idari para cezası verilerek, ruhsat bedelinin üç ay içerisinde yatırılması gerektiği, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ...tarih ve ...sayılı ihtar yazısı tesis edilmiştir.

Bu işlem davalı idare tarafından davacı şirketin güncel adresi olarak belirterek 09/09/2015 ve 13/10/2015 tarihlerinde verdiği dilekçelerinde yer alan "...Köyü Mevkii Burdur Krom İşletmesi Yeşilova/Burdur" adresine tebligata çıkarılmış, 28/11/2016 tarihinde tebliğ mazbatasına "iş yerinde daimi işçisi bekçi ... imzasına tebliğ edilmiştir." kaydı düşülerek tebligat yapılmıştır.

Yazının tebliğinden itibaren üç ay içerisinde işletme ruhsat bedeli ödenmediğinden Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ...tarih ve E...sayılı işlem ile ruhsatın 28/02/2017 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edildiği görülmektedir.

Davacı tarafından, işletme ruhsatının iptaline ilişkin ...tarih ve E...sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasında "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur.

İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmü bulunmaktadır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/3 md.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." hükmü; 12. maddesinin 1. fıkrasında, "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır." hükmü; 13. maddesinde ise, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." hükmü yer almaktadır.

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 21. maddesinde, "(1) Tüzel kişiler adına tebligatı almaya yetkili kişiler, herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde işyerinde bulunmamaları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde olmaları durumunda tebliğ, tüzel kişinin o yerdeki sürekli çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

(2) Ancak, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde görev itibariyle tebligatın muhatabı olan tüzel kişinin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gereklidir.

(3) Bu kişilerin de bulunmaması halinde, bu husus tebliğ mazbatasında belirtilir ve tebliğ, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır." kuralına; "Kimlik araştırması" başlıklı 36. maddesinde de "(1) Tebliğ memuru, tebligat yaparken muhatabın veya bu Yönetmelik hükümlerine göre onun adına tebliğ yapılacak kişilerin kimlikleri ile bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyıp taşımadıklarını incelemeye yetkilidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesine göre ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının istenileceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edileceği düzenlemesi bulunmaktadır. Bu madde uyarınca ruhsatın iptal edilebilmesi için tebligatın usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı önem arz etmektedir.

7201 sayılı Kanun'un bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesinin birinci fıkrasına göre; tebligat, muhatabın bilinen en son adresine yapılır. Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 16. maddesinin birinci fıkrasına göre bilinen en son adresin tespitinde tebliğ isteyenin beyanı, muhatabın veya diğer ilgililerin bildirimleri ya da mevcut belgeler esas alınmaktadır.

Ticaret sicilinde kayıtlı adresin bilinen adres olarak kabul edilebilmesi için tebliğ tarihinden önce borçlu şirket tarafından ticaret siciline, tebliğ merciine ya da alacaklıya adres değişikliğine dair bir bildiriminin yapılmamış olması gerekir. (Yargıtay 12. H.D. 12/03/2018 tarih ve E:2017/3413, K:2018/2344)

Olayda, 2008 yılında yürürlüğe girdiği görülen işletme ruhsat belgesinde davacının adresinin "... Köyü Mevkii Burdur Krom İşletmesi Yeşilova/Burdur" olarak yer aldığı, 03/07/2014 tarihinde davacı şirket tarafından Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıt sırasında "...Mah. ...Sok. No:...K:...D:...Osmangazi/Bursa" bildirilmiş ve 07/07/2015 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde adres değişikliğinde bulunularak "...Mah. ...Sok.

No:...K:...D:...Osmangazi/Bursa" şirket adresi olarak ilan edilmiş ise de davacı tarafından davalı idareye adres değişikliğine ilişkin bir dilekçe verildiğine ilişkin bilgi ve belgeye yer verilmediği, ayrıca davacı tarafından 09/09/2015 ve 13/10/2015 tarihlerinde MİGEM'e verilen dilekçelerinde adresin "...Köyü Mevkii Burdur Krom İşletmesi Yeşilova/Burdur" olarak belirtildiğinden ...tarih ve ...sayılı ihtar yazısının 28/11/2016 tarihinde davalı idarece davacının bilinen adresinde daimi işçisine tebligatının yapıldığının kabulü gerekmektedir.

Öte yandan, İdare Mahkemesince "..." isimli şahsın da davacı şirket ile ilişkisinin ispatlanamadığı gerekçesine yer verilmekte ise de, şirkette çalışmayan bir kişinin tebligat esnasında şirket adresinde bulunması ve tebligatı alması hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi fiilen şirket çalışanı olması için de sigortalı olarak görev yapması gerekmediği açıktır. Öte yandan, adı geçen şahsın başka bir işyerinde çalıştığına ilişkin bilgi ve belge de sunulmamıştır.

Bu durumda, işletme ruhsat sahası için 2016 yılı ruhsat işletme bedelinin 3 ay içerisinde ödenmesi gerektiği aksi takdirde ruhsatının iptal edileceğine dair tesis edilen ...tarih ve ...sayılı işlemin davacının bilinen adresine tebligata çıkarıldığı ve 28/11/2016 tarihinde 7201 sayılı Kanun uyarınca usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat bedelinin ödenmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.