Danıştay 8. Daire E.2019/8851 K.2023/5596

Dava konusu istem: Davacı tarafından; sahibi olduğu … plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a bendi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işleme esas alınan tespit tutanağında sadece üç kişinin isminin ve TC kimlik numaralarının yer aldığı, fakat davalı idarenin savunma dilekçesinde belirtilenin aksine söz konusu şahısların idare adına hareket eden trafik ekibinin tespitini doğrulayıcı herhangi bir beyanlarının bulunmadığı, bu hususu doğrulayacak başka herhangi bir bilgi ve belgenin de sunulmadığı görüldüğünden, söz konusu tespitlerin, aracın ticari faaliyette bulunduğunu ispat için yeterli olmadığı, Bu nedenle.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ek 2. maddesi kapsamında belirtilen aracın trafikten men işlemi ancak izinsiz ticari bir maksatla yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunulması halinde uygulanabileceğinden, ticari amaçla yolcu taşımacılığı olarak nitelendirilebilecek sayı ve yoğunlukta yolcu taşındığı ve bunun ticari amaçla yapıldığı hususunun şahısların beyanı, söz konusu hususu açıklığa kavuşturabilecek açık ve düzenli tespit ile benzer şekilde ortaya konulmaksızın davacıya ait … plakalı aracın trafikten men edilmesine dair işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 21.11.2018 tarihinde … Bulvarı üzerinde yetkisiz ve ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapan araçlarla ilgili yapılan uygulama sırasında sürücüsü …, maliki davacı … olan … plaka sayılı aracın çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yaptığı tespit edildiği, araç içindeki yolcuların kimlik bilgilerinin 21.11.2018 tarihli tutanak ile kayıt altına alındığı, yolcuların işyerine dava konusu araç ile götürüldüklerini beyan ettikleri, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

21.11.2018 tarihinde … bulvarı üzerinde trafik polisleri tarafından yapılan denetimde, sürücülüğünü … isimli kişinin yaptığı davacı adına kayıtlı … plaka sayılı araç ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığından çalışma izni/ruhsatı alınmadan havalimanı temizlik personelinin taşındığı gerekçesiyle ilgili yolcuların TC Kimlik numaraları alınmak suretiyle tutulan tutanağa istinaden 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a bendi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesi ve sürücüye 5.010,00 TL trafik idari para cezası uygulanması üzerine araç maliki davacı tarafından trafikten men işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek,

"Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı tarafından dava dilekçesinde, trafik denetiminin yapıldığı esnada araçta sürücü …'dan başka kimse bulunmadığı halde sanki servis işi yapılıyormuş gibi çalışma izni/ruhsatı bulunmadığından bahisle trafikten men ve idari para cezası verildiği, araçla servis işi yapıldığı hususunun yapılan denetim esnasında fiilen tespit edilemediği, araçta herhangi bir yolcunun bulunmadığı belirtilerek trafikten men işleminin iptali istemiyle dava açılmış ve İdare Mahkemesince işleme esas alınan tespit tutanağında isimleri ve TC kimlik numaraları bulunan üç kişinin trafik ekibinin tespitlerini doğrulayıcı herhangi bir beyanlarının bulunmadığı,

bu nedenle taşımacılığın ticari amaçla yapıldığı hususunun ispatlanamadığı gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ise de.

21.11.2018 tarihli tespit tutanağı incelendiğinde, havalimanı temizlik personeli olduğu belirtilen …, … ve … isimli kişilerin TC Kimlik numaraları alınarak ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan taşımacılık yapıldığı, hatta sürücünün Çubuk ilçesinden izin belgesi aldığını beyan etmesi üzerine durumun Büyükşehir Belediyesinden telefonla sorulması üzerine izin belgesinin olmadığı hususunun sürücü huzurunda düzenlenen imzalı tutanak ile tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işleme esas tespit tutanağında işlemi kusurlandırıcı herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, denetim tarihi itibarıyla yapılan taşımacılığın ilgili belediyeden alınmış çalışma izni/ruhsatı ile yapıldığının sürücü tarafından tevsik edilemediği açık olduğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla dava konusu işlemin iptali yönünde karar veren İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.