Danıştay 8. Daire E.2019/4937 K.2023/531

Dava konusu istem: Balıkesir ili, Balya ilçesi sınırları içerisinde bulunan IR:… sayılı IV. Grup maden (linyit) işletme ruhsatının, Maden Kanununun 13. maddesi uyarınca 28.10.2017 tarihi itibariyle iptal edilmesine ilişkin Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün … tarihli … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı niteliğinde olan … tarih ve … sayılı ilk uyarı yazısının davacı şirketin bilinen en son adresine usulüne uygun olarak tebliğe çıkarıldığı görülmekte ise de, tebliğ mazbatası incelendiğinde, tebliğ memuru tarafından, adresin kapalı olup olmadığı tespit edilmeksizin, imzadan imtina eden komşu ...'ın beyanından hareketle Tebligat Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrası uyarınca muhtara tebliğ edildiği anlaşıldığından,

ilk uyarı yazısının davacı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinin kabulü gerektiği, bu durumda Maden Kanunu uyarınca davacıya ait işletme ruhsatının, 2017 yılı ruhsat bedelinin, tebligata rağmen süresi içerisinde yatırılmaması nedeniyle iptaline karar verilmiş ise de, davacı şirkete, ruhsat bedelini 2017 Ocak ayı içerisinde yatırmamış olmasının karşılığı olarak 21.925,00.-TL para cezası verildiği ve ayrıca 2017 yılı ruhsat bedelinin 02.11.2017 tarihinde davacı şirket tarafından yatırıldığı dikkate alındığında,

ruhsat bedelinin yatırılması için 3 aylık süre tanındığını belirtir ilk uyarı niteliğindeki işlemin davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinin anlaşılması karşısında, dava konusu ruhsat iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, PTT tarafından 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre gerçekleştirilen tebligatların, Genel Müdürlüğe bildirilen tebliğ tarihleri esas alınarak gerekli işlemlerin tesis edildiği, sonuçta tebligat üzerinde ruhsat sahibi olan şirketin adının yazdığı, adres bilgisinin ise doğru olduğu, yerel mahkeme kararında adresin kapalı olup olmadığı tespit edilmeksizin Tebligat Kanunu 21. maddesine göre tebligatın muhtara bırakılmasının usulüne uygun olmadığı belirtilmiş ise de, tebligat mazbatasının arkasında yazan yazılardan adresin kapalı olduğunun tespit edildiği ve haber kağıdının da kapıya yapıştırıldığının açıkça yazıldığı, bu nedenle yapılan tebligatın usulüne uygun ve geçerli olduğu, dolayısıyla ihtar şartının da yerine getirildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin uhdesinde bulunan ir:… sayılı IV. Grup maden işletme ruhsatının 2017 yılına ait işletme ruhsat bedelinin ödenmemesi üzerine 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca işletme ruhsat bedelinin üç aylık sürede yatırılması hususunda bildirim yapılmasına dair … tarih ve … sayılı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işlemi tesis edilmiştir.

Bu işlem, davacı şirkete ait "… " ikametgah adresine tebligata çıkarılmış, tebliğ mazbatasında, tebliğ evrakının "en yakın komşusunun sözlü beyanı ile muhatabın geçici olarak dışarı gittiğinin öğrenildiği" bu nedenle Tebligat Kanunu uyarınca muhtara tebliğ edildiği belirtilmiştir.

Yazının tebliğinden itibaren işletme ruhsat bedelinin üç ay içerisinde ödenmediğinden maden işletme ruhsatının iptali 28/10/2017 tarihinde Bakanlık Oluru ile uygun bulunmuş, bu işlemin davacıya bildirimine ilişkin 20/11/2017 tarihli işlem tesis edilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır." hükmü.

21. maddesinin 1. fıkrasında, "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir.

İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Dava konusu işlemin iptal edildiği tarihte yürürlükte olan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasında "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur.

İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7201 sayılı Kanun'un bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesinin birinci fıkrasına göre; tebligat, muhatabın bilinen en son adresine yapılır. 7201 sayılı Kanun'da yazılı bilinen en son adres kavramı ise, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'ndaki yerleşim yeri kavramı ile aynı anlama gelmemekte olup daha geniş bir anlam içermektedir. Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 16. maddesinin birinci fıkrasına göre bilinen en son adresin tespitinde tebliğ isteyenin beyanı, muhatabın veya diğer ilgililerin bildirimleri ya da mevcut belgeler esas alınmaktadır.

Bu kapsamda, 21.925,00-TL tutarlı 2017 yılı işletme ruhsat bedelinin ödenmediğinin tespiti üzerine ödenerek makbuzlarının bir dilekçe ekinde verilmesi gerektiği, aksi takdirde 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin birinci fıkrası gereği ruhsatının iptal edileceğine dair tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin davacının bilinen en son adresi olan "…" adresine tebligata çıkarıldığı ve 27.07.2017 tarihinde, "muhatabın geçici olarak dışarı gittiğinin tespiti üzerine, imzadan imtina eden komşu Kamil Kaymaz'a da haber verilerek,

muhtara tebliğ edildiği ve yine haber kağıdının da muhatabın kapısına yapıştırıldığının tebliğ mazbatasında belirtildiği görüldüğü tüm bu nedenlerle, tebliğin 7201 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat bedelinin ödenmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.