Danıştay 8. Daire E.2020/7200 K.2023/5907

Dava konusu istem: Manisa ili Merkez ilçe sınırları içerisinde bulunan S:… ruhsat numaralı IV. grup maden işletme ruhsatının sahibi olan davacı şirket tarafından, 3213 sayılı Maden Kanununun 7. maddesi uyarınca işletme izni verilmesi için alınması zorunlu izinlerin alınarak davalı idareye ibraz edilmemesi nedeniyle aynı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 18/02/2015 tarihinden 18/02/2016 tarihine kadar olan dönem için "24/11 Kapsamında 2016 Yılı İPC" konulu 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve E… sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından ruhsat yürürlük tarihi olan 05/07/2010 tarihinden itibaren üç yıl içinde ÇED ve GSM izinlerinin … gün ve … sayılı dilekçe ile davalı idareye sunulduğu ve Maden İşleri Genel Müdürlüğüne hitaben yazılan 07/02/2014 tarih bilgilendirme yazısı ile 28/03/2013 tarihli dilekçe ile İzmir Orman Bölge Müdürlüğüne yapılan orman izni başvurusunun İzmir Orman Bölge Müdürlüğü tarafından Başbakanlığa gönderildiğini, geçen 7 aylık süre boyunca izin taleplerinin halen Başbakanlıkta işlem gördüğünü,

Maden İşleri Genel Müdürlüğünün 30/12/2013 günlü yazısıyla talep edilen "Olur" yazısını sunamadıklarını beyan ettikleri, davacı şirketin 30/12/2015 günlü dilekçeyle orman izni müracaatının akıbetini Orman Genel Müdürlüğüne sorduğu, Orman Genel Müdürlüğünün … gün ve … sayılı yazısı ile izin talebinin değerlendirme aşamasında olduğunun beyan edildiği, 12/04/2016 günlü Genel Müdürlüğü "Olur" işlemi ile 67301 ruhsat nolu maden sahasına maden izin oluru verildiği, davacı tarafından orman izninin … gün ve … sayılı dilekçe ekinde davalı idareye sunulduğu,

olayda, dava konusu işlemin davacının işletme ruhsatının yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıl içinde orman izninin idarelerine ibraz edilmediğinden bahisle tesis edilmiş olduğu, bu izne ilişkin olarak ise davacı tarafından ruhsatın yürürlüğe girmesinden sonra ve 3 yıllık sürenin dolmasından yaklaşık olarak 3 ay önce ilgili idaresine başvuruda bulunulduğu, bu başvurunun ise (3 yıllık sürenin dolmasından sonra) 12/04/2016 tarihli işlemle uygun bulunduğu, bu izin verme işleminin de davalı idareye davacı tarafından makul kabul edilecek süre içinde ibraz edilmiş olduğunun görüldüğü,

uyuşmazlığın çözümü için değinilmesi gereken bir diğer hususun ise, davalı idarece davacı şirket hakkında işbu davanın konusunu teşkil eden idari para cezası ile aynı gerekçelerle tesis edilmiş olan işlemlere karşı yapılan itirazların -ilgili dönemde yürürlükte olan mevzuat düzenlemeleri uyarınca görevli olan- adli yargı yerlerince, "davacı şirketin orman iznini almak için süresi içinde gerekli olan başvuruları yaptığı, ancak ilgili idaresince bu başvurunun sonuçlandırılmadığı, bu haliyle davacı şirketin ilgili izni ibraz edememesinde kusurunun bulunmadığı" gerekçeleri ile kabul edildiği,

her ne kadar anılan kararlar doğrudan idare mahkemesini bağlayıcı mahiyette olmasa da, anılan yargı kararlarına konu olan idari işlemlerin aynı taşınmaza ve iş bu davanın konusunu teşkil eden idari para cezası ile aynı mahiyette olması nedenleriyle, kesinlik kazanmış olan bu kararların Mahkemece kararın verilmesi esnasında gözönünde bulundurulmasının hak ve nesafet kurallarına uygun düşeceği, bu durumda,

davacı şirket tarafından ruhsat yürürlük tarihi olan 05/07/2010 tarihinden itibaren üç yıllık sürenin dolmasından önce 28/03/2013 tarihli dilekçe ile orman izni başvurusunda bulunulduğu ve davacı şirket tarafından Maden İşleri Genel Müdürlüğüne hitaben yazılan 07/02/2014 günlü bilgilendirme yazısı ile orman izni başvurusunun İzmir Orman Bölge Müdürlüğü tarafından Başbakanlığa gönderildiğini, nihayetinde bu başvurunun 12/04/2016 günlü işlemle sonuçlandırıldığı, davacının orman izni için yapmış olduğu başvurusunun nihayetlenmediğini davalı idareye 07/02/2014 tarihinde bildirdiği,

ayrıca Sulh Ceza Hakimliği kararlarında davacı şirketin orman izninin davalı idareye süresi içerisinde ibraz edilmemesinde kusurunun olmadığı gerekçelerine yer verilmiş olduğu hususları dikkate alındığında davacının ilgili idaresince sonuçlandırılmaması nedeniyle orman iznini ibraz edemediği, bu durumu davalı idareye de bildirmiş olduğu, davacının idari para cezası ile cezalandırılmasını haklı kılacak hukuki unsurların olayda oluşmamış olduğu kanaatine varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı,

diğer yandan, Madencilik Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi uyarınca, ruhsat sahibinin süresi içinde izin alınmamasında bir kusurunun olup olmadığının, gerekirse ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüş alınarak idarece açıklığa kavuşturulması, ruhsat sahibinin izin alınmamasında bir kusuru var ise, süresi içinde izin alınmamasının beklenmeyen hal kapsamında değerlendirilmemesi, kusuru yok ise beklenmeyen halin varlığının kabul edilmesinin gerektiği, her ne kadar davalı idarece, davacının, ilgili idarelerden izin talep ettiğine dair belge sunmadığı, süre uzatım talebinde bulunmadığı,

bu nedenle kusurlu olduğu tespitleri üzerine dava konusu işlem tesis edildiği belirtilmiş ise de, vurgulandığı üzere ruhsat sahibinin süresi içinde izin alınmamasında bir kusurunun olup olmadığı hususunun davalı idarece ortaya konulması,

gerekirse ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüş alarak bu konuyu açıklığa kavuşturması gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkta, davalı idarece bu yönde inceleme ve araştırmada bulunulmaksızın doğrudan üç yıllık süre içinde gerekli izinlerin alınmadığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görüldüğünden, idarece gerekli inceleme ve araştırma yapılmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, orman izninin 3 yıllık süre içerisinde davacı tarafından sunulmadığı hususunun sabit olduğu, davacı orman izninin alınamamasının Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın kusurundan kaynaklandığını belirtmekte ise de, söz konusu duruma karşı yasal haklarını kullandığına dair bilgi ve belgeye yer verilmediğinden davacının kusuru bulunmadığından bahsedilemeyeceği, davacıya tanınan 3 yıllık sürenin bitimine yanlızca 3 aylık süre kala başvuruda bulunduğu göz önüne alındığında kusuru bulunmadığının kabulüne de olanak bulunmadığı, adli yargı yerince verilen kararların idare mahkemesini bağlayıcı nitelikte olmadığının açık olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.