Danıştay 8. Daire E.2020/3715 K.2024/712

Dava konusu istem: Davacı tarafından, … plakalı aracının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2/3-a fıkrasına muhalefet ettiğinden bahisle 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; taşımacılık faaliyetinin kendisini ticari amaçlı yapanların izni/ruhsatı almaksızın ya da alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında veya alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşındığının tespit edilmesi durumunda, 2918 sayılı Yasanın Ek 2/3 maddesinde belirtilen yaptırımların uygulanacağı, ancak, taşımacılığın kendisi ticari amaçlı olmadan başka bir deyişle taşımacılık ticareti yapılmadan yapılan taşımaların anılan madde kapsamında bulunmadığı, diğer yandan, davacı ...

Taşımacılık İnşaat Emlak ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile ... Çocuklar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü arasında 28/12/2018 tarihinde hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin konusunu bir adet (14+1) minibüsün şoförlü olarak kiralanması işinin oluşturduğu, sözleşmenin 01/01/2019-01/31/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalandığı ve ... plakalı aracın D2 yetki belgesine sahip olduğu, buna göre, ...

Çocuklar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi tarafından davacı şirkete ait ... plakalı aracın şoförlü olarak kiralandığı, sözleşmenin konusunun ticari amaçlı yolcu taşıma işi olmadığı, dosya ekinde yer alan kamera kaydında aracın Sosyal Bilimler Lisesi önünde beklediği ve içinde merkezdeki çocukların bulunduğu, videoda taşımanın niteliği ve taşımanın nereden nereye yapıldığının tam olarak ortaya konulmadığı gibi bu hususlara dair tutanak dahil herhangi bir bilgi ve belgenin de (öğrencilerin ücreti mukabilinde taşındığına yönelik) idarece dava dosyasına sunulmadığı,

belediye sınırları içerisinde olup olmadığı tam olarak anlaşılamayan ve ancak ücret karşılığında olmadığı anlaşılan taşımanın taşımacılık ticareti anlamında ticari bir yönünün bulunmadığı kanaatine varıldığı, bu durumda, davacı şirkete ait aracın işleme esas denetimde yaptığı taşımacılığın belediye sınırları dahilinde yapıldığı tam olarak ortaya konulamadığı gibi taşımacılığın ticari bir yönü de bulunmadığı, ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 03/01/2019 tarihli işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı şirket ve ... Çocuklar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü arasında taşımaya yönelik sözleşme bulunduğu dikkate alındığında taşımanın ticari olduğu, dava konusu işlemin dayanağı olan 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3 maddesinin düzenlenme amacının korsan taşımacılığı önlemek olduğu ancak bu durumun somut bir şekilde belirlenebilmesi için ihlal ve idari para cezası tutanağının düzenlenmiş olması gerektiği, sadece video görüntüsüne ilişkin CD gönderilmesinin tutanak tutma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı belirtilerek istinaf başvurusunun anılan gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, güzergah izin belgesi almaksızın belediye sınırları içerisinde taşımacılık faaliyetinde bulunulduğu, dava konusu olaya ilişkin trafik idari para cezası tutanağı düzenlendiği ve tutanağın sürücüye imza karşılığı tebliğ edildiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, şirkete ait aracın daha çok şehir dışında yapılan sosyal faaliyetlerde ulaşım amaçlı olarak D2 belgesi ile kullanıldığı, aracın; belediye sınırları içerisinde rastgele ücret karşılığı yolcu taşımacılığı yaptığı yönünde herhangi bir tespit ya da görüntü kaydı bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davacı şirkete ait ... plakalı minibüsün korsan taşımacılık yaptığına ilişkin olarak yapılan ihbar üzerine, 03/01/2019 tarihinde görevli ve yetkili personel tarafından Sosyal Bilimler Lisesi önünde durdurulan ve gerekli kontrolleri yapılan aracın, Bolu Belediyesinden izin ve ruhsat almaksızın taşımacılık faaliyetinde bulunduğunun ekiplerin yaka kamera kayıtları ile tespit edilmesi üzerine araç sürücüsü ... hakkında belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 5.010,00 TL idari para cezası karar tutanağı tanzimi ile aracın 60 gün trafikten men edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen hükümlere göre, ticari amaçlı taşıma yapanların gerekli izni/ruhsatı almaksızın ya da alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında veya alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşındığının tespit edilmesi durumunda, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesinde belirtilen yaptırımların uygulanacağı açıktır.

Dosyanın içerisindeki bilgi ve belgelerden; davacı ... Taşımacılık İnşaat Emlak ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile ...

Çocuklar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü arasında 28/12/2018 tarihinde hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin konusunu bir adet (14+1) minibüsün şoförlü olarak kiralanması işi olduğu, ayrıca bahse konu araç kiralama sözleşmesinin 16.1.13 maddesinde "aracın belediye hudutları içinde veya dışında, sağlık hizmetleri veya kamp, gezi vb. faaliyetlerde görevlendirmesinde, ilgili mevzuat hükümleri gereğince belgelerinin tam olması gerekmekte olup, belge eksikliğinden dolayı kesilen cezalar yükleniciye aittir." hususlarının belirtildiği,

olay tutanağının bulunmamasının yanında olayın tamamına ait görüntülerin CD kaydı olarak dosyaya sunulduğu, dava konusu işlem tarihinde düzenlenen Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağı ile Trafik İdari Para Cezası karar tutanağının da dosyada bulunduğu, söz konusu tutanakların araç sürücüsü tarafından imzalandığı görülmüştür.

Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince taşımacılığın belediye sınırları dahilinde yapıldığının ortaya konulamadığı yönünde hüküm kurulmuşsa da; dosyada yer alan CD içerisindeki görüntülerin incelenmesinden, polis ekiplerince kontrollerin yapıldığı Sosyal Bilimler Lisesi'nin önünde aracın bekleme halinde olduğu, bekleyen aracın içindeki yolcuların Rehabilitasyon Merkezi bünyesinde eğitim gören çocuklar olduğu ve son çocuğun çıkmasının beklendiği, sonrasında çocukların kaldıkları Umutevlerine gidileceğinin araçta bulunan çocuklara yardım eden kadın yolcu tarafından beyan edildiği,

cd kayıtlarında Umutevine bırakılan bir çocuğun görüntüsünün de yer aldığı, bununla birlikte bahse konu taşımacılığın yapıldığının da davacı tarafından inkar edilmediği, davacı tarafından dosyaya sunulan dava dışı ... Çocuklar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü ile yapılan hizmet sözleşmesinde aracın belediye hudutları içinde ve dışında kullanılması halinde alınması gereken belgelerin davacı şirket sorumluluğunda olduğunun belirtildiği,

davacı şirkete ait D2 yetki belgesi bulunsa da bu yetki belgesi ile belediye sınırları içerisinde öğrenci servis taşımacılığı yapılamayacağı, belediye sınırları içerisinde kaldığı açık olan taşımacılığa ilişkin yetkili belediye tarafından verilmiş öğrenci servis taşımacılığı izin belgesinin olmadığı görüldüğünden 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen 60 gün trafikten men işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Bolu İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.