Danıştay 8. Daire E.2019/451 K.2023/3213

2- (DAVALI) … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ASKİ Genel Müdürlüğünce tanzim edilen … tarih ve … sayılı 307.852,44-TL tutarında usulsüz su kullanım ücreti tahakkukuna yönelik ihbarname ile ihbarnameye dayanak tutanakların iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacı şirketin şebeke suyunu ücretsiz olarak faydalanmak suretiyle kullandığı, ücretsiz su kullanımına ilişkin protokolün 4 yıl süre ile geçerli olduğu dikkate alındığında dava konusu suya ilişkin bir hak sahipliğinin bulunmadığı, dolayısıyla davacı şirketin su aboneliği tesis ederek kullandığı su bedelini ödemekle yükümlü olduğu bu nedenle usulsüz su kullanımı ücreti tahakkukunda hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak dava konusu ihbarnamenin tahakkuk ettirilecek su bedeli yönünden incelenmesinde;

hesaplamanın 2016 yılı ücret tarifesinin 2. bölümünün 11. maddesi uyarınca belirlenen kullanım miktarının 3 katı olarak yapıldığı, ancak kaçak su bedelinin 3 kat olarak hesaplanmasına ilişkin 11. madde hükmünün.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile iptal edilmesi sebebiyle hesaplamanın 3 kat üzerinden yapılamayacağı anlaşıldığından; dava konusu ihbarnamenin su kullanım bedeli olan 102.617,48-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 205.234,96-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen reddine kısmen iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

1-Davacı tarafından, dava konusu otelin … A.Ş.'den satın alındığı, Halkbankasının su ihtiyacını karşılamak için kuyular açtığı, akabinde bu suyu kullanmak için geçit irtifakları kurduğu, kurulan tesisten … mahallesinin su ihtiyacının da karşılandığı, tesiste kullanılan suyun kendi suları olduğu, protokole göre kendilerinden ücret talep edilemeyeceği, davalı idarenin altyapı tesislerinin kullanılmadığı, hesaplamanın davalı idarenin 12.05.2015 tarih 8 nolu kararındaki belirlemelere göre yapılması gerekirken buna uygun yapılmadığı, işlemin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

2-Davalı idare tarafından, işlemin hukuka uygun olduğu, iptal edilen kısım bakımından kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin "Usulsüz su kullanım ücreti tahakkukuna" ilişkin kısmı yönünden onanmasına, "Usulsüz su kullanım ücretinin 3 kat üzerinden hesaplanmasına" ilişkin kısmı yönünden bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

24/05/2016 tarihinde davalı idare ekiplerince yerinde yapılan kontroller neticesinde davacı şirkete ait otelde abonesiz olarak su kullanıldığının tespit edildiği, … tarih ve … sayılı ihbarname ile 413.667,65-TL su tahakkuku yapıldığı, bu işlemin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile iptal edildiği, iptal kararı gereğince 21/06/2017 tarihli tutanak ile dava konusu otelde şebeke suyunun kullanıldığının tespit edilmesi neticesinde … tarih ve … sayılı ihbarname ile 307.852,44-TL usulsüz su kullanım ücreti tahakkuk ettirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun "Görev ve yetkiler" başlıklı 2. maddesinde "İSKİ'nin görev ve yetkileri şunlardır: a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması,

yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılmasıiçin abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek" düzenlemesi yer almış, Ek-5. maddesinde söz konusu Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği'nin "Kaçak Su" başlıklı 33. maddesinde "(1) Abone veya abone olmaksızın şube yolundan veya şebeke hattından su temin suçtur.

Bu gibiler hakkında yasal takibat yapılmakla birlikte, kaçak su kullanma süresi; en son faturadaki ilk endeks tespit tarihi, suyun kesildiği tarih, ölçü sisteminin mühür altına alındığı tarih, varsa daha önce kaçak su kullanımına ait tutanağın tarihi, abonman sözleşmesi tarihi, binaya yeni taşınılmışsa yerleşme tarihi, ana hatta bağlantı yapıldığı tarih, bilenlerin yazılı ve imzalı beyanları ile ASKİ’de belirlenecek diğer tespit şekilleri de dikkate alınarak tespit edilir ve tespit edilen sürelere göre konutlarda, abonesi var ise ait olduğu (dönem) sarfiyatları, (dönem) sarfiyatları yok ise yıllık sarfiyatları esas alınır.

a)Abonesi veya sarfiyatları yok ise daire başına günde 1 m3 su tüketildiği varsayılarak ait olduğu tipin yürürlükteki en son kademesindeki fiyat esas alınmak suretiyle hesap edilen bedel tahsil olunur. Hesaplanan sürenin 3 aydan fazla olması durumunda inandırıcı delil ve belgelerle ispatı ve ibrazı gereklidir. Bunun mümkün olmaması durumunda kaçak su kullanım süresi 3 ay kabul edilir ve hesaplamalar bu süre üzerinden yapılır. Süre tespitinde kullanım yerinin çalışma özelliği de göz önüne alınır.

b)Kaçak su kullanan işyeri, sanayi, Resmi Kurum veya şantiye ise süre bakımından yukarıdaki esaslara göre, abonenin sarfiyatı var ise ait olduğu devreler; yok ise yıllık sarfiyatıesas alınır. Abonesi yok ise emsal müesseselerin ortalama günlük tüketimi kadar su tükettiği varsayılıp ait olduğu abone tipinin yürürlükteki en son tarifesinin son kademesindeki fiyatla hesap edilen bedel tahsil olunur. Her iki durumda da kaçak bağlantı kaldırılır.

c)Kaçak su kullanılan döneme ait bulunan tüketimlerin hane başına günlük 1 m3 den az olması durumunda hane başına günlük 1 m3 kullandığı varsayılarak kaçak su tahakkuku yapılır.

ç)Aynı abonede bir yıl içinde tekrarlanan kaçak su kullanımının tespiti durumunda hesap edilen bedelin iki katı ücret tahsil edilir.

d)Şube yoluna motor bağlayarak şebekeden su çeken aboneden (a) bendinde belirtildiği şekilde su tükettiği varsayılarak aynı hesap şekliyle parası alınır, motoru sökülür.

e)Su abonesi olmayan, atıksu abonesi olup da sayaç sökmek, mührünü ve mühür bağını koparmak ya da sayacı işletmeyecek bir düzenle kullanmak suretiyle yeraltı sularından su temin suçtur. Bu gibiler hakkında yasal takibat yapılmakla birlikte (a) bendindebelirtilen esaslara göre işlem yapılır.

f)Atıksu borcunu ödemeyen abonelerin, kuyusu iptal edilerek mühürlenir. Borçlu ayrıca şebeke suyu abonesi ise şebeke suyu kesilir. Ayrıca, ASKİ alacağı yasal yollardan tahsil edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

2016 yılı Su Satış Tarifesi'nin "Muhtelif su hizmetleri ücretleri" başlıklı 2. bölümünün "Kaçak ve usulsüz su kullanım ücreti" başlıklı 11. maddesinde "İlgili abonenin tabii olduğu ya da abone kaydı yoksa tabii olması gerektiği abone tarifesinde yazılan miktarın 3 katı uygulanmak sureti ile kaçak ve usulsüz su kullanımı ücretlendirilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin usulsüz su kullanımı ücreti tahakkukuna yönelik kısmının incelenmesinde; Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar bu kısım yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu işlemin tahakkuk ettirilecek su bedelinin hesaplanması yönünden incelenmesinde; Hesaplamanın 2016 yılı ücret tarifesinin 2. bölümünün 11. maddesi uyarınca belirlenen kullanım miktarının 3 katı olarak yapıldığı, İdare Mahkemesince kaçak su bedelinin 3 kat olarak hesaplanmasına ilişkin 11. madde hükmünün … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile iptal edilmesi sebebiyle hesaplamanın 3 kat üzerinden yapılamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin bu kısmı hukuka aykırı bulunarak ihbarnamenin su kullanım bedeli olan 205.234,96-TL'lik kısmı yönünden iptal edildiği anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesinin gerekçesinde yer verdiği. İdare Mahkemesinin 08/02/2018 tarihli anılan kararı istinaf başvurusu üzerine Bölge İdare Mahkemesince hukuka uygun bulunmuş, Bölge İdare Mahkemesinin bu kararına karşı yapılan temyiz başvurusu neticesinde, söz konusu karar, Dairemizin 14.10.2022 tarih ve E:2018/5826, K:2022/5650 sayılı kararıyla,

"kamu hizmetinden bedelsiz yararlanma gibi bir durum söz konusu olamayacağı ve davalı idarenin kaçak su kullanımı açısından caydırıcı olunmasını teminen yaptığı düzenlemeler uyarınca usulsüz kullanımının engellenmesine yönelik olarak dava konusu su satış tarifesi ile getirilen hesaplama yönteminde kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmuş olup, neticede hesaplamanın 3 kat üzerinden yapılmasına ilişkin düzenlemenin hukuka uygun olduğu ortaya konulmuştur.

Bu itibarla, hesaplamanın 3 kat üzerinden yapılamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin 205.234,96-TL'lik kısmı yönünden iptal kararı veren … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında bu kısım yönünden hukuki isabet bulunmamaktadır.