Danıştay 8. Daire E.2021/117 K.2024/6027

Dava konusu istem: Denizli İli, Tavas İlçesi hudutlarında bulunan Sicil:… sayılı II (a) grubu kalker işletme ruhsat sahasını işleten davacı şirket tarafından, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarihli ve E…. sayılı kararının, davacının Maden Kanunu'nun 12/7. maddesi gereğince 31.054,00-TL idari para cezası ile tecziye edilmesine dair kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idare tarafından, davacıya II (a) grubu kalker işletme izni verilen alanla ilgili yapılan denetim neticesinde tanzim edilen 28/11/2018 tarihli Mahallinde Tetkik Raporu, tutanak ve ekleri fotoğraflar birlikte incelendiğinde; söz konusu alanda mermer varlığının gözlendiği, koordinatlar içerisinde 3 kademe tel kesme yapıldığı ve tel kesme esnasında 50 (100 m³) adet blok mermer çıkartıldığı ve mermer bloğun stokta ocak içerisinde bekletildiği, bu bağlamda söz konusu alanda davacı tarafından mermer üretimi gerçekleştirildiği hususunun açık olduğu,

ancak davacıya alanla ilgili olarak II (a) grubu kalker işletme ruhsatı ile işletme izni ve bu faaliyete münhasır olarak da ÇED, GSM ve arazi mülkiyet (orman) izni verildiği, mermer üretimine yönelik verilmiş herhangi bir ruhsat, işletme izni, ÇED, GSM ve arazi mülkiyet (orman) izni olmadığı, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/7 maddesinin fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan halinde.

"Ruhsatlı, ancak işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapıldığının tespiti hâlinde, üretim faaliyetleri durdurularak 20.000 TL idari para cezası uygulanır" kuralına yer verildiği, bu nedenle de davacının işletme izni almadan izin verilen II (a) grubu kalker ile aynı grupta yer alan II (b) grubu mermer üretimi yaptığı anlaşıldığından 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca 2019 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırım yapılarak davacıya 31.054,00.-TL idari para cezası verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işletme izni olmadan veya işletme izni alanı dışında üretim bulunmadığı, ruhsat grubu dışında üretim bulunmadığı, faaliyetinin üretime yönelik olmadığını tespit eden idare; idari para cezasının konusunu oluşturan "üretim yapıldığını tespiti halinde" olacağına göre; bir kabul anlamı taşımamak kaydıyla çıkarılmış olsa bile üretime yönelik olmadığının açıkça tespit edildiği madenden dolayı; idari para cezası ile tecziye edilmesinde hukuka uyarlılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Denizli ili, Tavas ilçesi hudutlarında bulunan Sicil:… sayılı II (a) grubu kalker işletme ruhsatı 28.02.2015 tarihinde davacı adına düzenlenmiştir. Davalı idare tarafından … tarih ve E…. sayılı Makam Oluru ile söz konusu alanda denetim yapılmıştır. Denetim neticesinde 28/11/2018 tarihli Mahallinde Tetkik Raporu düzenlendiği, raporda "stokta 40.000 ton kalker (tüvenan) madenin mevcut olduğunu, 50 adet ( 100 m3) mermer bloğunun mevcut olduğu" tespitlerine yer verilmiştir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı işlemi ile davacı şirket aleyhine Maden Kanununun 7. maddesi uyarınca 46.579,00.-TL idari para cezası uygulandığı ve ayrıca Y:… koordinatları civarında bulunan alanlar için gerekli izinler alınıncaya bu alanlardaki işletme faaliyetlerinin durdurulması gerektiğinin, aksi halde 7. madde kapsamında işlem tesis edileceğinin,

söz konusu izin alınmadan işletme faaliyetlerine müsaade edilmemesi hususunda Denizli Valiliğine talimat verildiğinin ve davacı şirketin ruhsatı ile ilgili olarak üç yıl içinde 7. madde hükümlerinin üç kez veya daha fazla ihlal edilmesi halinde ruhsatının iptal edileceğinin ve yine Maden Kanununun 12. maddesi uyarınca 31.054,00.-TL idari para cezası uygulandığı ve ayrıca işletme izin alanı dışındaki üretim faaliyetlerinin durdurulması ve bu alanlarda üretim faaliyetlerinde bulunulmaması gerektiğinin aksi halde Maden Mevzuatı kapsamında işlem tesis edileceğinin davacıya bildirilmesi üzerine anılan işlemin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/7.

maddesi gereğince davacının 31.054,00.-TL idari para cezası ile tecziye edilmesine dair kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan "Üretim ve sevkiyat" başlıklı 12. maddesinin 7. fıkrasında;"Ruhsatlı, ancak üretim veya işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapıldığının tespiti halinde, üretim faaliyetleri durdurularak 20.000 TL idari para cezası uygulanır." hükmüne, "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasında; "Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL, işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3213 sayılı Kanunun "Üretim ve sevkiyat" başlıklı 12. maddesinin 7. fıkrası düzenlemesi gereğince, ruhsatlı ancak üretim veya işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapılması halinde 20.000 TL idari para cezası verileceği hükme bağlanmış, aynı Kanunun 13. maddesinin 2. fıkrasında, idari para cezalarının her yıl yeniden değerleme oranı nispetinde artırılacağı düzenlenmiştir.

Uyuşmazlıkta, temyize konu kararın cezalandırmaya esas alınan fiilin sübuta erdiğine ilişkin gerekçesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, cezaya esas fiilin hangi tarihte gerçekleştiğinin tespiti uygulanacak idari para cezası miktarı açısından önem taşımaktadır.

Olayda; davalı idarenin … tarih ve E…. sayılı Makam Oluru ile söz konusu alanda denetim sonucu tespit edilen fiilin işlendiği tarih 2018 tarihi olup, işlenen fiilin gerçekleştiği tarihlere göre idari para cezası verilmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihi olan 2019 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezalarının uygulanmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Denizli İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.