Danıştay 8. Daire E.2020/7578 K.2024/716

Dava konusu istem: Davacı şirketin maliki olduğu ... plakalı araç ile belediyeden izin almadan ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle aracın 2918 sayılı Kanun uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, davacı şirkete ait araçla, davacı şirkette çalışan personelin servis taşımacılığı yapıldığı, bu durumun olay günü trafik denetim ekipleri tarafından tutulan tutanakla ve davalı idarenin savunmasıyla da sabit olduğu, anılan Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari bir taşımacılık yapıldığından bahsedilemeyeceği, diğer yandan.

Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde çalışan servis araçlarına ilişkin kurallar ilgili Servis Araçları Yönetmeliği ile düzenlendiği, anılan Yönetmeliğe aykırı davranılması halinde Yönetmelikte belirlenen yaptırımların uygulanmasının da mümkün olduğu, bu durumda; davacı şirket tarafından denetim sırasında personel servis taşımacılığı yaptığının tespit edildiği, davacı şirketin kendi personeline sağladığı servis hizmetinin 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ilgili yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; belediye sınırları içinde karayolu taşımacılığı yapacak olan servis araçlarının alınmış bir izin belgesi ve güzergah belirleme kararıyla, faaliyet konusu içerisinde taşımacılık yapabileceği, bu hususlara aykırı olarak servis taşımacılığı yapılmasının mümkün olmadığı,

tespit edilen bu aykırı hususlar hakkında ise 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı, olayda, 13/09/2019 tarihinde yapılan denetim sonucunda düzenlenen ve emniyet görevlileri, araç sürücüsü ve araç içerisinde bulunan yolcuların da imzasını taşıyan tutanağa göre, davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile yine bu şirkette çalışan personelin servis taşımacılığının yapıldığı, bu taşımacılığın şirketin kendi aracı ile yapılması nedeniyle ticari bir taşımacılık olduğundan söz edilemeyeceği ve P plaka şartının aranmayacağı açık ise de;

anılan genel mevzuata ve yerel yönetmeliğe göre, kendi aracı ile kendi personelini taşıyan şirketler tarafından da yetkili belediyeden bu taşımacılık için "Personel Servis Aracı Özel İzin Belgesi" alınması ve denetim esnasında da bu belgenin sunulması gerektiği, bu belgenin bulunmaması nedeniyle, davacının bu araç ile ilgili belediyeden izin almaksızın yolcu taşımacılığı yaptığı sonucuna ulaşıldığından, aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne, ...

İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı vekili tarafından, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesinde ticari işler, 20. ve devamı maddelerinde tacir olmanın hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre, tüm ticaret şirketleri ve şahıs şirketleri tacir sıfatına haiz olup tacirleri ilgilendiren tüm muamele, fiil ve işlemlerin ticari olması esastır. Bu nedenle ticaret şirketlerinin kendi personelini / işçilerini / öğrencilerini kendi aracı ile taşıma işinin de, işletmesini ilgilendiren ticari bir iş olduğu, dava konusu işlemin bu ticari faaliyetin dava konusu araç yönünden engellenmesine yol açacağından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten, dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; (d) bendinde ise, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, esas faaliyet konusu ticari yolcu taşımacılığı olmayan davacı şirket adına kayıtlı araç ile ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin herhangi bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem niteliğinde olmadığı, temyize konu kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.