Danıştay 8. Daire E.2019/7478 K.2022/5355

Dava konusu istem: Kütahya ili, Tavşanlı ilçesi sınırları içinde kalan alanda hayvan otlatması için Tunçbilek Orman İşletme Şefliğince verilen 11/01/2018 tarihli ''Ormanlar ile otlak, yaylak ve kışlaklarda otlatma izin belgesi''nin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; köy sakinleri ve mera, yaylak ve kışlakların korunmasından ve ayrıca tahsis amacına göre en iyi şekilde kullanılmasının sağlanmasından sorumlu olan köy muhtarı tarafından davalı idareye verilen dilekçedeki iddialara, davacının otlatma alanı sınırına çıkarak köy halkına ait tarla ve bahçelik alanlarda izinsiz hayvan otlattığına dair beyanlarına, somut olayda belirli bir zamanda mahalline gidilerek,

davacının otlatma sınırı dışına çıktığının ve özellikle köy halkıyla problem yaşadığının davalı idarece tespitindeki güçlük dikkate alındığında itibar edilmesi gerektiği, bu bağlamda, köy halkıyla davacı arasında yaşanabilecek olumsuz olayların önüne geçebilmek amacıyla söz konusu otlatma izninin iptal edildiği, bu işlemin hem davacının güvenliğini, hem de toplumun huzurunu sağlamaya yönelik olduğu, dava konusu işlemi tesis ederken kamu yararını sağlamayı amaçlayan idarenin, aynı zamanda hayvancılıkla geçinen davacının yararını da gözetmek suretiyle, kendisine başka bir alanda otlatma izni verilebileceğini de belirttiği anlaşıldığından,

davacıya belirlenen alanda 31.12.2018 tarihine kadar geçerli olmak üzere verilen otlatma izninin, toplumun ve kişilerin huzur ve güvenliğinin sağlanması amacıyla iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesince ileri sürülen iddialara ilişkin gerekli araştırma ve incelemelerin yapılmadığı, dilekçelerinde müteaddit defa bilirkişi incelemesi yapılması talep edildiyse de bu hususta bir değerlendirme yapılmadığı, davalı idarenin savunma dilekçesinde öne sürülen hususların Mahkeme kararına esas alındığı, tek taraflı yargılama yapıldığı, davacıya verilen izin sahası dışında özellikle de köy halkına ait tarla, bahçe gibi yerlerde izinsiz otlatma fiilinin söz konusu olmadığı, buna ilişkin somut belge, tespit yahut tutulmuş bir tutanak bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kütahya ili, Tavşanlı ilçesi sınırları içinde kalan alanda davacıya hayvan otlatması için Tunçbilek Orman İşletme Şefliğince 11/01/2018 tarihli ''Ormanlar ile otlak, yaylak ve kışlaklarda otlatma izin belgesi'' düzenlendiği, köy muhtarı, 3 aza ve 49 köy sakininin davalı idareye verdikleri 04/05/2018 tarihli dilekçeyle, köy sınırları içindeki orman arazilerindeki otlatma alanlarının kısıtlı olması sebebiyle dışarıdan gelen sürü sahiplerini bölgede istemedikleri, köylüler ve sürü sahipleri arasında çekişme nedeniyle çok büyük sosyal problem yaşandığı belirtilerek, davacının otlatma izninin iptalinin talep edildiği, bu dilekçe üzerine,

davalı idarece 10/05/2018 tarihli tutanak ile köylülerle olan sosyal problemleri nedeniyle tutanak tarihi itibariyle izin belgesinin iptali ve ilgililere bildirimi için tanzim olduğu hususlarına yer verildiği, 10/05/2018 tarihli dava konusu işlemle de sosyal problemler nedeniyle davacının otlatma izni verilen yeri 7 gün içerisinde boşaltması gerektiği, iznin iptal edildiği, 17/05/2018 tarihinden sonra otlatma yapılması halinde idarî para cezası uygulanacağının bildirildiği,

davacının 11/05/2018 tarihli dilekçesi üzerine davalı idarece kurulan bir komisyon tarafından muhakkik görevlendirilerek olayın incelendiği ve inceleme sonucunda düzenlenen 17/05/2018 tarihli tutanak ile "söz konusu alanlarda olumsuz vakıaların ve sosyal problemlerin meydana gelmemesi için, davacının ivedilikle bu alandan uzaklaştırılması ve davacıya yeni talebi doğrultusunda farklı mevkilerden otlatma izni verilerek mağduriyetinin giderilmesi gerektiği görüşüne varıldığı"nın belirtildiği, bunun üzerine bakılan dava açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6831 sayılı Orman Kanununun 19. maddesinde; "ormanlara her türlü hayvan sokulmasının yasak olduğu, ancak; kamu yararı gereklerine uygun olarak, orman idaresince belirlenen orman alanlarında; orman idaresince tespit edilen usul ve esaslar çerçevesinde hayvan otlatılmasına izin verilebileceği, hayvan otlatılmasına izin verilecek sahaların ve hayvan türlerinin belirlenmesi ile otlatma zamanı ve süresinin tayinine ve ilgililere duyurulmasına ilişkin hususların yönetmelikle düzenleneceği, yangın görmüş ormanlarla, gençleştirmeye ayrılmış veya ağaçlandırılmış sahalarda hiç bir surette hayvan otlatılamayacağı" hususlarına yer verildiği.

21. maddesinde. "Devlet ormanlarındaki otlaklara dışardan toplu olarak veya sürü halinde hayvan sokulup otlatılmasının, tanzim olunacak planlara göre orman idaresinin iznine bağlı olduğu, planların otlak zamanından evvel tanzim ve orman işletme müdürlüklerince tasdik olunacağı" hususları düzenlenmiştir.

11/07/2012 tarih ve 28350 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ormanlarda ve Orman İçinde Bulunan Otlak, Yaylak ve Kışlaklarda Hayvan Otlatılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin, ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 1. maddesinde; "bu Yönetmeliğin amacının, ormanlar ile bu ormanların içindeki otlak, yaylak ve kışlaklarda olmak üzere; a) Hangi tür hayvanların ne gibi şartlarla, bu yerlere zarar vermeden otlatılmasına izin verilmesine,

(...) ç) Ülke genelinde ormanlık alanlarda yaptırılacak planlı otlatma ile kamu yararı gereklerine uygun olarak ormanlardan düzenli faydalanmanın sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek" olduğu, ''Tanımlar'' başlıklı 3. maddesinde;

"otlak ve meranın, üstünde hayvan otlayan, otsu bitkilerin tabii olarak yetiştiği açık alanlar olup, bir veya daha fazla köy ve belde halkına ait hayvanların ot ihtiyacını temin etmek maksadı ile tahsis edilmiş veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazileri, otlatma izninin, otlatma planında otlatma amacıyla belirtili orman alanlarında ve orman içi otlak, yaylak ve kışlaklarda verilen izni, yaylak ve kışlağın, 6831 sayılı Orman Kanununun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamı dışında orman içi açıklıkları ile orman sınırı üzerinde kalan ve bir veya birkaç köy veya belde ahalisinin hayvanları ile birlikte geçici olarak çıkıp,

hayvanlarını otlatmak üzere kadimden beri kullanılan ağaçsız, otlu, orman içi veya orman dışı münferit yerleri" ifade edeceği, ''Ormanda otlatma ve geçiş izinleri'' başlıklı 10. maddesinde; "ormanlarda, orman içerisindeki otlak, kışlak, yaylak ve sulaklara planda belirtilen geçiş yolundan izin verileceği, geçiş izni ve orman içinde yapılacak otlatma için orman işletme şefliğine dilekçe ile müracaat edilerek izin alınacağı, otlatma planı dahilinde otlatma alanlarında belirlenen hayvan kapasitesi dolduktan sonraki müracaatların değerlendirmeye alınmayacağı,

Devlet ormanları dahilindeki orman içi otlaklara işletme müdürlüğü sınırları dışından toplu olarak veya sürü halinde hayvan sokulup otlatılmasına ilgili yöresel şartlar dikkate alınarak işletme müdürlüğünce izin verilebileceği" düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta, davacıya verilen; ormanlar ile otlak, yaylak ve kışlaklarda otlatma izin belgesi, köy muhtarlığı ve köy sakinlerince verilen şikayet dilekçesi üzerine iptal edilmişse de; bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, idarece mahallinde herhangi bir inceleme, araştırma ve tespit yapılıp yapılmadığı, ileri sürülen iddialarla ilgili olarak lehe ve aleyhe olan delillerin toplanıp toplanmadığı, davacıya bildirim yapılarak itiraz, savunma hakkı tanınıp tanınmadığı, davacı tarafından otlatma sınırı dışına çıkıldığına dair köy halkınca yapılan tespitlerin neler olduğu,

bu yönde yapıldığı ileri sürülen uyarı ve ikazlara ilişkin somut bir bilgi ve belge (tespit tutanağı, fotoğraf, ilgili merciilere bildirim vb.) olup olmadığı ortaya konulmaksızın; ayrıca idarece sahanın otlatma kapasitesi, hayvan sulama kapasitesi, köy ahalisinin hayvan sayısı gibi durumlar değerlendirilmek suretiyle kamu yararı tartışması yapılıp değerlendirilmeksizin karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu hususların gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle aydınlatılarak bir karar verilmesi gerekirken, dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak verilen Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.