Danıştay 8. Daire E.2020/7751 K.2021/3948

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, davacıların adli yardım talebi kabul edildikten sonra, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasında; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; ikinci fıkrasında, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; üçüncü fıkrasında, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı. 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği.

15. maddesinin beşinci fıkrasında, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.

İdari yargılama usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

6100 sayılı Kanunun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinde, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır. " hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, davacının dava açarken Mahkemeden hüküm altına alınmasını talep ettiği istem sonucuyla bağlı kalınarak, her bir istem sonucu hakkında karar vermek medeni ve idari yargılama hukukuna hakim olan ilkelerden olan taleple bağlılık ilkesinin bir gereğidir.

Ayrıca, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarına göre idari yargıda açılan davalarda terditli (birden fazla istemle açılıp, birisi olmadığı takdirde diğerine karar verilmesi yolunda) istemde bulunulması ve bu şekilde dava açılması olanağı da bulunmamaktadır.

Bir başka ifadeyle; davacılar tarafından davanın konusunun açık ve net olarak ortaya konulması gerekmekte olup; seçenekli ya da dava konusu istemin tespitinin yargı yerine ve/veya bir başka kuruma bırakılması gibi istemlerin, uyuşmazlık konusunu belirsiz kılacağından 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayacağı açıktır.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacı tarafından dilekçenin konu bölümünde Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek 3/8-A maddesinin 3/a bendinin eksik düzenlendiğinden bahisle iptali, iptal kararı verilmemesi halinde ise; maddi manevi tazminata hükmedilmesi; sonuç bölümünde ise; Polis Meslek Eğitim Merkezi'nden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlem ve işleme dayanak olan Yönetmelik maddesinin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tazmini ile manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesinin istenildiği görülmektedir.

Yine, dilekçenin giriş bölümünde Yönetmelik maddeleri ifadesine yer verilmiş olup; dilekçe bütününden Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek 3/8-A maddesinin 3/a bendinin yanında başkaca maddelerin de iptalinin istenilip istenilmediği anlaşılamamaktadır.

Ayrıca, dava konusu Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminde, davacı hakkında, "24. Dönem POMEM öğrenci adayı" ifadesine yer verilmişken; dava dilekçesine eklenen bilgi belgelerden Polis Akademisi Başkanlığı … Güzel Polis Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nün 23/03/2020 tarih ve 31244 sayılı "Geçici Mezuniyet Belgesinde" davacının eğitimini tamamlayarak mezun olduğu belirtildiğinden; davacının öğrenci iken eğitim merkezinden ilişiğinin mi kesildiği yoksa polis memuru iken görevine son mu verildiğinin hiçbir tereddüte yer vermeyecek şekilde dava dilekçesinde belirtilmelidir.

Öte yandan; dava konusu Yönetmeliğin İçişleri Bakanlığı tarafından yürütüldüğü görüldüğünden yenileme dilekçesinde, İçişleri Bakanlığı'nın da hasım konumunda gösterilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla; dava dilekçesinde terditli (birden fazla istemle açılıp, birisi olmadığı takdirde diğerine karar verilmesi yolunda) isteme yer verilmek suretiyle dava açıldığı ve istemin tam olarak açık, anlaşılır bir şekilde ortaya konulmadığı görüldüğünden; bu haliyle düzenlenen dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayacağı açıktır.