Danıştay 8. Daire E.2019/4518 K.2023/3188

Dava konusu istem: Hakkari İli, Çukurca İlçesi sınırları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan … sicil sayılı IV. Grup Maden İşletme Ruhsatlı ve İşletme izinli ruhsatın, 3213 Sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca tesis edilen işlem gereğince ruhsat bedelinin 3 aylık süre içerisinde yatırılmadığından bahisle 30/09/2016 tarihinden geçerli olmak üzere iptaline ilişkin Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı bildirimine konu … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; ilgili mevzuat uyarınca ticari işletmelere yapılacak tebligatın öncelikle işletmenin yetkili temsilcisine, onun işletmede bulunmaması halinde işletmenin sürekli çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı, ancak kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, işletmenin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gerektiği, bu kişilerin de bulunmaması halinde, bu husus tebliğ mazbatasında belirtilerek o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılacağı;

davacı şirkete işletme ruhsat bedelinin tahsili amacıyla yapılan tebligatın daimi çalışan sıfatıyla ... adlı kişiye yapıldığı, tebellüğe yetkili kişi veya kişilerin iş yerinde bulunup bulunmadığının tebliğ mazbatasında belirtilmediği, adı geçen kişinin işletmenin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olmadığı, mahkeme tarafından Hakkari Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılan ara karara verilen cevapta söz konusu kişinin tebliğ tarihi öncesi ve sonrasında davacı şirket bünyesinde çalışan kişiler arasında yer almadığı,

bu nedenle usule uygun olarak yapılmış bir tebligatın varlığından söz edilemeyeceğinden, Hakkari İli, Çukurca İlçesi sınırları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan … sicil sayılı IV. Grup Maden İşletme Ruhsatlı ve İşletme izinli ruhsatın, Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası gereğince işletme ruhsat bedelinin verilen üç aylık sürede tamamlanmadığı gerekçesiyle 30/09/2016 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ruhsat bedelinin ödenmesine ilişkin ihtar yazısının usule uygun olarak tebliğ edildiği, zira iş yerinde daimi çalışan olduğunu belirten kişiye tebligatın yapıldığı, mevzuat uyarınca tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 703 sayılı KHK ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Geçici 33. madde ve 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 766. maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı hasım mevkiden çıkarılıp Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkine alınarak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hakkari İli, Çukurca İlçesi sınırları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan ... sicil sayılı IV. Grup Maden İşletme Ruhsatlı saha için , 2016 yılına ait işletme ruhsat bedelinin 01.02.2016 tarihine kadar yatırılmadığının tespit edilmesi üzerine 03.06.2016 tarih ve 806799 sayılı makam oluru gereği ruhsata 3213 Sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası gereğince işlem tesis edilerek işletme ruhsat bedelinin üç aylık süre içerisinde yatırılması aksi taktirde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ihtar yazısı tesis edilmiştir.

Bu işlem davalı idare tarafından davacı şirketin mernis adresine tebligata çıkarılarak 30/06/2016 tarihinde tebliğ mazbatasında "daimi çalışanı ...'e tebliğ edildi" kaydı düşülerek tebliğ edilmiştir.

Bunun üzerine davalı idare tarafından davacıya tanınan üç aylık süre içerisinde işletme ruhsat bedelini ödemediği gerekçesiyle ruhsatın üç ay süre sonu olan 30/09/2016 tarihi itibariyle iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasında "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsatın bedelinin tamamının yatırılması zorunludur.

İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmü bulunmaktadır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/3 md.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." hükmü; 12. maddesinin 1. fıkrasında, "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır." hükmü; 13. maddesinde ise, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." hükmü yer almaktadır.

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 21. maddesinde, "(1) Tüzel kişiler adına tebligatı almaya yetkili kişiler, herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde işyerinde bulunmamaları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde olmaları durumunda tebliğ, tüzel kişinin o yerdeki sürekli çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

(2) Ancak, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde görev itibariyle tebligatın muhatabı olan tüzel kişinin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gereklidir. (3) Bu kişilerin de bulunmaması halinde, bu husus tebliğ mazbatasında belirtilir ve tebliğ, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır." kuralına; "Kimlik araştırması" başlıklı 36. maddesinde de "(1) Tebliğ memuru, tebligat yaparken muhatabın veya bu Yönetmelik hükümlerine göre onun adına tebliğ yapılacak kişilerin kimlikleri ile bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyıp taşımadıklarını incelemeye yetkilidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesine göre ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının istenileceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edileceği düzenlemesi bulunmaktadır. Bu madde uyarınca ruhsatın iptal edilebilmesi için tebligatın usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı önem arz etmektedir.

Olayda, davacı şirket tarafından 2016 yılı ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine, 30/06/2016 tarihinde tebliğ edilen ... tarih ve ... sayılı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ihtar yazısı ile ruhsat bedelinin 3 ay içinde yatırılmasının istenildiği ve yatırılmadığı takdirde ruhsatının iptal edileceği hususunun bildirildiği, söz konusu tebligatın şirket adresinde "daimi çalışanı ...'e tebliğ edildi" kaydı düşülerek yapıldığı, verilen 3 aylık süre içerisinde ruhsat bedelinin yatırmadığından bahisle ruhsatın 29/12/2017 tarihli dava konusu işlem ile Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından üç aylık süre sonu olan 30/06/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, söz konusu tebligatı alan "..." isimli şahsın davacı şirkette çalıştığına ilişkin SGK kaydı bulunmasa da şirkette çalışmayan bir kişinin tebligat esnasında şirket adresinde bulunması ve tebligatı alması hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi şirket çalışanı olması için de sigortalı olarak görev yapması gerekmediği açıktır. Öte yandan, 30/06/2016 tarihinde tebligatı alan kişi olan "..." isimli şahsın davacı şirket bünyesinde değil başka bir şirket olan ...

Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde 10/06/2016 tarihinde başlayarak 30/06/2016 tarihinde işten ayrıldığının ve 01/07/2016 tarihinde tekrar aynı şirkette işe başlangıcı yapılarak 29/12/2016 tarihine kadar çalışması bulunduğu görülmüş ise de, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan inceleme sonucunda 06/07/2011 tarih ve 7852 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde tebligata alan şahsın çalıştığı şirket olan ... Madencilik San. ve Tic. Ltd.

Şti.nin adresinin de davacı şirketin adresi olan "... Mahallesi ... Caddesi ... İş Hanı Kat:... No:... Hakkari" olarak belirtildiği, ayrıca tebligatın alındığı tarihte ... Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şirket müdürü olan ... 'in davacı şirketin de 22/07/2015 tarihine kadar şirket müdürü olduğu görülmüştür.

Bu durumda, tebligatı alan şahsın tebliğin alındığı tarihte dava dışı şirket olan ... Madencilik San. ve Tic. Ltd.

Şti. den ayrılışının yapıldığı, davacı şirket ile tebligatı alan şahsın çalıştığı dava dışı şirketin aynı adresi iş yeri adresi olarak gösterdiği, şirket müdürlerinin bir dönem aynı kişi olduğu hususları göz önüne alındığında, tebligatı alan şahsın davacı şirkette çalıştığına ilişkin SGK kaydı bulunmasa da şirkette çalışmayan bir kişinin tebligat esnasında şirket adresinde bulunması ve tebligatı almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi, aynı adreste faaliyette bulunan bu iki şirketten birine gelen tebligattan,

tebligatın muhatabı olan şirketin haberdar olmamasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği ve tebligatın usulüne uygun olarak yapıldığı ve geçerli olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.