Danıştay 8. Daire E.2020/3566 K.2024/2877

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi (A) maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek- 2/3-A maddesi uyarınca ilgili belediyeden çalışma izni olmadan taşımacılık yaptığı gerekçesiyle aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlem tesis edildiği, uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilmiş 10/08/2019 tarihine kadar geçerli olan Yetki Belgesi bulunduğu, yine bu belge de taşınan firmaların açıkça belirtildiği ve ... A.Ş.

Firmasının taşınan firmalar arasında yer aldığı, 24/04/2019 tarihli tutanakta yolcu ...'in tarafından Türk Telekom Genel Müdürlüğü'ne gitmekte olduğu, aracın şirket tarafından ayarlandığı yönünde beyanda bulunulduğu, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesi bulunduğu ve denetim tarihinde araçta bulunan yolcunun, sahip olunan izin belgesinde taşınacağı belirtilen firmaya intikalinin sağlanmakta olduğu, uyuşmazlık konusu taşımacılık işinin 2918 sayılı Kanunun Ek.

2/3-(A) maddesi kapsamında değerlendirilerek işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık görülmeyerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzinsiz olarak yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle davacı şirkete ait ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi (A) maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her ne kadar İdare Mahkemesince, uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilmiş 10/08/2019 tarihine kadar geçerli olan Yetki Belgesi bulunduğu, yine bu belge de taşınan firmaların açıkça belirtildiği ve ... A.Ş.

Firmasının taşınan firmalar arasında yer aldığı, 24/04/2019 tarihli tutanakta yolcu ...'in tarafından Türk Telekom Genel Müdürlüğü'ne gitmekte olduğu, aracın şirket tarafından ayarlandığı yönünde beyanda bulunulduğu, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesi bulunduğu ve denetim tarihinde araçta bulunan yolcunun, sahip olunan izin belgesinde taşınacağı belirtilen firmaya intikalinin sağlanmakta olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, Bölge İdare Mahkemesince davalı idarenin istinaf isteminin reddine karar verilmiş olsa da,

24/04/2019 tarihinde polis memurlarınca düzenlenen tutanakta yer alan yolcu beyanında, ... plakalı araca Şişli caminin oradan bindiğini, Gayrettepe Türk Telekom Genel Müdürlüğü'ne gittiğini, aracı şirketinin ayarladığını, ücreti de şirketinin ödediği bilgilerine yer verildiği, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesinde taşınan firmalar kısmında ...

A.Ş için bitiş tarihinin 31/12/2018 olduğu görüldüğünden 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-c maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerekmiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava, davacı şirkete ait ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi (A) maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilmiş 10/08/2019 tarihine kadar geçerli olan Yetki Belgesi bulunduğu, yine bu belge de taşınan firmaların açıkça belirtildiği ve ... A.Ş.

Firmasının taşınan firmalar arasında yer aldığı, 24/04/2019 tarihli tutanakta yolcu ...'in tarafından Türk Telekom Genel Müdürlüğü'ne gitmekte olduğu, aracın şirket tarafından ayarlandığı yönünde beyanda bulunulduğu, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesi bulunduğu ve denetim tarihinde araçta bulunan yolcunun, sahip olunan izin belgesinde taşınacağı belirtilen firmaya intikalinin sağlanmakta olduğu sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği,

bu karara karşı davalı idarece istinaf yoluna başvurulması üzerine istinaf isteminin reddine karar verildiği görülmektedir.

Dairemizce de tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesinde taşınan firmalar kısmında Türk ... A.Ş için bitiş tarihinin 31/12/2018 olduğu görüldüğünden 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-c bendi kapsamında kaldığı sonucuna varılarak temyize konu kararın gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.

Bu haliyle, Mahkeme'nin, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesi bulunduğu ve denetim tarihinde araçta bulunan yolcunun, sahip olunan izin belgesinde taşınacağı belirtilen firmaya intikalinin sağlanmakta olduğu gerekçesiyle verdiği iptal kararına göre davalı idarenin yeniden yaptırım uygulama yetkisi yok iken, kesin olarak verilen Dairemiz çoğunluk kararı sonrasında davacının fiiline uyduğu anlaşılan 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c bendi uyarınca yeniden işlem tesisi mümkün hale gelecektir.

Bu durum ise Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar hakkını, hem de davacının aleyhine bir sonuç doğuracağı anlaşılan karara karşı kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldıracağından temyize konu kararın değişik gerekçeyle onanması yerine bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.