Danıştay 8. Daire E.2020/2930 K.2022/946

Dava konusu istem: Davacı tarafından, hakkında düzenlenen sağlık kurulu raporunun Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Komisyonu'nca incelenerek polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olamaz kararı verildiğinden bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezi ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:... sayılı kararda; sevk edildiği Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulunca davacının Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde belirlenen şartları taşıdığı sonucuna ulaşıldığından, Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının bulunması durumunda hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının ilişiğinin "hormonel bozukluk" tanısı nedeniyle kesildiği ve bu durumun ilaç tedavisi ile gizlenebildiği belirtilerek, davacının başka bir hakem hastaneye sevk edilerek ilaç kullanma hususu da dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Davacının İdare Mahkemesince sevk edildiği, Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulunca hazırlanan raporda; davacının hormonel bozukluğunun bulunmadığı belirtilmiş ve davacının bu durumunun ilaç tedavisi ile mümkün olduğunu dair de bir belirlemede bulunulmayarak Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olabileceği belirtilmiş olduğundan, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği çerçevesinde yapılan sınavda başarılı olarak Polis Meslek Eğitim Merkezinde(POMEM) öğrenci adayı olmaya hak kazandığı, Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezi'nde eğitime başladığı, devam eden süreçte Bitlis Devlet Hastanesi tarafından davacı hakkında düzenlenen sağlık kurulu raporunda; "sağ orşiektomi, sol varikosel, hormonel bozukluk" teşhisi konularak polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olamayacağına karar verildiğinden bahisle davacının öğrenciliğinin sonlandırıldığı, bunun üzerine de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliğinin "Geçici Kayıt" başlıklı 17. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında; POMEM’lere, kesin başarı listesine göre planlanmış asıl adayların geçici kayıtları yapılır. Geçici kayıtları yapılan adayların sağlık kurulu raporları

incelenmek üzere Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığına gönderilir. İlgili daire başkanlığı inceleme sonucuna göre raporunda eksiklik görülen adayların eksikliklerini tamamlatır. Gerekirse öğrenciyi yeniden muayene edebilir veya ettirebilir. Sağlık Yönetmeliğine göre POMEM öğrencisi olup olamayacağına ilişkin karar verir ve bu kararı, gereği yapılmak üzere Başkanlığa bildirir. Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığınca “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz” kararı verilen adayların ilişikleri, Başkanlık onayı ile kesilir ve POMEM’lere gereği yapılmak üzere bildirilir. hükümlerine yer verilmiştir.

04/08/2003 tarih ve 25189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-V-A maddesinde; "Mevcut haliyle organ ve sistem fonksiyonlarını bozmayan progresyon göstermeyen, tıbbi tedavi ihtiyacı olmayan olgular öğrenciliğe kabul edilir. Bu sistemlere ait konjenital anomali, kronik ve ilerleyici hastalığı bulunmayacaktır ve herhangi bir operasyon geçirmiş olmayacaktır. Gebelik hali öğrenciliğe engeldir. Ayrıca:

1) Diğeri normal olmak kaydıyla bir testisi veya overi doğuştan yok olanlar veya operasyonla çıkarılmış olanlar,

2) Polis Meslek Eğitim Merkezlerine ve Polis Meslek Yüksek Okulu ön lisans programına alınacak öğrencilerde sezaryen operasyonu geçirmiş olanlar,

3) İnmemiş testisi, kordon kisti, distal hipospadiası, hidroseli ve varikoseli olanlar,

4) İç salgı bozukluğu yapmamış ve kişinin cinsiyet niteliklerini bozmamış organ kaybı ile sonuçlanmayan üriner, (her türlü üriner sistemdeki taş ameliyatları hariç) ve genital sistem operasyonları geçirmiş olanlar (organ fonksiyonları tam ve sağlam olmak kaydıyla)

öğrenciliğe kabul edilirler." hükümleri bulunmaktadır.

03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-8-A-1-b maddesinde. "İki taraflı testis veya overin yokluğu veya yok hükmünde olması öğrenciliğe engeldir. Açıklama: Tek testis veya tek over yokluğu diğeri sağlam ve hormonal bozukluğa neden olmamak şartıyla sağlam kabul edilir.

Hormonal bozukluk bulunmamak şartıyla uterusun kısmi veya total yokluğu sağlam kabul edilir." EK-3-8-A-6 maddesinde; "kordon kisti, distal hipospadiası, hidroseli ve varikoseli mevcudiyeti veya başarılı cerrahi tedavileri sağlam kabul edilir." EK-3-8-A-7 maddesinde. "Tek veya iki taraflı kriptorşizm öğrenciliğe engeldir.

Açıklama: Testislerin başarılı bir şekilde skrotuma indirilmiş olması veya diğeri tam, sağlam ve normal anatomik lokalizasyonunda olmak şartıyla tek taraflı olan inmemiş testisin çıkarılması sağlam kabul edilir." hükümlerine yer verildiği,

29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eklerinde yapılan değişiklikle EK-3-8-A-2 maddesinde; " Tek testis veya tek over yokluğu, diğeri sağlam olmak ve hormonal bir bozukluğa neden olmamak şartıyla sağlam kabul edilir. Hormonal bozukluk bulunmamak şartıyla uterusun kısmi veya total yokluğu sağlam kabul edilir." EK-3-8-A-7 maddesinde; Testis ve eklerinin basit kistleri, distal hipospodias, hidrosel ve varikosel mevcudiyeti veya başarılı cerrahi tedavileri sağlam kabul edilir" düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

... İdare Mahkemesince, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca, Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olup olamayacağının hakem hastane olarak belirlenen Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinden sorulduğu, hastanede yapılan tetkik ve muayene sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunun karar hanesinde; "sağ inmemiş testis nedenli sağ orşiektomi operasyonu ve sol varikoselektomi öyküsü mevcut Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğine göre hastanın sol testisi bulunmakta ve normaldir. Hormonel bozukluğu bulunmamaktadır. Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olur.'' kanaatine varıldığı, görülmüştür.

Davalı idarece davacının hormon profilinin hakem hastane tarafından normal tespit edilmiş olmasının ilaç tedavisi neticesinde mümkün olabileceği ve ilaç tedavisi ile kontrol altında tutulan patolojik durumların sağlam olarak kabulünün mümkün olamayacağına iddia ettiği, karara esas alınan hakem hastane raporunda ise davacının ilaç tedavisi alıp almadığı ile ilgili bir belirlemenin yer almadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen Yönetmelik hükümleri de göz önüne alınarak davacının POMEM öğrenci adayı olup olamayacağına ilişkin değerlendirme yapılması ve davacının yeniden hakem hastaneye sevk edilerek durumunun ilaç tedavisi ile kontrol altına alınıp alınmadığına ilişkin bir belirleme de yapılmak süretiyle düzenlenecek raporda dikkate alınarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden eksik incelemeye dayalı idare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemini reddeden temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nin kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, 15/07/2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim - Öğretim Yönetmeliği'nin "Eğitim Sonu Sınavı" başlıklı 21. maddesinde; "POMEM öğrencilerinin aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Başkanlıkça yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır. Yapılacak sınavın usul ve esasları Başkanlıkça belirlenir." hükmü yer almaktadır.

Belirtilen mevzuat gereği davacının ilişiğinin kesilmesinin dayanağı olan işlemin iptal edilmiş olmasının doğrudan davacının atanması anlamına gelmeyeceği, öğrenciliğe döndükten sonra eğitim sonunda yapılacak sınavda başarılı olması halinde atamasının yapılacağı açık olup, davacının henüz atanıp atanamayacağı hususunun belirli olmaması nedeniyle bu aşamada yoksun kaldığı parasal hakların faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmekte olup, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin kararının bu kısmında da hukuki isabet bulunmamaktadır.