Danıştay 8. Daire E.2020/7402 K.2023/2668

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapan davacı tarafından, 26.11.2020 tarih ve 31316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacının, hastanede fiilen çalışmasına rağmen, yabancı uyruklu kontenjanında bulunması nedeniyle, sağlık güvencesinin olmadığı ve maaş almadan ücretsiz olarak görev yaptığı, yabancı uyruklu asistanların, enfeksiyon bölümünde görevli olmadığı durumlarda bile, pandemi nedeniyle fiilen bu servislerde görev yaptıkları, Covid-19'a yakalanarak hastalandıklarında, sigortalarının olmaması nedeniyle hastane giderlerini kendilerinin ödemeleri gerektiği, hastanelere borçlandıkları, Türk uyruklu asistanlara tavan döner sermaye ek ödemesi yapılmakta iken, yabancı uyruklu asistanlara döner sermaye ek ödemesi yapılmadığı,

davaya konu düzenlemenin, tüm uzmanlık öğrencilerine yönelik olduğu, yabancı uyruklu asistanların dava konusu düzenlemeden ayrı tutulduğunu belirten bir düzenleme yapılmadığı, eğitim süresinin uzaması durumu ile karşı karşıya kaldıkları, Covid-19 nedeniyle birinci derecede risk grubunda bulunan sağlık çalışanları içinde yer alan davacının, sigortasız, ücretsiz ve yasal koruma olmadan başka servislerde çalıştırılmasının, kanuna, sosyal hukuk devleti ilkesine, angarya yasağına, anayasal eşitlik ilkesine, Anayasanın 55. maddesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Usul yönünden, davaya konu Yönetmeliğin hangi nedenlerle iptalinin istenildiğine ilişkin somut gerekçelere yer verilmediğinden, dava dilekçesinin usulüne uygun olmadığı reddi gerektiği; esas yönünden, Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 14. maddesinin (d) bendinde, yabancı uyrukluların, uzmanlık eğitimi süresince kendilerine burs verileceği veya Türkiye’deki giderlerinin karşılanacağını belirten bir belge sunmaları kaydıyla uzmanlık eğitimine kabul edileceklerinin kurala bağlandığı dikkate alındığında, davacının gelirinin olmadığını söylemesinin dayanağının olmadığı,

Covid-19 hastalığının test ve tedavisinin ücretsiz olması nedeniyle bunun için ücret ödediği iddiasının dayanaksız olduğu, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar tarihinde yürürlükte bulunmayan Yönetmelik hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava; Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapan davacı tarafından, 26.11.2020 tarih ve 31316 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin iptali istemiyle açılmıştır.

26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin 11. maddesinin 4. fıkrasında, “Uzmanlık öğrencileri, uzmanlık eğitimi uygulamasından sayılmayan işlerde görevlendirilemez.” kuralı yer almakta iken dava konusu düzenleme ile anılan fıkra, “(4) Uzmanlık öğrencileri, uzmanlık eğitimi uygulamasından sayılmayan işlerde görevlendirilemez.

Ancak deprem, sel baskını, salgın hastalık gibi olağandışı ve hizmetin normal olarak sürdürülemediği hallerde uzmanlık öğrencileri, hekimlik görevlerini yürütmek üzere eğitim gördüğü kurumda veya aynı il içerisindeki sağlık tesislerine 3 aylık süreler halinde bir yıl içinde en fazla iki defa görevlendirilebilir. Bu görevlerde geçen süreler eğitim süresinden sayılır.

Ancak yukarıda sayılan haller nedeni ile tezini yetiştiremeyen ve çekirdek eğitim müfredatındaki yetkinliklerini kazanamayan uzmanlık öğrencilerine program yöneticisinin önerisi üzerine eğitim kurumunun akademik kurulu kararı ile 6 aya kadar süre uzatımı verilebilir.” şeklinde değiştirilmiştir.

1219 sayılı Tababet Ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 14. maddesinde, Tıpta ve diş tabipliğinde uzmanlık dallarının eğitim müfredatları ve bu müfredatlara göre uzmanlık dallarının temel uygulama alanları ile görev ve yetkilerinin çerçevesinin Tıpta Uzmanlık Kurulunca belirleneceği kuralına yer verilmiştir.

Öte yandan, Onüçüncü Bölümünde Sağlık Bakanlığının teşkilat, görev ve yetkilerinin düzenlendiği 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 369. maddesinin 1. fıkrasında, “Tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi yapacak eğitim kurumlarına eğitim yetkisi verilmesi ve eğitim yetkisinin kaldırılmasına ilişkin teklifleri karara bağlamak, uzmanlık dallarının rotasyonlarını belirlemek, yabancı ülkelerde uzmanlık eğitimi alanların bilimsel değerlendirilmesini yapacak fakülteleri ve eğitim hastanelerini belirlemek, tıpta uzmanlık eğitimi ve uzman insan gücü ile ilgili görüşler vermekle görevli olmak üzere,

Tıpta Uzmanlık Kurulu teşkil olunmuştur.” kuralı; anılan maddenin 8. fıkrasında ise, “Kurulun çalışma usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar, ihtisas belgelerinin alınması ve uzmanlık eğitimi ile ilgili diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” kuralı yer almaktadır.

Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin 3. maddesinin 1/b fıkrasında, uzmanlık eğitimi yapılabilmesi için bir programın uygulaması gereken asgari eğitim ve öğretim “çekirdek eğitim müfredatı” olarak tanımlanmış olup, bunun dışında uzmanlık öğrencisinin eğitim gördüğü program kapsamında alacağı diğer eğitimler ile yapacağı araştırma ve uygulamaların kapsamının Kurul tarafından belirlenmiş müfredat ve standartlar kapsamında ve her halde içinde yer aldığı kurumun sağlayacağı olanaklar dahilinde yürütüleceği açıktır.

Bu kapsamda uzmanlık öğrencisinin sağlık hizmeti sunumunda görev aldığı Kurumun hizmet şartlarında meydana gelebilecek olağanüstü koşullar karşısında, mesela deprem, sel baskını, salgın hastalık gibi sağlık hizmetlerinin artık normal olarak sürdürülemediği hallerde, bu koşullar hiç gerçekleşmemiş gibi eğitim, araştırma ve uygulama faaliyetlerini olağan bir şekilde sürdürmesi mümkün olamayacaktır.

Kaldı ki, bahse konu olağanüstü koşulların hem eğitici personelin hem de uzmanlık eğitimi gören öğrencilerin aktif olarak genel sağlık sunumunda görev almasını gerektirecek zaruretlere neden olabileceği, bu durumun da uzmanlık eğitimini kesintiye uğratabileceği ortadadır.

Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin önceki düzenlemesinde uzmanlık eğitimi sırasında sağlık hizmeti verilen mahalde meydana gelebilecek deprem, sel baskını, salgın hastalık gibi olağanüstü koşullar halinde tıpta uzmanlık eğitiminin nasıl devam edeceği hususunu düzenleyen kurallar bulunmadığından, belirtilen olağanüstü koşulların gerçekleştiği yer ve dönemlerde de uzmanlık eğitiminin sürdürülmesine olanak sağlayan, buna ilişkin usul ve esasları belirleyen dava konusu mevzuat değişikliğinde maksadı itibariyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dava konusu mevzuat değişikliği ile deprem, sel baskını, salgın hastalık gibi olağandışı ve hizmetin normal olarak sürdürülemediği hallerde uzmanlık öğrencilerinin hekimlik görevlerini yürütmek üzere eğitim gördüğü kurumda veya aynı il içerisindeki sağlık tesislerinde görevlendirilmelerine olanak sağlanmış olup, bu yolla söz konusu olağanüstü koşullar nedeniyle aksayan eğitim, araştırma ve uygulama faaliyetleri sürecinde atıl kalan uzmanlık öğrencilerin aktif olarak genel sağlık sunumunda görev alması sağlanmıştır.

Bu görevlendirmelerin uzmanlık eğitimi verilen kurumların bulunduğu il ve belirtilen olağanüstü koşullar ile sınırlı olması, üçer aylık süreler halinde ve bir yıl içinde en fazla iki defa yapılabilmesi, bu görevlerde geçen sürelerin eğitim süresinden sayılması hususları gözetildiğinde, yapılan mevzuat düzenlemesinin olağandışı koşullar nedeniyle uzmanlık eğitimi hizmetinin normal olarak sürdürülemediği kurumlarda devam eden eğitim ve sağlık hizmetleri arasında işlevsel bir denge kurulmasını hedeflediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, yukarıda belirtilen olağandışı nedenlerle hekimlik görevlerini yürütmek üzere eğitim gördüğü kurumda veya aynı il içerisindeki sağlık tesislerinde görevlendirilen uzmanlık öğrencilerinin bu nedenle tezlerini yetiştirememeleri ya da çekirdek eğitim müfredatındaki yetkinliklerini kazanamamaları halinde program yöneticisinin önerisi ve akademik kurul kararı ile kendilerine altı aya kadar süre uzatımı verilmesine imkân tanınarak, yapılan mevzuat düzenlemesinin uzmanlık eğitimi alanlar arasında eşitsizliğe yol açmasının önlendiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, dava konusu mevzuat değişikliğinde hukuka ya da üst normlara aykırı bir husus bulunmadığı görüldüğünden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapan davacı tarafından, 26.11.2020 tarih ve 31316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin iptali istemiyle açılmıştır.

Davaya konu Yönetmeliğin, 26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nde değişiklik yapılmasına ilişkin Yönetmelik olması ve bu Yönetmeliğin 03.09.2022 tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunmayan Yönetmelik hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.