Danıştay 8. Daire E.2021/1212 K.2024/1015

Dava konusu istem: Burdur İli, Gölhisar İlçesi sınırları içerisinde bulunan S:… sayılı II-a grubu maden işletme ruhsatı sahibi olan davacı tarafından, davalı idareye verilen 2006 yılı satış bilgi formlarının revize edilmesinin istenilmesine rağmen süresi içinde eksikliğin yerine getirilmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun Geçici 21. maddesi uyarınca 11.875,00 TL idari para cezasıyla tecziyesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin uhdesinde bulunan Burdur ili, Gölhisar ilçesi hudutları dahilinde S:… sayılı II-a grubu maden işletme ruhsat sahasında 01-04/10/2010 tarihlerinde davalı idare tarafından yapılan tetkik neticesinde davalı idareye verilmiş olan satış bilgi formunda 2006 yılında üretim olmadığı halde ocak başı toplam satış miktarının 70.000 olarak beyan edildiğinin tespit edildiği, … tarih ve … sayılı yazı ile davacıdan iki ay içerisinde 2006 yılı satış bilgi formlarının düzeltilmesinin istenildiği, anılan yazının davacının daimi çalışanına 25/07/2012 tarihinde tebliğ edildiği,

davacının en son 25/09/2012 tarihine kadar Maden Kanunu ve Yönetmeliğine uygun olarak 2006 yılı satış bilgi formunu düzeltmesi gerekirken bu düzeltmeyi yapmadığı görülmekte olup, kabahatin işlendiği 2012 yılına ait teminat tutarının irat kaydedilmesi gerektiği ancak davalı idare tarafından teminatın irat kaydedilmesine ilişkin olarak bir işlem gerçekleştirmediği,

dava konusu işlemin ise 3213 sayılı Maden Kanunu'nun Geçici 21. Maddesinin yürürlüğe girdiği 18/02/2015 tarihinden sonra 07/09/2017 tarihinde tesis edildiği gözetildiğinde, anılan Kanun maddesi uyarınca 2012 yılı teminat miktarı olan 11.875,00 TL idari para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemde zamanaşımı süresinin geçtiği, cezanın kanuni dayanağı bulunmadığı, satış bilgi formunun 2011'de zaten revize edildiği, işlemin mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Burdur ili, Gölhisar ilçesi hudutları dahilinde S:… sayılı II-a grubu maden işletme ruhsatının davacı şirket adına 26/06/2006 tarihinde düzenlenmiştir.

Maden ruhsat sahasının II-b grubuna intibakı ve süre uzatım amaçlı temdit talebinde bulunulması üzerine 24-30/12/2016 tarihlerinde mahallinde tetkik heyetince ruhsat sahasında incelemeler yapıldığı, akabinde söz konusu inclemelere ilişkin ayrıntıların yer aldığı 01/2017 tarihli mahallinde tetkik değerlendirme raporunun düzenlendiği, söz konusu raporda; 2006 yılı için davalı idareye verilen satış bilgi formunda 2006 yılında üretim olmadığı halde ocak başı toplam satış miktarının 70.000 ton olarak beyan edildiği tespit edilmiştir.

Davacıya 25/07/2012 tarihinde bildirilen … tarihli ve … sayılı yazı ile 2006 yılı satış bilgi formunun 2 ay içinde revize edilmesinin istenildiği, ancak düzeltilmediği tespit edilmiştir. Anılan tespite istinaden dava konusu … tarihli … sayılı işlem ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun Geçici 21. maddesi uyarınca 11.875,00 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 6592 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile eklenen geçici 21. maddesinde ise; "Mevcut ruhsatların ruhsat bedeli yatırma yükümlülüğü 1/1/2016 tarihinde başlar. Ruhsat bedelinin süresinde yatırılmaması hâlinde 13 üncü madde hükümleri uygulanır. Ruhsat bedelleri yatırılan ruhsatların, ruhsat teminatları iade edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte teminat iradı yapılması gerekmesine rağmen yapılamayan veya teminat irat işlemleri başlatılıp sonuçlandırılamayan işlemler için bu Kanuna göre uygulanmamış teminat iradı kadar idari para cezası uygulanır. Teminat iradı işlemleri nedeniyle iptal durumuna gelmesine rağmen iptal edilmeyen ruhsatların iptal işlemleri sonuçlandırılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

Aynı Kanun'un 'Genel Kanun Niteliği'' başlıklı 3. maddesinde; '' (1) Bu Kanunun;

a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,

b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır.'' hükümlerine,

'Soruşturma zamanaşımı' başlıklı 20. maddesinde ise; ''(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemez.

(2) (Değişik: 6/12/2006-5560/33 md.) Soruşturma zamanaşımı süresi;

a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş,

b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört,

c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır.

(Ek cümle: 13/2/2011-6111/22 md.) Ancak, 89 uncu maddesi hariç olmak üzere 1111 sayılı Askerlik Kanunu, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun, 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.

(3) Nispî idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz yıldır.

(4) Zamanaşımı süresi, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle işlemeye başlar.

(5) Kabahati oluşturan fiilin aynı zamanda suç oluşturması halinde suça ilişkin dava zamanaşımı hükümleri uygulanır.'' hükümleri yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirketin kalker işletme ruhsatı ile Burdur ili, Gölhisar İlçesi sınırları içerisinde madencilik faaliyetinde bulunduğu ancak davacıya ait işletme sahasında davalı idare tarafından 24-30/12/2016 tarihleri arasında yapılan denetim neticesinde 2006 yılı için davalı idareye verilen satış bilgi formunda 2006 yılında üretim olmadığı halde ocak başı toplam satış miktarının 70.000 ton olarak beyan edildiği tespit edildiği, bu nedenle davacı hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun geçici 21. maddesi uyarınca 11.875,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmakta olup, davacı tarafından, hakkında verilen idari para cezasının Kabahatler Kanunu'nu gereğince zamanaşımına uğradığı iddia edilmektedir.

Yukarıda metnine yer verilen Kabahatler Kanunun 3. maddesinde, bu Kanunun idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri dışındaki diğer genel hükümlerinin, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı düzenlemesine yer verildikten sonra, 20. maddesinde, soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemeyeceği, soruşturma zamanaşımı süresinin Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıl olduğu, zamanaşımı süresinin, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle işlemeye başlayacağı kurallarına yer verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu olayda; davalı idare tarafından 24-30/12/2016 tarihleri arasında yapılan denetim neticesinde 2006 yılındaki izinsiz olarak ruhsatı dışında üretim yapıldığı tespit edilmiş olup, 2006 yılında işlendiği öğrenilen fiile yönelik soruşturma zamanaşımı süresi 2009 yılında dolacağından, soruşturma zamanaşımı süresi dolduktan sonra 07/09/2017 tarihinde uygulanan idari para cezasında mevzuata uygunluk bulunmadığından; davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.