Danıştay 8. Daire E.2019/8224 K.2023/3189

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından Trabzon ili, Maçka ilçesi ... Mevkii'nde bulunan Sicil: ...sayılı IV. Grup (Çinko, Kurşun, Bakır) işletme ruhsat sahası ile ilgili yapılan inceleme neticesinde 2017 yılına ait işletme ruhsat bedelinin verilen süre içinde yatırılmadığından bahisle verilen üç aylık süre sonu olan 24/11/2017 tarihinden geçerli olmak üzere Sicil: ...sayılı ruhsatın iptaline ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ...tarih ve E:...sayılı yazısı ile bildirilen işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirket tarafından hak sahibi olduğu Sicil: ...sayılı IV. Grup maden işletme ruhsat sahasına ilişkin 2017 yılı işletme ruhsat bedelinin mevzuatta açıkça belirtildiği üzere son ödeme tarihi olan 31/01/2017 tarihine kadar ödenmediği, bu nedenle hakkında idari para cezası kesildiği ve bu idari para cezalarına ilişkin olarak Sulh Ceza Hakimliği'nde itiraz yoluna başvurulduğu,

bu şekilde 2017 yılı işletme ruhsat bedelinin zamanında ödenmediği hususundan haberdar olduğu açık olmasına karşın bu durumun tebliğ edilmediği şeklindeki iddialara hukuken itibar edilemeyeceği, davacı şirkete usulüne uygun şekilde yapılan tebligat ile işletme ruhsat bedelinin 3 aylık süre içinde yatırılması gerektiği aksi halde işletme ruhsatının yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca iptal edileceğinin bildirildiği, verilen süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması nedeniyle mevzuata uygun olarak dava konusu işlemin tesis edildiği,

davacı tarafından faaliyete geçilememesinin nedeni olarak ileri sürülen hususların farklı hukuksal durumlara ilişkin olduğu ve işletme ruhsat bedelinin ödenmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı; bu durumda, 2017 yılı işletme ruhsat bedelini mevzuatta belirtilen süresinde ödemediği tespit edildikten sonra verilen 3 aylık süre içinde de işletme ruhsat bedelini ödemeyen davacı hakkında verilen üç aylık süre sonu olan 24/11/2017 tarihinden geçerli olmak üzere Sicil: ... sayılı ruhsatın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacıya 2017 yılı ruhsat bedelini yatırması için üç aylık bir süre verilmesine dair yazıya ilişkin tebliğ mazbatasına "Tebligat Adreste Muhatap İşçisi İmzasına Tebliğ Edildi" kaydı düşülerek ...imzasına tebliğ edildiği, dairenin 22/05/2019 günlü ara kararına davacı tarafından verilen yanıttan ...'ın davacının çalışanları arasında bulunmadığı,

tüzel kişi adına tebliğ yapılacak kimsenin herhangi bir nedenle iş saatinde ve iş yerinde bulunmadığı hususunun tebliğ mazbatasında belirtilmediği göz önüne alındığında, ruhsat bedelinin yatırılması için süre verilmesine ilişkin işlemin usulüne uygun şekilde ilgilisine tebliğ edilmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mahkeme kararında esas alınan ara karar davacı tarafından verilen çalışanları arasında bulunmadığı yanıtının esas alındığı ve ilgili kurumdan bilgi ve belge istenmediği, ayrıca daimi çalışan sıfatıyla tebliğ alan kimsenin sigortalı olarak çalışmıyor olmasının da muhtemel olduğundan tebligatın usule uygun olarak yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin usulsüz tebligata dayandığı, tebligatı alan kişinin şirket adına imza yetkisi ve dolayısıyla tebligatı almaya yetkisinin olmadığı, ayrıca şirket işçisi olmadığına dair Sgk kayıtlarının da bulunduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket uhdesinde bulunan Trabzon ili, Maçka ilçesi, ...mevkiinde bulunan Sicil: ...sayılı IV. Grup (Çinko, Kurşun, Bakır) maden işletme ruhsat sahasına ait 2017 yılı işletme ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 3213 sayılı Kanun'un 13.maddesi uyarınca 21.925,00 TL idari para cezası verilerek, ruhsat bedelinin üç ay içerisinde yatırılması gerektiği, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ...tarih ve E...sayılı ihtar yazısı tesis edilmiştir.

Bu işlem davacı şirketin "...Mahallesi, ...Caddesi, No:..., İç Kapı No:...Çankaya/Ankara" adresine tebligata çıkarılmış, 24/08/2017 tarihinde tebliğ mazbatasına "tebligat adreste şirket daimi işçisi imzasına tebliğ edildi" kaydı düşülerek ... imzasına tebliğ edilmiştir. Yazının tebliğinden itibaren üç ay içerisinde işletme ruhsat bedeli ödenmediğinden Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ... tarih ve E... sayılı işlem ile ruhsatın 24/11/2017 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edildiği görülmektedir.

Davacı tarafından, işletme ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasında "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur.

İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmü bulunmaktadır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/3 md.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." hükmü; 12. maddesinin 1. fıkrasında, "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır." hükmü; 13. maddesinde ise, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." hükmü yer almaktadır.

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 21. maddesinde, "(1) Tüzel kişiler adına tebligatı almaya yetkili kişiler, herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde işyerinde bulunmamaları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde olmaları durumunda tebliğ, tüzel kişinin o yerdeki sürekli çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

(2) Ancak, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde görev itibariyle tebligatın muhatabı olan tüzel kişinin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gereklidir.

(3) Bu kişilerin de bulunmaması halinde, bu husus tebliğ mazbatasında belirtilir ve tebliğ, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır." kuralına; "Kimlik araştırması" başlıklı 36. maddesinde de "(1) Tebliğ memuru, tebligat yaparken muhatabın veya bu Yönetmelik hükümlerine göre onun adına tebliğ yapılacak kişilerin kimlikleri ile bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyıp taşımadıklarını incelemeye yetkilidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesine göre ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının istenileceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsatın iptal edileceği düzenlemesi bulunmaktadır. Bu madde uyarınca ruhsatın iptal edilebilmesi için tebligatın usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı önem arz etmektedir.

Olayda, davacı şirket tarafından 2017 yılı ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine, 24/08/2017 tarihinde tebliğ edilen ... tarih ve E... sayılı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ihtar yazısı ile ruhsat bedelinin 3 ay içinde yatırılmasının istenildiği ve yatırılmadığı takdirde ruhsatının iptal edileceği hususunun bildirildiği, söz konusu tebligatın şirket adresinde "..." imzasına olmak üzere "tebligat adreste şirket daimi işçisi imzasına tebliğ edildi" kaydı düşülerek yapıldığı, verilen 3 aylık süre içerisinde davacı şirket tarafından ruhsat bedelinin yatırılmadığından bahisle Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün dava konusu işlemiyle ruhsatın 24/11/2017 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, söz konusu tebligatı alan "..." isimli şahsın davacı şirkette çalıştığına ilişkin SGK kaydı bulunmasa da şirkette çalışmayan bir kişinin tebligat esnasında şirket adresinde bulunması ve tebligatı alması hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi şirket çalışanı olması için de sigortalı olarak görev yapması gerekmediği açıktır. Aynı şekide adı geçen şahsın başka bir işyerinde çalıştığına ilişkin bilgi ve belge de sunulmadığı göz önüne alındığında, 2017 yılı ruhsat bedelinin üç ay içerisinde yatırılması gerektiği, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin 15/08/2017 tarih ve E.424630 sayılı ihtar yazısının davacı şirkete usulüne uygun tebliğ edildiği sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Tebliğ evrakının muhatabına verilmemesi ve tebligatı kabulden kaçınma" başlıklı 54. maddesinde, "(Değişik birinci fıkra: 23/1/2008-5728/253 md.) Muhatap namına kendilerine tebligat yapılan kimseler tebliğ evrakını muhataplarına en kısa zamanda vermedikleri ve bundan gecikme veya zarar vukua geldiği takdirde bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Kendisine yapılması gereken tebligatı almayan muhatap ile muhatap adına tebligatı kabule mecbur olup da tebligatı kabul

etmeyenler hakkında da yukarıda belirtilen cezalar uygulanır." düzenlemesine; "Yalan beyan" başlıklı 55. maddesinde ise, (Değişik birinci fıkra : 23/1/2008-5728/254 md.) Daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde;

a) Kendisi hakkında tebliğ memuruna yalan beyanda bulunan muhatap,

b) Muhatap namına kendisine tebligat yapılabilecek olup da, bu Kanunun tatbiki dolayısıyla tebliğ memuruna muhatap hakkında yalan beyanda bulunan kişi,

c) Muhatap olmadığı veya muhatap namına tebellüğ etmeye yetkisi bulunmadığı halde tebliğ memuruna hüviyet ve sıfatı hakkında yalan beyanda bulunarak tebliğ evrakını alan kimse,

her bir bentte tanımlanan fiil dolayısıyla bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır..." düzenlemesine yer verilmiştir.

Olayda, davacı şirket tarafından, Tebligat Kanunu'nun 54 ve 55. maddelerindeki cezai hükümler uyarınca ... tarih ve E... sayılı yazıyı tebliğ alan ... hakkında herhangi bir şikayette veya suç duyurusunda bulunulduğuna dair bilgi ve belgeye de yer verilmemiştir.

Bu durumda, işletme ruhsat sahası için 2017 yılı ruhsat işletme bedelinin 3 ay içerisinde ödenmesi gerektiği aksi takdirde ruhsatının iptal edileceğine dair tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlemin davacının adresine tebligata çıkarıldığı ve 24/08/2017 tarihinde 7201 sayılı Kanun uyarınca usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat bedelinin ödenmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.