Danıştay 8. Daire E.2020/6284 K.2023/2784

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi …Mahallesi …Sokak No:…adresinde faaliyet gösteren ''…'' adlı iş yerinin işletmecisi olan davacı tarafından, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesine aykırı olarak iş yerinde izinsiz eğitim-öğretim faaliyeti yapıldığından bahisle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5/4. maddesi gereğince iş yerinin kapatılmasının uygun bulunmasına ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararında; davacıya ait iş yerinde izinsiz eğitim-öğretim faaliyeti yapıldığı ve bu eğitim-öğretim faaliyeti kapsamında öğrencilerden ücret alındığı, bu suretle 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesine aykırı hareket edildiği, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, izinsiz eğitim faaliyetinde bulunulmadığı, herhangi bir bedel alınmadığı, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava, Ankara ili, Çankaya ilçesi …Mahallesi …Sokak No:…adresinde faaliyet gösteren ''Allegro Music'' adlı iş yerinin işletmecisi olan davacı tarafından, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesine aykırı olarak iş yerinde izinsiz eğitim-öğretim faaliyeti yapıldığından bahisle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5/4. maddesi gereğince iş yerinin kapatılmasının uygun bulunmasına ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasında; ''Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir.

Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.'', 7. fıkrasında; ''Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz.'', 11. fıkrasında;

''Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır.Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 4. fıkrasında (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle); ''Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası valilikçe verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan düzenlemelerden anlaşılacağı üzere; özel öğretim kurumları (okullar hariç) için kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesine yönelik işlemleri tesis etmeye yetkili makamın, 5580 sayılı Kanun'da yer alan açık düzenleme uyarınca "valilik" makamı olduğu görülmektedir.

5580 sayılı Kanun'da, özel öğretim kurumları (okullar hariç) için kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi yetkisine sahip "valilik" makamının, gerekli şartların oluşması halinde usulüne uygun olarak anılan yetkinin bir başka makama devrinin mümkün olduğuna ilişkin açıkça bir düzenlemeye yer verilmediği hususu tartışmasız olup; 5542 sayılı İl İdaresi Kanunu'nda valilerin hesabata ve teknik hususlara ait işlerde idare şube başkanlarına vali adına imza yetkisi verebileceğine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.

Kısacası; özel öğretim kurumları (okullar hariç) için kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesine yönelik işlem yönünden, Kanun'da açıkça işlem tesis etmeye yetkili kılınan "valilik" makamının bu yetkisini 5580 sayılı Kanun'da açık hüküm bulunmaması nedeniyle kaymakamlığa ve il milli eğitim müdürlüğüne hiçbir şekilde devredemeyeceği; 5542 sayılı Kanun'un 9. maddesinde yer alan düzenleme nedeniyle il idare şube başkanlıklarına imza devriyle devredilebilecek hususlar dikkate alındığında, söz konusu kurum açma izni verme yetkisinin teknik ve hesabata ilişkin hususlar kapsamında olmadığı, il milli eğitim müdürüne de bu yetkinin devrinin mümkün olmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu işlemin vali adına il milli eğitim müdür tarafından tesis edildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığından, temyize konu kararın bozulması gerekliği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.