Danıştay 8. Daire E.2020/4032 K.2021/1712

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, Mersin Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, … Bölümünde … kadrosunda görev yapan davacı tarafından, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 35. maddesi uyarınca Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde görevlendirilmesinden dolayı tarafına yüklenmiş olan mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılması istemiyle davalı idareye yaptığı 18.02.2011 günlü başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın Dairemizce bozulduğu, Dairemiz kararının kaldırılması istemli dilekçede davalı idarenin davacının borcunun kalmadığı yolundaki belgenin sunulduğu, Dairemizce bu belgenin dikkate alınarak karar verilmesi yolunda açıklama ile karar düzeltme isteminin reddedildiği bunun üzerine Mahkemece davacı tarafından, mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılması istemiyle yapılan 18.02.2011 günlü başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 35. maddesinde. "Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve Yükseköğretim kurulu'nun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler.

Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmak üzere başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulu'nca geçici olarak tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlilik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler.

Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim elemanları, genel hükümlere göre bağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları bu hükmün dışındadır." hükmüne yer verilmiştir.

23.05.1997 tarihli ve 22997 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bir Üniversite Adına Bir Diğer Üniversitede Lisansüstü Eğitim Gören Araştırma Görevlileri Hakkında Yönetmeliğin 4/4. maddesi ise, "Görevlendirme veya atama işleminden önce adaylardan, kendilerine kadrosu tahsis edilen üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünde 2547 sayılı Kanunun 35. maddesi şartları içinde lisansüstü eğitim-öğretim süresi (tatiller dahil) kadar mecburi hizmeti yerine getirmek zorunda bulunduklarına dair bir taahhüt ve kefalet senedi alınır. Bu senette, ilgili araştırma görevlilerinin lisansüstü eğitim-öğretimlerinin tamamlanmasından ne kadar süre sonra kadroyu tahsis eden üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne döneceğini belirten bir hüküm de yer alır." hükmünü içermektedir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun Geçici 1. maddesinde; "...

(3) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, 2547 sayılı Kanunun geçici 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen durumda olup, aynı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca yurt içinde görevlendirilenlerden geçici 53 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen sürede borçlarını ödemek için başvurmayanlar ile söz konusu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre içinde anılan düzenlemede belirtilen nedenlerle haklarında borç takibi yapılanların veya yapılması gerekenlerin, kendilerine Türk lirası olarak yapılmış olan her türlü masrafa ilişkin borç tutarları,

bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üç ay içinde borçlu oldukları idarelere başvurmaları hâlinde, imzaladıkları yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi hükümleri dikkate alınmaksızın ve ilgililere ödeme yapma sonucunu doğurmaksızın yeniden hesaplanır ve başvuru süresi içinde tahsilat işlemi durdurulur.

Yapılacak hesaplamada, bu kişilerin hizmetleri karşılığında aldıkları yurt içi maaşları ve buna yönelik cezai şart talep edilmez, bunlar haricinde Türk lirası olarak yapılmış olan her türlü masraf tutarına, sarf tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süre için 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere tespit ve ilan edilen kanuni faiz işletilerek hesaplama yapılır.

Bu kişiler hakkında da bu maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır...'' hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının, Mersin Üniversitesi'nde araştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken 2547 sayılı Kanunun 35. maddesine göre yüksek lisans ve doktora eğitimi yapmak üzere Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde geçici olarak görevlendirildiği, bu görevlendirme nedeniyle Bir Üniversite Adına Bir Diğer Üniversitede Lisansüstü Eğitim Gören Araştırma Görevlileri Hakkında Yönetmeliğin 4/4. maddesi uyarınca davacı tarafından, mecburi hizmet yükümlülüğüne dair taahhüt ve kefalet senedi düzenlendiği, doktora eğitimini tamamlayan davacının, 12.08.2009 tarihinde davalı idarede tekrar göreve başladığı,

Mersin Üniversitesi Rektörlüğü'nün 21.12.2010 tarihli yazısı ile davacıya 2547 sayılı Kanunun 35/3. maddesi gereği gecici görevlendirilmesinden dolayı 7 yıl 4 ay 10 gün süreli mecburi hizmet yükümlülüğünün bulunduğunun bildirilmesi üzerine, davacı tarafından, mecburi hizmet yükümlülüğünün dayanağı 2547 sayılı Kanunun 35/3. madde hükmünün, 657 sayılı Kanunun Ek 35. maddesi hükmü ile uygulama olanağının kalmadığı belirtilerek mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılması istemiyle 18.02.2011 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bu işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacı tarafından 10.07.2019 tarihli karar düzeltme dilekçesi ekinde dava dosyasına sunulan Mersin Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısında; davacının, 2547 sayılı Kanunun 35. maddesi uyarınca Orta Doğu Teknik Üniversitesinde görevlendirilmesinden dolayı davalı üniversiteye karşı mecburi hizmet yükümlülüğünün, 6552 sayılı Kanun gereğince yeniden hesaplandığı, maaş dışında hiçbir harcamasının bulunmadığı, bu nedenle mecburi hizmet yükümlülüğünün kalmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından dava dosyasına sunulan Mersin Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısında, 6552 sayılı Kanun gereğince yapılan hesaplama sonucunda davacının, mecburi hizmet yükümlülüğünün kalmadığının belirtilmesi ve Dairemizin 12/12/2019 tarih ve E:2019/7020, K:2019/11779 sayılı karar düzeltme kararında belirtilen bahse konu yazının değerlendirilerek bir karar verilmesi gerektiği yönündeki açıklaması dikkate alınarak davacının mecburi hizmet yükümlülüğünün ortadan kalktığı ve davanın konusuz kaldığı açık olduğu anlaşıldığından, Mahkeme tarafından konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.