Danıştay 8. Daire E.2020/6100 K.2023/3053

...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... İl Özel İdaresi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN ÖZETİ

Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/12/2019 gün ve E:2015/11294, K:2019/12530 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu işlemin dayanağı olan mevzuatın iptal edilmesi karşısında, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmü gereği, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/12/2019 gün ve E:2015/11294, K:2019/12530 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık incelendi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Mevkii, Kozlu Köyünde bulunan davacı şirkete ait Jeotermal İR ... Nolu Jeotermal Kaynak İşletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Çanakkale İl Özel İdaresi'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile tebliğ edilen Çanakkale Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu'nun "İşletme ruhsatı" başlıklı 6. maddesinin ikinci fıkrasında, "İşletme ruhsatı sahipleri, işletme faaliyetine geçmek için ilgili kurumlardan gerekli izinleri almakla yükümlüdür." hükmüne, aynı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasında, "Faaliyetlerin, projeye göre yürütülmesi zorunludur.

Ruhsat sahibinin projesinde belirtilmeyen konularda veya izinsiz olarak faaliyette bulunulduğu tespit edilirse, teminatı irat kaydedilerek faaliyet durdurulur ve teminat üç katına çıkarılarak bir ay içinde tamamlattırılır. Aynı fiilin tekrarı halinde teminat irat kaydedilerek ruhsat iptal edilir." hükmüne, aynı maddenin beşinci fıkrasında ise, "Ruhsat ve/veya gerekli izinler alınmadan yapılan faaliyetler durdurulur.

Kaynağın ve rezervuarın korunması ile çevre kirliliğinin önlenmesi için acil tedbirlerin gerekli olduğu hallerde tedbirler idarece alınır. Bu nedenle yapılan her türlü masraf, sorumlusundan idare tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesinde; "(1) İşletme faaliyetleri; akışkanın üretimi, kullanım alanları, enjeksiyon, reenjeksiyon, deşarj ve bu faaliyetlere yönelik sondaj çalışmaları, testler ve kullanım alanları ile bunlarla ilgili tesisleri kapsar.

(2) İşletme ruhsatı için arama ruhsat sahibi, arama ruhsat süresi son günü mesai bitimine kadar Ek-5 de yer alan formata uygun olarak hazırlanmış başvuru formu, konusu ile ilgili bir mühendis tarafından Ek-11 Formuna uygun olarak hazırlanıp imzalanmış işletme projesi, varsa koordinatları belirtilmiş bloke alan ve işletme ruhsatı harcı ile birlikte idareye başvurur.

Varsa eksiklikler, İdarece en geç bir ay içerisinde ruhsat sahibine bildirilir ve bildirim tarihinden itibaren en geç üç ay içinde ruhsat harcı ve teminatı dahil eksikler tamamlanır. İşletme ruhsat müracaatları ile eksiklikleri tamamlattırılan müracaatlar İdare tarafından en geç bir ay içerisinde sonuçlandırılarak Ek-6 daki forma göre düzenlenmiş işletme ruhsatı verilir.

Eksiklerini verilen süre içinde tamamlamayanların işletme ruhsatı talepleri reddedilerek mevcut teminatları irat kaydedilir. İdarece verilen işletme ruhsatları, koordinatları ile birlikte onbeş gün içinde MİGEM’e bildirilir.

(3) İşletme ruhsatı alındıktan sonra, ruhsat sahibince Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu kararı veya Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir karar belgesi alınarak, ruhsat alanı ve faaliyete ilişkin diğer meri mevzuattan kaynaklanan gerekli izinlerin alınması için ilgili bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları nezdinde en geç üç ay içinde girişimde bulunulması zorunludur.

Çevresel Etki Değerlendirmesi işlemleri tamamlanmadan ve gerekli izinler alınmadan işletme faaliyetlerine başlanmaz. Gerekli olan işlem ve izinler için. İdare, ilgili bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşlarının yapacağı mahallindeki tetkiklere yönelik maddi yükümlülükler ruhsat sahibi tarafından karşılanır. Gerekli izinlerin 3 yılda alınamaması durumunda ruhsat iptal edilerek teminatı iade edilir." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlem tarihi itibariyle yürürlükte olup, dava konusu işlemin dayanağı olan yukarıda aktarılan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesinin 15/06/2021 tarih ve E:2019/8621, K:2021/3130 sayılı kararıyla, Yönetmeliğin 9. maddesinin 3. fıkrasının son cümlesinin, davalı idarenin söz konusu düzenlemenin yapılmasında takdir yetkisi mevcut olmakla birlikte, bu yetkinin kullanılmasında Kanun'un amacıyla bağlı olunduğu,

düzenlemenin iptalinin istendiği kısmı ile projeye ilişkin sürelerin, Kanuna hakim olan proje bazlı değerlendirme özelliğinden uzaklaşılması sonucunu doğurduğu, farklı vasıfla faaliyet gösteren ruhsatların tek süreyle bağlandığı ve bu durumun Kanun'un sistematiğine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiş; anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulunun 27/01/2022 tarih ve E:2021/3532, K:2022/208 sayılı kararıyla, 5686 sayılı Kanun'da gerekli izinlerin belirli bir süre içerisinde alınamaması durumunda ruhsatın iptal edileceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmediği,

dava konusu Yönetmelik hükmünün, dayanağı olan 5686 sayılı Kanunu aşar nitelikte düzenleme getirdiği, dava konusu yönetmeliğin 9. maddesinin 3. fıkrasının son cümlesinin iptaline ilişkin kısmında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle onandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan Yönetmelik hükmünün iptali neticesinde, ortaya çıkan yeni hukuki duruma göre yeniden karar verilmesi gerekmekte olup, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.