Danıştay 8. Daire E.2019/5524 K.2023/917

Dava konusu istem: Sakarya ilinde adına kayıtlı … plakalı araç ile taşımacılık faaliyeti yapan davacı tarafından Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin "İmtiyaz bedeli olarak alınan bedelin Mahkeme tarafından iadesi kararı verilen esnaflara iadesine, S plakalarının geri alınmasına, S plakaları alınanların tahdit uygulaması öncesindeki şartlarda çalışmalarının sürdürülmesine" dair, … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya tahsis edilen taşıt yönünden plaka tahsis ücreti olarak alınan bedelin Mahkemece hukuka aykırı görülerek kaldırılması karşısında davalı idarenin söz konusu Mahkeme kararının gereklerine göre işlem yapmasının zorunlu olduğu, farklı koşullara tabi bulunan servis plakası tahsisinin bahse konu yargı kararı gerekçe gösterilerek iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde davacı adına tahsisli bulunan ... plakalı araç yönünden hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın dayandığı hukuki ve kanuni gerekçelerin Dairece de uygun bulunduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, 5393 sayılı Belediye Kanunu ile Ukome Yönetmeliğinin 28. maddesi uyarınca toplu taşıma araçlarının tahsis sürelerini, usul ve esaslarını ve devir ücretlerini belirleme yetkisinin belediyelerine ait olduğu ileri sürülerek usul ve yasaya aykırı olan davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X) Dava, Sakarya ilinde adına kayıtlı … plakalı araç ile taşımacılık faaliyeti yapan davacı tarafından, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin "İmtiyaz bedeli olarak alınan bedelin Mahkeme tarafından iadesi kararı verilen esnaflara iadesine, S plakalarının geri alınmasına, S plakaları alınanların tahdit uygulaması öncesindeki şartlarda çalışmalarının sürdürülmesine" dair, … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

… İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya tahsis edilen taşıt yönünden plaka tahsis ücreti olarak alınan bedelin Mahkemece hukuka aykırı görülerek kaldırılması karşısında davalı idarenin söz konusu Mahkeme kararının gereklerine göre işlem yapmasının zorunlu olduğu, farklı koşullara tabi bulunan servis plakası tahsisinin bahse konu yargı kararı gerekçe gösterilerek iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde davacı adına tahsisli bulunan … plakalı araç yönünden hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu da kararın dayandığı hukuki ve kanuni gerekçelerin uygun bulunduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davalı idare Sakarya Büyükeşhir Belediye Başkanlığı Ulaştırma ve Koordinasyon Merkezi tarafından alınan … tarih ve … sayılı karar çerçevesinde Sakarya İl'inde çalışan servis araçlarının kayıt altına alınması amacıyla plaka tahdidi uygulamasına geçilmesi kararının alındığı, bilahare Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile plaka tahsis ücreti alınarak ilgili esaslar dahilinde S plaka verilmesine karar verildiği,

davacı adına kayıtlı bulunan ... plakalı araçlara ilişkin olarak servis taşımacılığı için düzenlenen güzergah izin belgeleri nedeniyle davalı idarece tahsil olunan plaka tahsis ücretine karşı davacı tarafından.

Vergi Mahkemesinin E:… ve E:… sayılı dosyalarında açılan davaların kabul edilerek plaka tahsis ücreti olarak tahsil edilen miktarın davacıya ödenmesine karar verildiği, söz konusu kararlara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci Vergi Dava Dairesince kesin olarak red edildiği, Sakarya Büyükşehir belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile "imtiyaz bedeli olarak alınan ancak mahkemece iadesine karar verilen bedelin ilgililere ödenmesine, S plakalarının geri alınmasına,

söz konusu araçların tahdit uygulaması öncesindeki şartlarda çalışmalarını sürdürmesine" karar verildiği ve anılan kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından alınan kararlar çerçevesinde plaka tahdidi uygulamasına geçildiği, bu uygulamaya dahil olarak kendisine S plaka tahsis edilenlerden bir defaya mahsus olarak servis aracı plaka tahsis ücreti alınmasına karar verildiği, anılan bedelin ödenmesinin akabinde davacı tarafından alınan bedelin iadesi istemiyle açılan dava da Vergi Mahkemesi tarafından hukuka aykırı işlemle davacıdan tahsil edilen ücretin davacıya ödenmesi gerektiğine hükmedildiği,

bunun üzerine davalı idare tarafından davaya konu UKOME kararının alınarak alınan bedelin iadesine, S plakalarının geri alınmasına ve S plakaları alınanların tahdit uygulaması öncesindeki şartlarda çalışmalarının sürdürülmesine karar verildiği görülmekle birlikte, … tarih ve … sayılı UKOME kararı ile getirilen tahdit uygulaması ile S plaka tahsis edilenler lehine bir durum oluştuğu, plaka değerlerinin yükseldiği, maddi olarak getirisinin bulunduğu anlaşıldığından, davacıdan plaka tahsisi karşılığı tek seferlik alınan servis aracı plaka tahsis ücretinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Diğer taraftan davalı idare tarafından tesis edilen dava konusu UKOME kararının Mahkeme kararını yerine getirmek üzere alındığı, davacının herhangi bir hak kaybı yaşamadan tahdit uygulaması öncesi şartlarda çalışmaya devam edeceği hususunun da karar altına alındığı anlaşıldığından davalı idarenin Mahkeme kararının gereklerine göre işlem yapmasının zorunlu olduğu, farklı koşullara tabi bulunan servis plakası tahsisinin yargı kararı gerekçe gösterilerek iptal edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptal eden İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi Kararını onayan Dairemiz kararına yukarıda belirtilen gerekçelerle katılmıyorum.