Danıştay 8. Daire E.2020/6010 K.2022/6421

Dava konusu istem: davalı Üniversite'nin Ebelik Bölümü'nde okurken yatay geçiş yaparak aynı Üniversite'nin Hemşirelik bölümünde öğrenci olan davacı tarafından, 30191 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25.09.2017 tarihli ...Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle ... maddelerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; 1- Dava konusu yönetmeliğin 12/1 maddesi yönünden yapılan değerlendirmede; öğrencinin ara dönemde erken mezun olduğunda öğrencilik ilişkisi sona erip hizmet sunumu da dolaylı olarak neticelendiği, hizmet sunulmadığı dönemler için ücret istenmesinin ise anılan kazanç amacına yönelik olmama koşulu ve hakkaniyetle de bağdaşmadığı, bu itibarla dava konusu yönetmeliğin 12. Maddesinin 1. Fıkrasının "...Erken mezuniyet durumunda o yıla ait alınan yıllık ücret iade edilmez." şeklindeki (18.02.2019 tarihinde yürürlükten kalkan) son cümlesinde hukuka uyarlık bulunmadığı,

2- Dava konusu yönetmeliğin 12/2 maddesi yönünden yapılan değerlendirmede;

bireylerin hukuksal güvenliğinin sağlanması bakımından da önem arz eden "belirlilik ilkesi" bakımından değerlendirildiğinde, dava konusu yönetmeliğin 12. Maddesinin 2. Fıkrasının "...Yaz öğretimi tüm öğrenciler için ücretli olup, öğrenci bursları ve indirimler dikkate alınmaz." şeklindeki (18.02.2019 tarihinde yürürlükten kalkan) son cümlesinin, yaz öğretimi için alınacak ücretin hangi esasa göre belirleneceği hususunda her hangi bir kritere yer verilmemesi nedeniyle belirlilik ilkesine aykırı olduğu,

3- Dava konusu yönetmeliğin 14/4 maddesi ile 16/1-b ve 16/2 maddeleri yönünden yapılan değerlendirmede; davalı üniversite'de verilen eğitimin kişiye özel değil belli bir gruba yönelik olduğu dikkate alındığında, öğrencilere verilecek derslerin belli bir programa bağlanmasının zorunlu olduğu, yeni ders almanın belli zamanlar dışında yapılmasını engelleyen yönetmelik hükmünün eğitimin belli bir program dahilinde yürütülmesini sağlayacağı, bu itibarla, davalı Üniversite Senatosunca takdir yetkisi kapsamında getirilen düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı,

4- Dava, konusu yönetmeliğin 17/1 ve 17/5 maddeleri yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu düzenlemenin, disiplin cezası alan öğrencinin ikinci kez cezalandırılması sonucunu doğuracağı, bunun ise Anayasa'nın 38. Maddesinde öngörülen suç ve cezalara ilişkin esaslara ve "bir suçtan iki ceza verilemez" ilkesine aykırı olduğu,

5- Dava konusu yönetmeliğin 30/2 maddesi yönünden yapılan değerlendirmede; uyuşmazlık konusu olayda, Vakıf Üniversitesi olan davalı üniversitece yürütülen eğitim faaliyetinin doğurduğu finans ihtiyacının önemli bir kısmının öğrencilerden tahsil edilen öğrenim ücretlerinden karşılandığı kuşkusuzdur.

Bununla birlikte, dava konusu düzenleme ile eğitimini tamamlayarak diploma alma hakkı kazanan ve artık ülkenin ihtiyaç duyduğu bir alanda istihdam edilmeye hazır olan bir kişinin, diploması verilmeyerek çalışmasının engellenmesi çalışma hak ve ödevini koruyan Anayasa'nın 49. Maddesi hükmü ile bağdaşmadığı gibi, Yükseköğretim Kurumlarının, Anayasanın 130 maddesinde yer alan "Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı" ile de bağdaşmamaktadır.

Öte yandan, üniversitenin mezun olan ve öğrenim ücreti borcu olan öğrenci hakkında yasal takip usulleri ile alacağını tahsil edeceğinde de kuşku bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu Yönetmeliğin

-12. Maddesinin 1. Fıkrasının "...Erken mezuniyet durumunda o yıla ait alınan yıllık ücret iade edilmez." şeklindeki (18.02.2019 tarihinde yürürlükten kalkan) son cümlesinin,

- 12. Maddesinin 2. Fıkrasının "...Yaz öğretimi tüm öğrenciler için ücretli olup, öğrenci bursları ve indirimler dikkate alınmaz." şeklindeki (18.02.2019 tarihinde yürürlükten kalkan) son cümlesinin;

-17. Maddesinin 5. Fıkrasının;

-30. Maddesinin 2. Fıkrasında yer alan" öğrenim ücretlerinin ve diğer ücretlerin tamamını ödemek..." kelimelerinin iptallerine;

-Davanın dava konusu yönetmeliğin 14/4 maddesi ile 16/1-b ve 16/2, 17. Maddesinin 1. Fıkrasına yönelik kısmının ise reddine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mahkemece iptal edilen bölümlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.