Danıştay 8. Daire E.2020/4832 K.2024/4675

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 15/08/2019 tarih ve 281 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı minibüsün tarifesiz olarak yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapmaya izin veren D2 türü yetki belgesine sahip olduğu, yolcuların Adnan Menderes Havalimanı ile Menderes ilçesi ve Aydın ili, Kuşadası ilçesi olmak üzere muhtelif adreslere dağıtıldığının 15.08.2019 tarihli araç yakalama tutanağı ile kayıt altına alındığı,

yapılan taşımacılığın D2 yetki belgesinin faaliyet konusuna uygun olduğu ve UKOME'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile D2 yetki belgeli araçlarla İzmir Adnan Menderes Havalimanı ile İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki yerleşim yerleri arasında taşımacılık yapılabileceği yönünde karar alındığından bahisle ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan taşımacılık yapıldığından bahsedilemeyeceğinden,

davacı şirkete ait aracın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 15/08/2019 tarihinde denetim yapan polis memurlarınca Adnan Menderes Havalimanı bariyer kontrol noktasında durdurulduğu, araç içerisinde birbirini tanımayan, birbirinden bağımsız internet üzerinden rezervasyon yaptıran 7 yolcu bulunduğu, 5 yolcunun Kuşadası ilçesine, 2 yolcunun ise Menderes - Yoncaköy adresinde bulunan ikametlerine seyahat ettikleri karşılığında kişi başı 30-TL ücret ödeyecekleri bilgisinin düzenlenen tutanakta yer aldığı,

taşımanın İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde izin alınarak yapılması gerekirken gerekli izinlerin alınmadığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 15/08/2019 tarihinde denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; Adnan Menderes Havalimanı bariyer kontrol noktasında araç içerisinde birbirini tanımayan, birbirinden bağımsız internet üzerinden rezervasyon yaptıran 7 yolcu bulunduğu, 5 yolcunun Kuşadası İlçesine, 2 yolcunun ise Menderes - Yoncaköy adresinde bulunan ikametlerine seyahat ettikleri karşılığında kişi başı 30-TL ücret ödeyecekleri bilgisinin yer aldığı, yolcu bilgilerinin ve imzasının bulunduğu, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta araç şoförünün imzasının bulunduğu görülmüştür.

Bu durumda, davacı şirketin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nca otobüsle yurtiçi tarifesiz ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapmak üzere 08/12/2020 tarihine kadar geçerliliği bulunan D2 türü yetki belgesine sahip olduğu anlaşılmakta ise de; D2 yetki belgesinin tarifesiz olarak yapılacak ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapma yetkisi verdiği, taksi/minibüs taşıma izni niteliğinde olmadığı, olayda birbirinden bağımsız ve birbirini tanımayan yolcuların ücret karşılığı taşındığı açık olduğundan belediyeden alınmış çalışma izni/ruhsatı bulunmayan davacı şirketin aracının Karayolları Trafik Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.