Danıştay 8. Daire E.2019/9493 K.2022/6405

Dava konusu istem: Davacının, …Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Oral İmplantoloji Ana Bilim Dalında, 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi kapsamında açık bulunan bir adet araştırma görevlisi kadrosu için yapılan ilan sonrası gerçekleştirilen sınavda başarılı olması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi kapsamında araştırma görevlisi olarak atanması gerektiğinden bahisle, atamasının aynı Kanunun 50/d maddesi kapsamında yapılmasına ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin ve doktora öğreniminde azami öğrenim süresini doldurduğundan bahisle 06.04.2018 tarihi itibarıyla atandığı kadro ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda. 15.03.2018 tarihli işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu.

17.04.2018 tarihli işlemin ise 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesinin yürürlüğe girdiği 26.11.2014 tarihinden itibaren davacının azami öğrenim süre hesabında önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmaması ve bu tarih itibarıyla öğrenim süresinin yeniden başlaması gerektiği; dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla davacının henüz azami öğrenim süresini doldurmadığından işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından,

davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle 15.03.2018 tarihli işlem yönünden davanın reddine, 17.04.2018 tarihli işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi. İdari Dava Dairesince.

İdare Mahkemesi kararının, 17.04.2018 tarihli işlemin iptali ve yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik olarak davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, 15.03.2018 tarihli işlem yönünden, davacının başvuruda bulunduğu araştırma görevlisi alım ilanının 28.11.2017 tarihinde yapıldığı, davacının bu şekilde atama yapılacağı bilgisiyle başvurduğu ve 28.12.2017 tarihi itibarıyla sınavı kazanarak atanmaya hak kazandığı,

ancak davacının atamasının 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe giren 2547 sayılı Kanunun Ek 38. maddesi uyarınca 50/d maddesi uyarınca yapıldığı; davacının, 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi uyarınca atamasının yapılacağına ilişkin haklı ve meşru beklentisinin olduğu, kanun koyucu tarafından bilinçli olarak yasal hükmün uygulanmasının ileri bir tarihe bırakıldığı ve ileriye yönelik sonuç doğuracağının aşikar olduğu,

belirlilik ve hukuk güvenlik ilkeleri kapsamında davacının 33/a maddesi uyarınca atamasının yapılması gerekirken, 50/d maddesi uyarınca atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının, 17.04.2018 tarihli işlemin iptaline ve yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, 15.03.2018 tarihli işlem yönünden, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi kararının kaldırılmasına ve işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2547 sayılı Kanun'un ek 38. maddesi ile 01.01.2018 tarihinden itibaren yapılacak atamaların 50/d maddesi kapsamında yapılmasının amir hüküm olarak ihdas edildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 15.11.2017 tarihli işlemi ile 01.01.2018 tarihinden itibaren 33/a maddesi kapsamında atama yapılmamasının istenildiği, bağlı yetki ile hareket edildiği; hukuki güven ilkesinden bahsedebilmek için hukuki ilişkinin tüm sonuçları ile tamamlanmış olması gerektiği, kazanılmış hakkın bulunmadığı, hukuki güvenlik ilkesi ve kazanılmış hakkın ihlal edilmediği, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: İstinaf Mahkemesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacının, … Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Oral İmplantoloji Ana Bilim Dalında, 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi kapsamında açık bulunan bir adet araştırma görevlisi kadrosu için yapılan ilan sonrası gerçekleştirilen sınavda başarılı olması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi kapsamında araştırma görevlisi olarak atanması gerektiğinden bahisle, atamasının aynı Kanunun 50/d maddesi kapsamında yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve doktora öğreniminde azami öğrenim süresini doldurduğundan bahisle 06.04.2018 tarihi itibarıyla atandığı kadro ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasında 19.11.2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle yapılan değişiklik ile, ''Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar.

Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir.

Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine, 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 67. madde ile; ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

01.07.2017 tarih ve 30111 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7033 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2547 sayılı Kanuna eklenen ek 38. maddede; ''Araştırma görevlisi istihdamı'' başlığını taşıyan ek 38. maddede; ''Yükseköğretim kurumları araştırma görevlisi kadrolarına atamalar, 33 üncü maddede belirtilen usule uygun olarak 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapılır.'' kuralı yer verilmiş ve 7033 sayılı Kanunun 89. maddesi ile ek 38. maddenin 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe gireceği kurala bağlanmıştır.

2547 sayılı Kanun’un "Lisansüstü Öğretim" başlığını taşıyan 50. maddesinin (d) fıkrasında; lisans üstü öğretim yapan öğrencilerin, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilecekleri kuralı yer almıştır.

20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 1. fıkrasında, ''Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.'' kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, atamasının 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi kapsamında yapılmasına ilişkin … tarih ve …sayılı işlem yönünden;

Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 1. maddesinde. 06.02.2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramamalarına karar verilmiştir.

Bu maddenin de dava konusu edildiği, Dairemizin 10.02.2021 tarih ve E:2018/6427, K:2021/747 sayılı kararında.

2547 sayılı Kanunun 33/a maddesine göre yapılan atamaların hizmetin yürütülmesi amacı taşıdığı dikkate alındığında, azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin, 33/a maddesi uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna başvuramamalarının, 33/a maddesinin lafzi ve amaçsal yorumuna ve bu eksende kadronun ihdas amacına aykırı olduğu gerekçesiyle kararın 1. maddesinde yer alan ''33/a'' maddesinin iptaline karar verilmiştir.

Buna karşın. Dairemizin anılan kararının temyizen incelenmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 01.06.2022 tarih ve E:2021/2801, K:2022/1964 sayılı kararıyla.

Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun … tarih ve …sayılı kararının, kadroların amacı dışında kullanılmasının engellenerek, söz konusu kadrolara lisansüstü eğitimlerinde başarılı olanların atanması ve bu suretle kaynakların etkin ve verimli şekilde kullanılmasının sağlanmasına yönelik olduğu dikkate alındığında, anılan kararın 1 ve 2. maddelerinde yer alan ''33/a'' ibaresi yönünden kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

Bu bakımdan; Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının yargı kararıyla hukuka uygun bulunan 1. maddesi gereği, 06.02.2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin 2547 sayılı Kanun'u 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına atanmaları mümkün olmamaktadır.

Bu çerçevede; 03.02.2012 tarihinde …Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Oral İmplantoloji Ana Bilim Dalı doktora programına başlayan ve 03.02.2018 tarihi itibarıyla doktora eğitimini azami öğrenim süresi içerisinde tamamlayamayan davacının, 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında araştırma görevliliği kadrosuna atanamayacağı açıktır.

Ayrıca; idare hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; kanun koyucu tarafından yapılan kanun değişikliklerinin, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hüküm ve sonuç doğuracağı hususunda tartışma bulunmamaktadır.

Bu eksende, 01.07.2017 tarih ve 30111 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7033 sayılı Kanunun 89. maddesi ile 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe gireceği açıkça kurala bağlanan ve aynı Kanunun 18. maddesi ile 2547 sayılı Kanuna eklenen ek 38. madde gereği 01.01.2018 tarihinden itibaren yükseköğretim kurumlarının, araştırma görevlisi kadrolarına atamalar, ancak 33. maddede belirtilen usule uygun olarak 50/d maddesi kapsamında yapılabilecektir.

01.01.2018 tarihi itibarıyla, henüz 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında tamamlanmış bir atama işlemi bulunmaması durumunda, 33/a maddesi kapsamında atama yapılamaması yasanın amir hükmünün gereğidir.

Bu bağlamda; yükseköğretim kurumlarının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun'un ek 38. maddesi gereği 01.01.2018 tarihinden itibaren araştırma görevlisi kadrolarına atamaları ancak 50/d maddesi kapsamında yapacağı yönündeki amir hüküm ve davacının Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nde tanımlanan azami öğrenim süresini doldurmuş olması nedeniyle, 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında araştırma görevliliği kadrosuna atanamayacağı dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık aksi yöndeki İstinaf Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.

Davacının, doktora öğreniminde azami öğrenim süresini doldurduğundan bahisle 06.04.2018 tarihi itibarıyla atandığı kadro ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem yönünden;

2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi kapsamında, Tıpta Uzmanlık Sınavını kazanan öğrencilerle, yüksek lisans, sanatta yeterlilik ve doktora öğrencilerinin, öğrenim süreleri ile sınırlı olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna atanabileceği açık olup.

Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesi gereği, 2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkilerinin kendiliğinden kesilmesinde, kadronun ihdas amacının dikkate alındığı anlaşılmıştır.

26.11.2014 gün ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 67. maddesinde yer alan "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmünün, halen ÖYP, 50/d, 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi kapsamındaki araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına ilişkin 29.07.2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada,

Dairemizce verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26.4.2017 gün ve Yd İtiraz No:2017/231 sayılı kararıyla.

2547 sayılı geçici 67. maddesinde, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 26.11.2014 tarihinde yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağının öngörüldüğü, bu tarihte araştırma görevlisi olan ya da olmayan öğrenciler arasında herhangi bir ayrıma gidilmediği gibi söz konusu hükmün araştırma görevlilerine uygulanmamasına yönelik bir istisnanın da Kanunda yer almaması nedeniyle, kararın üst norm olan 2547 sayılı Kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle itirazın kabulü ile yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Aynı gerekçelerle Dairemizin 14.03.2019 gün ve E:2015/11995, K:2019/1879 sayılı kararıyla Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptaline karar verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin ve yargı kararının bir bütün olarak değerlendirilmesinden; 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında geçici 67. maddeden yararlanmalarını engelleyen ya da sınırlandıran bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında geçici 67. maddenin uygulanmasının mümkün olmasına karşın; araştırma görevliliği kadrosunda azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında, açık hüküm olmaması ve bu konuda başkaca lehe bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle 2547 sayılı Kanunun geçici 67. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer bir anlatımla; 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim nedeniyle öğrencilikte azami bulunma süreleri ile araştırma görevliliği kadrosunda bulunma sürelerinin farklı şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitimlerini azami süre içinde tamamlayamamaları nedeniyle kadrolarıyla ilişiklerinin kesilmesi, kadronun amacı dışında uzun sürelerle kullanılmasının engellenmesi, kaynaklardan etkin ve verimli şekilde faydalanılması amacı taşımaktadır. Aksinin kabul edilmesi durumunda, bu kapsamdaki araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitimde başarısızlıklarının ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.

Bu bağlamda; davacının, 03.02.2012 tarihinde …Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Oral İmplantoloji Ana Bilim Dalı doktora programına başladığı ve 03.02.2018 tarihi itibarıyla doktora eğitimini azami öğrenim süresi içerisinde tamamlayamadığı dikkate alındığında, azami öğrenim süresi içerisinde tamamlaması gereken doktora programını, azami öğrenim süresi içerisinde tamamlayamamış olması nedeniyle araştırma görevliliği ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygun olması nedeniyle aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.