Danıştay 8. Daire E.2020/4275 K.2024/2280

Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ...plakalı araç ile ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-A maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 09/11/2018 tarih ve 34/365808 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:… sayılı kararda; aracı durdurarak denetim yapan iki trafik polis memuru "yolcu ve aracın sürücüsünün" beyanlarını esas aldıkları iddiasıyla düzenlendikleri tutanak incelendiğinde, yolcu ve sürücünün beyanlarını içeren tespit tutanağını yolcu ve araç sürücüsü tarafından imzalanmadığı, beyana dayalı kural ihlali tespiti ve idari yaptırım uygulanabilmesi için beyanı verenlerinin onayı gerektiği, onayın da kişilerin imzaları ile olduğu, birisinin beyanını tutanağa aktardığını söyleyen kamu görevlilerinin tutanağı imzalamalarının, iddialarının yazıya dökülmesinden ibaret olduğu,

ispata muhtaç olduğu, ilgili kişinin; hakkında isnad edilen eylemi kabul ettiğini gösteren imzasının bulunmadığı tutanağın; bu haliyle kamu görevlilerinin iddialarının ortaya konulması, aktarımına dair bir belge olduğu, bu nedenle, iddiayı içeren, ancak; ispatı için beyanı verenlerin onaylarını gösteren imzalarının bulunmadığı veya kişilerin imzadan imtina ettiği yönünde bir belirleme bulunmayan tutanağa istinaden tesis edilen işlem de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, aleyhine düzenlenen tutanağa imza atmayan tarafın haklı görülmesinin hukuk düzenini bozacağı, iki memur tarafından imzalanan tutanağın aksi ispat edilene kadar geçerli kabul edilmesi gerektiği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait ...plakalı aracın yapılan denetimde turizm taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden gerekli izin /ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 09/11/2018 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, 09/11/2018 tarihinde yapılan denetimde davacı şirkete ait aracın Kağıthane - Etiler arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; şoför ve yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, şoför / yolcu adına imza /imzadan imtina şerhinin bulunmadığı, tutanakta yolcunun Kuveyt vatandaşı olduğu, turizm taşımacılığı kapsamında günlük 70 Dolar karşılığı anlaşıldığı, aracın belediye sorgusunda herhangi bir güzergah izin belgesi bulunmadığı, yolcuya belge konusuyla alakalı bilgi sahibi olamayacağından ceza kesilmediği beyanlarının yer aldığı,

ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı ve dava dışı şoför Yaseen Dalati adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanaklarda dava dışı şoförün imzasının yer aldığı görülmüştür.

Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Kağıthane - Etiler olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, olay tutanağında yolcu imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmadığı görülse de, dava dışı yolcunun Kuveyt vatandaşı olduğu ve belge alınması konusunda bilgi sahibi olması beklenemeyeceği gerekçesiyle ceza kesilmediği hususunun tutanakta yer aldığı, dava dışı şoför adına düzenlenen iki matbu tutanakta ise dava dışı şoförün imzasının bulunduğu, bu durumda olay tutanağının şoföre / yolcuya sehven imzalatılmadığı anlaşıldığından, söz konusu işleme ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, işlem tarihinde geçerli izin / ruhsatı bulunmayan aracın denetimde turizm taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı şirket yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işleme esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Davacı şirket tarafından, ilgili belediyeye çalışma izni için başvuruda bulunulduğu ileri sürülse de, dosya da başvuru ya da alınan çalışma izin / ruhsatına ilişkin bilgi belge bulunmadığından davacı şirketin bu iddiasına itibar edilmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.