Danıştay 8. Daire E.2020/2638 K.2022/3301

Dava konusu istem: Davacı elektrik dağıtım şirketi tarafından; …tarih ve …sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) kararı uyarınca 2018 yılı yatırım programı kapsamında imalatı tamamlanan altyapı tesisleri bedeli olarak hesaplanan 13.628.671,87 TL'nin davacıdan istenilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü işlemi ile aynı tutara ilişkin …tarih ve …sayılı Gelirler Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı şirket tarafından özel hukuk hükümlerine tabi olduğu, dolayısıyla söz konusu bedeli ödeme yükümlülüğünün olmadığı iddia edilmekte ise de, esasen dava konusunun davacı kurumun yürüttüğü kamu hizmeti niteliğinden kaynaklandığı, kamu hizmeti sunulabilmesi ve yatırımların gerçekleştirilebilmesinin zorunlu altyapı çalışmalarını gerektirdiği,

ortak yatırım ile ilgili alınan kararların, Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir dahilindeki diğer belediyeler ve Büyükşehir sınırları içindeki kamu kurum ve kuruluşları ile diğer gerçek ve tüzel kişileri bağladığı, Altyapı Koordinasyon Merkezi toplantılarına katılıp altyapı hizmetini etkileyecek derecede büyük yatırım programları olan davacı kurumun, katılım payı olarak belirlenmiş bu miktarı ödeme zorunluluğu bulunduğu, dosya kapsamından davalı idarenin yalnızca deplase işlemleri yapmadığı, yeni aydınlatma tesislerinin de yapıldığının anlaşıldığı;

bu durumda, mevzuat uyarınca, ancak ortak programa alınan alt yapı hizmetleri için belediye ve diğer bütün kamu kuruluşlarının ödeneklerinden altyapı yatırım hesabına aktarım yapılmasının istenilebileceği, somut olayda ise davacı kurumca ihtirazi kayıtla kabul edilerek kesin ve ortak programa alınmış bir yatırım programının belirlendiği görüldüğünden, altyapı tesis bedellerine katılma yükümlülüğü bulunduğu açık olan davacı şirket aleyhine tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından. AYKOME bütçesinin iptali istemiyle açılan davada Mahkemece iptal kararı verildiğinden dava konusu işlemlerin de iptali gerektiği, kamu kurum ve kuruluşu niteliğine haiz olmayan davacı şirketin altyapı yatırım hesabına aktarılacak ödeneği bulunmadığından 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği hükümlerinin davacı şirket yönünden uygulanmasının hukuka aykırı olduğu,

kurum payı adı altında tahakkuk ettirilen bedele konu işlerin trafo ve enerji kabloları gibi dağıtım tesislerinin yer değişikliği işlemi olan deplase işlerine ilişkin olduğu ve bu işlerin ortak programa alınan alt yapı hizmetlerinden olmadığı, deplase talep eden kurum tarafından karşılanması gereken deplase işlemine ilişkin masrafların kurum payı hesabına dahil edilmemesi gerektiği, bahsi geçen işlerle ilgili yapılan protokoller gereğince davacı şirketten bir bedel talep edilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemlerin dayanağı olan …tarih ve …sayılı AYKOME kararının iptali için …İdare Mahkemesinin …esas sayılı dosyasında açılan davanın reddine karar verildiği, davacının altyapı hesabına aktaracak ödeneği bulunmasa da, AYKOME üyesi olmakla altyapı katılım hesabına katkı payı aktarması gereken kuruluşlardan olduğu, tüm AYKOME kararlarının davacı açısından da bağlayıcı olduğu, belediye işlemlerinin 5216 sayılı Kanun'da belirtilen prosedüre uygun şekilde yürütüldüğü, dava konusu işlemin deplase işleriyle bir ilgisinin bulunmadığı, belirlenen bedellerin AYEDAŞ adına ve 2018 yılı içinde fiilen tamamlanan tesislere ilişkin imalat bedelleri olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Merkezi'nin …tarih ve …sayılı kararı ile 2018 yılı AYKOME bütçesinde davacı şirkete ait kurum payının 20.859.391,00 TL olarak belirlendiği ve 2018 yılı AYKOME bütçesinde yer alan kurum paylarının 2019 yılı başında mahsuplaşılmak suretiyle muhasebeleştirileceği şerhinin karara not düşüldüğü, davacı şirket temsilcisi tarafından "deplase bedellerinin talep eden kuruluşça karşılanması kaydı ile" kararın imzalandığı,

ilgili AYKOME kararı gereğince, 2018 yılı yatırım programına alınan altyapı hizmetlerinin davacı şirketin yürüttüğü hizmete ilişkin kısımlarının tamamlandığından bahisle, ilgili hizmetlerin hakediş bedelinin belirlendiği ve düzenlenen hakediş raporları doğrultusunda belirlenen toplam 13.628.671,87 TL bedelin belediye hesabına yatırılması gerektiğine ilişkin …tarih ve …sayılı Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü işlemi ile aynı tutara ilişkin …tarih ve …sayılı Gelirler Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda; davacı tarafından, dava konusu işleme dayanak teşkil eden …tarih ve …sayılı AYKOME kararının iptali istemiyle açılan davada …İdare Mahkemesince verilen davanın reddi yolundaki …tarih ve K:…sayılı karara yönelik istinaf başvurusunun …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen …tarih ve K:…sayılı kararla kabul edilerek iptal kararı verildiği ve bu kararın Dairemizin 29/04/2022 tarih ve K:2022/3300 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda, oluşan yeni hukuki duruma göre iş bu davada değerlendirme yapılmak üzere yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararda bu yönden hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; dava dilekçesinde …tarih ve …sayılı Gelirler Müdürlüğü işleminin de iptalinin istenildiği, ancak işlemin dosyada bulunmadığı görülmekte olup, işin esası karara bağlanmadan önce bu durumun da re'sen dikkate alınacağı tabiidir.