Danıştay 8. Daire E.2020/6718 K.2024/3402

Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı aracın, Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/5. maddesi uyarınca "eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilmesine" ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü dava dışı ... adına 1.002,00.-TL para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve... seri/sıra numaralı Trafik İdari Para Cezası işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; aracın eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden yapılan incelemede, Mahkemece 20/06/2019 ve 23/07/2019 tarihli ara kararlarıyla bilgi ve belgelerin istenilmesine karşın, dava konusu işlemlere dayanak olan/olması gereken "tespit tutanağı" davalı idarece dosyaya sunulmadığı,

usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir tespit tutanağının varlığını ortaya koyamayan ve bu nedenle "sebep" izahını yapamayan davalı idarece tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmeyerek bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, Trafik İdari Para Cezası işlemi yönünden yapılan incelemede ise, araç sürücüsü dava dışı sürücü ... adına verilen para cezasının davacının kişisel ve güncel bir menfaatini etkilemediği, para cezası yönünden davacının dava açma ehliyeti bulunmadığı sonucuna varılarak davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen idari işlemin hukuka uygun olduğu, kanuna aykırı taşımacılık yapıldığı, iptal edilen kısım yönünden kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait ... plakalı aracın, Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/5. maddesi uyarınca "eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilmesine" ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü ... adına 1.002,00.-TL para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... seri/sıra numaralı Trafik İdari Para Cezası işlemlerinin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, Her ne kadar İdare Mahkemesince, 20/06/2019 ve 23/07/2019 tarihli ara kararlarıyla bilgi ve belgelerin istenilmesine karşın, dava konusu işlemlere dayanak olan/olması gereken "tespit tutanağı" davalı idarece dosyaya sunulmadığı,

usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir tespit tutanağının varlığını ortaya koyamayan ve bu nedenle "sebep" izahını yapamayan davalı idarece tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılarak ... plakalı aracın eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilmesine ilişkin .. tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmişse de, davacı tarafından sunulan 20/06/2019 tarihli dava dilekçesinde, Zeytinburnu- Topkapı ... caddesi civarlarında toplu taşımacılık yapmaktayken trafik ekipleri tarafından aracının çekildiği,

uzun yıllardır ticari tahditli M plaka olarak Zeytinburnu- Topkapı hattında toplu taşımacılık faaliyetinde bulunduğu, aracının 2002 model olması sebebiyle ilgili belediyece çalışma izinin/ ruhsatının yenilenmediği, aracı yenilemek için maddi imkanı oluştuğu sırada da davalı idarece trafikten men yaptırımının uygulandığı beyanlarına yer verildiği, davacıya ait ... plakalı aracın Minibüs Çalışma Ruhsatnamesi'nin geçerliliğinin de 31/03/2017 tarihinde bittiği görülmektedir.

Bu durumda, ilgili belediye tarafından verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının davacının beyanıyla sabit olduğu ve ... plakalı araca ait Minibüs Çalışma Ruhsatnamesi'nin süresi bittiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.