Danıştay 8. Daire E.2020/1720 K.2023/5215

Dava konusu istem: Davacı tarafından, borçlusu olan ... Granit Maden İnş. Taah. Nak. Turz. Pet. Ürn. Tic. San. ve Paz. A.Ş. adına kayıtlı olan (Sicil: … sayılı) II-B grubu maden işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın … tarih, … sayılı işleminin ve bu işlemi ile madenin Devlete intikal etmesi işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda. Giresun ili, Tirebolu ilçesi sınırları dahilinde … sicil numarası ile II-B grubu granit işletme ruhsatı sahibi ... Granit Mad. İnş. Taah. Nak. Turz. Pet. Ürn. Tic. San. ve Paz.

A.Ş.'nin 2016 yılı ruhsat bedelini yatırmaması nedeniyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın … tarih, E….. sayılı işlemi ile 21.116,00 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, 31.674,00 TL ruhsat bedelinin üç ay içinde yatırılmasına yönelik … tarih, E…. sayılı yazının ruhsat sahibine gönderildiği, bu yazının şirkete 15/06/2016 tarihinde tebliğ edildiği, ancak verilen süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmadığı anlaşıldığından, 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 1. fıkrasında yer alan açık hüküm uyarınca maden işletme ruhsatının iptali yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

her ne kadar davacı tarafından; talep üzerine 05/08/2016 tarihinde uyuşmazlığa konu işletme ruhsatı üzerine haciz şerhi işlendiği, buna işlem tesis edilmesi gerekirken edilmediği ileri sürülmekte ise de. 3213 sayılı Kanun'da bu konuda herhangi bir istisnaya yer verilmediği, işlemin emredici nitelikteki Kanun hükmü uyarınca tesis edildiği anlaşıldığından, bu iddiaya itibar edilmediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ruhsat sahibi üzerinde menkul garimenkul mal olmadığından ruhsat üzerine haciz konulduğu, ardından satışının istenildiği, haczin ruhsat iptalinden önce konulmuş olduğu, idarece gerekli görüldüğü takdirde ruhsat bedelinin kendilerince ödeneceğine ilişkin yazının idareye gönderildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava, davacı tarafından, borçlusu olan ... Granit Maden İnş. Taah. Nak. Turz. Pet. Ürn. Tic. San. ve Paz. A.Ş. adına kayıtlı olan (Sicil: … sayılı) II-B grubu maden işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın … tarih, … sayılı işleminin ve bu işlemi ile madenin Devlete intikal etmesi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sükûnunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır. Ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçimi Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. maddesinde, "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.

Dava kendisine ihbar edilen kişinin de aynı şartlarda bir başkasına ihbarda bulunması mümkündür ve bu şekilde ihbar tevali ettirilebilir." hükmüne, 62. maddesinde, " İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir. Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez." hükmüne, 63. maddesinde ise.

"Dava kendisine ihbar edilen kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

İdare Mahkemesince bakılmakta olan dava ruhsat sahibi şirkete ihbar edilmeksizin esastan karar verilmiştir.

Dava konusu işlemin iptali istemi ile açılan davanın sonucunda verilen karar, Sicil:24000 sayılı maden ruhsatını uhdesinde bulunduran ... Granit Maden İnş. Taah. Nak. Turz. Pet. Ürn. Tic. San. ve Paz. A.Ş.'nin menfaatini etkilemekte olup, yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinde öngörülen davanın ihbarı için gerekli koşulların oluştuğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, davanın resen ... Granit Maden İnş. Taah. Nak. Turz. Pet. Ürn. Tic. San. ve Paz. A.Ş.'ne ihbar edilmesi gerekirken, davanın sonucunda menfaati etkilenecek olan adı geçen şirkete ihbar yapılmadan davanın esası hakkında karar verilmesinde usul hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(XX)- Dava, davacı tarafından, borçlusu olan ... Granit Maden İnş. Taah. Nak. Turz. Pet. Ürn. Tic. San. ve Paz. A.Ş. adına kayıtlı olan (Sicil: 24000 sayılı) II-B grubu maden işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın … tarih, … sayılı işleminin ve bu işlemi ile madenin Devlete intikal etmesi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sükûnunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır. Ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçimi Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. maddesinde, "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.

Dava kendisine ihbar edilen kişinin de aynı şartlarda bir başkasına ihbarda bulunması mümkündür ve bu şekilde ihbar tevali ettirilebilir." hükmüne, 62. maddesinde, " İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir. Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez." hükmüne, 63. maddesinde ise.

"Dava kendisine ihbar edilen kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

İdare Mahkemesince bakılmakta olan dava ruhsat sahibi şirkete ihbar edilmeksizin esastan karar verilmiştir.

Dava konusu işlemin iptali istemi ile açılan davanın sonucunda verilen karar, Sicil:… sayılı maden ruhsatını uhdesinde bulunduran ... Granit Maden İnş. Taah. Nak. Turz. Pet. Ürn. Tic. San. ve Paz. A.Ş.'nin menfaatini etkilemekte olup, yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinde öngörülen davanın ihbarı için gerekli koşulların oluştuğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan davalı idarece üstüne haciz notu işlenen bir ruhsat ile ilgili mali yükümlülüklerin, ilgili icra ve iflas dairelerine ruhsata ait borçlar ve yaptırımları bildirilerek ruhsat sahibinden alacaklılara ruhsat ile ilgili Maden Kanunundan kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirme konusunda imkan tanınması gerektiği, davacı gibi bu ruhsattan alacağı alma konusunda beklenti içinde olan alacaklılara herhangi bir ödeme imkanı tanınmadan doğrudan ruhsatın iptali işleminde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, davanın resen ... Granit Maden İnş. Taah. Nak. Turz. Pet. Ürn. Tic. San. ve Paz. A.Ş.'ne ihbar edilmesi gerekirken, davanın sonucunda menfaati etkilenecek olan adı geçen şirkete ihbar yapılmadan ve davacıya ruhsat bedelini ödeme konusunda bildirim yapılmadan davanın reddine karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.