Danıştay 8. Daire E.2020/342 K.2023/6364

Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden alınan izin faaliyeti konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-B maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile 2.018,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, davacının servis taşımacılığı yaptığı, servis güzergah izin belgesinin bulunmadığı yönünde açık beyanının olduğu ve davacının tutanak tutulduğu esnada taşıma işine esas olan 21.01.2019 tarihli personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesini 21.01.2019 havale tarihli dilekçe ekinde dava dosyasına sunduğu görülmekte olup; personel servis aracı güzergah izin belgesinin bulunduğu anlaşılan davacı hakkında Kanun'un Ek 2/3-B maddesi uyarınca işlem tesis edilerek anılan madde kapsamında olmamasına karşın, Kanun hükmünün hatalı uygulandığı anlaşıldığından,

davaya konu aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ve davacıya 2.018,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; tesis edilen dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin kabul edilmesine ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ilinde, Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Sivil Trafik Amirliği ekiplerince 17.01.2019 tarihinde yapılan denetim esnasında tutulan tutanakta davacı tarafından, ''... Plakalı aracın şoförüyüm. Aracımdaki yolcuları. Cad. Fatih'ten aldım. Üniversitesi'ne götürüyorum. Taşımacılık ücretini şirketten alıyorum. Koç Üniversitesi personelini taşımak için güzergah izin belgem yoktur. Sözleşmem olmadığı için yol kağıdını alamadım.

Diğer evraklarım hazır başvuru halindedir...." şeklinde beyanda bulunularak tutanağın imzalanması üzerine, davacı adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden alınan izin faaliyeti konusu dışında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-B maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ve davacıya 2.018,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile davaya konu aracın ruhsatının incelenmesinden; aracın cinsinin minibüs, kullanım amacının okul servisi-ticari olduğu ve davaya konu araca, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün 05.11.2018 tarihli onayı ile 30.06.2019 tarihine kadar geçerliliği bulunan Okul Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, olay günü tutulan ve davacının imzasının yer aldığı tutanakta, Koç Üniversitesi personelinin taşındığının belirtildiği görülmekte olup; personel taşımacılığı yapabilmek için davacının ilgili belediyeden Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi alması gerektiği açıktır.

İdare Mahkemesince her ne kadar; davacının 21.01.2019 tarihli Personel Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesini, 21.01.2019 havale tarihli dilekçe ekinde dava dosyasına sunduğu ve personel servis aracı güzergah izin belgesinin bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; anılan personel izin belgesinin ilgili belediyece, işlem tarihi olan 17.01.2019 tarihinden 4 gün sonra 21.01.2019 tarihli onay ile düzenlendiği görülmektedir.

Bu durumda, davaya konu araca ait, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte geçerli olan Okul Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi bulunmakla birlikte, anılan araç adına ilgili belediyece düzenlenmiş Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi bulunmadığı anlaşıldığından; davacı tarafından izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında gerçekleştirilen söz konusu taşımacılık faaliyeti nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-B maddesi uyarınca davalı idare tarafından tesis edilen aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile davacıya uygulanan trafik idari para cezası işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.