Danıştay 8. Daire E.2021/118 K.2024/2821

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Aydın İli, ... İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince yapılan kontrollerde ... plaka sayılı araç ile ilgili belediyeden izin belgesi olmadan ticari amaçlı taşımacılık yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek-2/3-(a) bendi uyarınca bahsi geçen aracın (60) gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile 6.141,00TL idari para cezası verilmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ...

Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için kullanılacak aracın yolcu güvenliğine yönelik aranan araç yaşı, teknik donanımı, koltuk sayısı v.b. teknik şartlara ilişkin düzenlemeler yönünden uygunluğu tespit edildikten sonra UKOME tarafından düzenlenecek izin belgesine sahip olunması gerektiği dikkate alındığında, denetim tarihi itibariyle söz konusu araç için ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan geçerli bir izni olmaksızın yolcu taşımacılığı yaptığı sabit olan davacı hakkında 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca söz konusu aracın (60) gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen... tarih ve ... sayılı işlem ile 6.141,00TL idari para cezası verilmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işleme esas olay tutanağının olmadığı, ücret alındığının ispatlanamadığı, dayıbaşılık faaliyeti yaptığı, işçileri ücret karşılığında taşımadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Aydın İli, ... İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince 20.01.2020 tarihinde ... Mahallesinde yapılan kontrollerde davacı adına kayıtlı ... plaka sayılı araç ile çalışma ruhsatı ve güzergah izin belgesi olmaksızın tarım işçisi taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek-2/3-(a) bendi uyarınca bahsi geçen aracın (60) gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile 6.141,00TL idari para cezası verilmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesinde; "10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten menedilir." kuralına yer verilmiştir

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen hükümlere göre, ticari amaçlı taşıma yapanların gerekli izni/ruhsatı almaksızın ya da alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında veya alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşındığının tespit edilmesi durumunda, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesinde belirtilen yaptırımların uygulanacağı açıktır.

Dava konusu işlemlerde, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı belirtilmiş ise de bu durumun olay sırasında düzenlenecek imzalı olay tespit tutanağında yer alacak araç, güzergah, yolcu beyanı, yolcuları taşınan firma/okul ismi, ücret gibi bilgilerle taşımacılığın mahiyetinin kesin bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, olay tespit tutanağının düzenlenmediği, dava konusu işlemler olan men tutanağı ve idari para cezası tutanağında işlem gerekçesi olarak "EK 2/3-A" belirtildiği, bunun dışında söz konusu tutanaklarda ticari amaçlı yolcu taşımacılığını ispata ilişkin bir detaya yer verilmediği anlaşılmaktadır. Dosyada, ticari mahiyette yolcu taşımacılığı olduğunu ispatlar nitelikte olay tespit tutanağı ya da başkaca herhangi bir delilin bulunmaması karşısında; davacıya ait araçla ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın yapıldığı iddia edilen ticari amaçlı yolcu taşımacılığı faaliyetinin her türlü şüpheden uzak, açık ve kesin delillerle ortaya konulamadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.