Danıştay 8. Daire E.2020/5501 K.2022/7390

Dava konusu istem: Yozgat Polis Meslek Eğitim Merkezi'ne 21. Dönemde geçici kaydı yapılan davacı tarafından, gebelik durumu nedeniyle istifa ettiğine ilişkin 16.03.2018 tarihli dilekçesini Yozgat Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne sunması üzerine aynı tarihli işlem ile okuldan ilişiğinin kesildiği, gebelik durumunun 12.10.2018 tarihinde sona erdiği ve 31.12.2018 tarihinde davalı idareye yaptığı başvurunun zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda. Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 14. maddesinde, "Ayrılan öğrencilerin geri dönme istekleri kabul edilmez" düzenlemesi karşısında davacının gerçek bir istifa iradesinin bulunup bulunmadığı hususunun irdelenmesi gerekmektiği, bu bakımdan.

Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde gebelik halinin öğrenciliğe engel durumlar arasında sayıldığı, davacının ise bu düzenlemenin de üzerinde yarattığı baskı ile zorunlu olarak ayrılma durumunda kaldığı, böyle bir durumda gerçek bir istifa iradesinden bahsedilemeyeceği kanaatiyle, dava konusu işlemin, "istifa sebebiyle okuldan ilişiğin kesilmesi" olarak değil, "gebelik hali sebebiyle okuldan ilişiğin kesilmesi" olarak değerlendirilmesi gerektiği.

Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği ile gebelik halinin POMEM öğrenciliğine engel olduğu düzenlenmiş ise de, geçici bir durum olan gebelik halinin bir hastalık olmadığı, bu halde olan bir kişinin mazeretinin kabul edilerek korunması gerekirken sağlık yönünden hasta biriymiş gibi değerlendirilerek kamu hizmetine girme ve eğitim haklarından kalıcı şekilde yoksun bırakılmasının hukukla ve hakkaniyetle bağdaşmadığı,

bu şekilde uygulamaya izin veren söz konusu Yönetmelik hükmünün Anayasa'nın ailenin korunmasına ve çocuk haklarını düzenleyen 41. maddesine, eğitim ve öğrenim hakkını düzenleyen 42. maddesine ve kamu hizmetine girme hakkını düzenleyen 70. maddesine aykırı olduğu, bu nedenle 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinin verdiği yetki uyarınca bahsi geçen Yönetmelik hükmünün ihmal edilmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiğinden, davacının gebe olduğu gerekçesiyle Polis Meslek Eğitim Merkezi'nden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde Anayasaya ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde gebelik hali öğrenciliğe engel durumlar arasında sayılmış olup, davacının bu düzenlemenin de üzerinde yarattığı baskı ile Polis Meslek Eğitim Merkezinden zorunlu olarak ayrılma durumunda kaldığı,

böyle bir durumda gerçek bir istifa iradesinden bahsedilemeyeceği, dolayısıyla davacının gebelik halinin tüm sonuçlarıyla birlikte 12/10/2018 tarihinde ortadan kalktıktan sonra 31/12/2018 tarihinde davalı idareye Polis Meslek Eğitim Merkezine tekrar kaydının yapılması yönünde yaptığı başvurusunun zımnen reddine dair işlemin, Polis Meslek Eğitim Merkezi Giriş Yönetmeliği'nin 17/3 maddesi kapsamında yapılan başvurunun reddi olarak kabul edilmesi gerektiği;

bu durumda, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler ile yukarıda yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, davacının Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesinin asıl sebebinin Sağlık Yönetmeliği hükümlerinde belirtilen (gebelik hali) şartları sağlamadığı gerçeğine dayandığı ve davacının 16/03/2018 tarihli istifasının gerçek bir istifa iradesi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı hususu birlikte dikkate alındığında, gebelik halinin ortadan kalması üzerine belirtilen şartı başvuru tarihi itibariyle taşıdığını iddia eden davacının,

31/12/2018 tarihli başvurusunun Polis Meslek Eğitim Merkezi Giriş Yönetmeliği'nin 17/3 maddesi kapsamında yapılan bir başvuru olarak kabul edilmesi ve davacının gebeliğinin sona erip ermediği hususunun tespiti amacıyla hastaneye gönderilmesi ve buna göre işlem tesis edilmesi gerekirken, davacının gebelik halinin ortadan kalkması üzerine Polis Meslek Eğitim Merkezine tekrar kayıt edilmesi yönünde yaptığı başvurusunun zımnen reddedilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmemiş olup, istinafa konu mahkeme kararı da sonucu itibariyle yerinde görüldüğü belirtilerek,

istinaf başvurusuna konu edilen karar, usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, 2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca istinaf başvurunun yukarıda açıklanan gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 12.03.2018 tarihinde Yozgat Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olmaya hak kazandığı, okula devam edip eğitimlere katılırken 15.03.2018 tarihinde geçirdiği rahatsızlık nedeniyle okul müdürlüğü gözetiminde hastaneye kaldırıldığı, hastanede gebe olduğunun ve buna bağlı olarak düşük riskinin olduğunun kendisine bildirildiği, gebelik durumu nedeniyle davacının istifa ettiğine ilişkin 16.03.2018 tarihli dilekçesini Yozgat Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne sunması üzerine aynı tarihli işlem ile okuldan ilişiğinin kesildiği, gebelik durumunun 12.10.2018 tarihinde sona erdiği ve 31.12.2018 tarihinde davalı idareye yaptığı başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

15.07.2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Okuldan Çıkma ve Çıkarılma başlıklı" 14. maddesinde, "Öğrenciler, eğitim öğretimin herhangi bir aşamasında tazminat ödemek şartıyla, POMEM müdürlüğüne yazılı olarak başvurmak suretiyle POMEM'den ayrılabilirler.

Ayrılan öğrencilerin geri dönme istekleri kabul edilmez ve dosyaları Başkanlık onayı ile işlemden kaldırılır" hükmüne ve 06.06.2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliğinin 22. maddesinin ikinci fıkrasında, "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olan veya Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen nitelikleri taşımadıkları anlaşılan, istifa eden, ya da vefat eden adayların dosyaları Yüksekokul Müdürlüğü tarafından Başkanın onayı ile işlemden kaldırılmak üzere Başkanlığa gönderilir." hükmü bulunmaktadır.

Yine 06.06.2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 3. Fıkrasında.

"Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığınca haklarında "Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz" kararı verilen adaylar ilişiklerinin kesildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde, bir defaya mahsus olmak üzere devlet hastanelerinden, devlet eğitim araştırma hastanelerinden veya devlet üniversite hastanelerinden alacakları sağlık durumunun düzeldiğini belirtir sağlık kurulu raporu ile Başkanlığa başvurması halinde, tekrar Sağlık Yönetmeliğine göre sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere hastaneye sevk edilir.

Yeniden aldırılan sağlık kurulu raporunun Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığınca adayın o anki mevcut sağlık durumuna göre Sağlık Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda hakkında "Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olur" kararı verilenlerin 8 inci maddedeki nitelikleri taşıyor olmaları halinde ilk başlatılacak eğitim öğretim dönemi için POMEM’lere planlamaları yapılır." hükmüne, "İntibak eğitimi döneminde POMEM’den çıkma veya çıkarılma" başlıklı 21.maddesinde ise "(1) Adaylar, intibak eğitiminin herhangi bir aşamasında POMEM Müdürlüğüne yazılı başvuruları ile POMEM’den çıkma isteklerini bildirerek ayrılabilirler.

Çıkan adayların geri dönme istekleri kabul edilmez." (2) Sağlık Yönetmeliği hükümleri hariç, POMEM’den çıkarılan adaylar bir daha POMEM giriş sınavlarına başvuruda bulunamazlar. Bu durum, çıkarılan adaylara yazılı olarak tebliğ edilir."hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

15.07.2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 14. Maddesinde ve 06.06.2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 21.maddelerinde POMEM öğrencileri eğitimin herhangi bir aşamasında POMEM Müdürlüğüne yazılı başvuruları ile POMEM’den çıkma isteklerini bildirerek öğrencilikten ayrılabilecekleri ve bu nedenle öğrencilikten çıkan adayların geri dönme istekleri kabul edilmeyeceği kuralı açıkça düzenlenmiştir.

Davacı tarafından Yozgat Polis Eğitim Merkezi Müdürlüğüne verilen 16.03.2018 tarihli dilekçe ile hamile olduğundan dolayı istifa etmeye karar verdiği, hiçbir baskı ve zorlama altında kalmadan kendi hür iradesiyle okuldan ayrılma talebinde bulunduğu görülmektedir.

Bu nedenle, mezkur Yönetmeliklerde POMEM öğrenciliğinden istifa etmek suretiyle çıkmak isteyen polis öğrenci adaylarının, tekrar dönme isteklerinin kabul edilmeyeceği düzenlemesi açık olduğundan, istifa eden davacının geri dönme talebinin zımnen reddine ilişkin uyuşmazlık konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan, öğrenci adaylarının istifa ettikten sonrasında idareye tekrar başvuru yaparak öğrenci adaylığına geri dönme imkanın olmadığı Yönetmelikte açıkça düzenlenmiş olup, 06.06.2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 3. Fıkrasında, POMEM öğrencilerini sağlık şartlarını sağlamaması durumunda idare tarafından ilişiğini kesilmesi üzerine, ilişiklerinin kesildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde sağlık şartlarını düzeldiğini belirtir sağlık kurulu raporu ile idareye tekrar başvurulabileceğine ilişkin olduğu,

öğrenci adaylarının istifa etmesi etmesi üzerine tekrar geri dönmek için yapılan başvurunun, Yönetmeliğin 17. maddesinin 3. fıkrasında kapsamında yapılan idareye tekrar başvuru yolu olarak değerlendirilemeyeceği tabiidir.

Bu durumda, polis öğrenci adaylığından istifa eden davacının geri dönme talebinin zımnen reddine ilişkin uyuşmazlık konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararını onayan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.