Danıştay 8. Daire E.2021/1431 K.2024/6423

2- ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; ... plaka sayılı araçla "ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından" bahisle; araç sürücüsü davacı ... adına 5.010,00-TL trafik para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve MA/... seri/sıra numaralı Trafik İdari Para Cezası işleminin ve davacı ...'a ait söz konusu aracın Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3/A maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ve .../... seri nolu işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:...sayılı kararında; yolcu beyanı ile personel servisi olarak kullanıldığı anlaşılan söz konusu araç için 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında ilgili belediye tarafından düzenlenen ve denetim tarihinde geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi" var iken, "çalışma izni/ruhsatı almadan" belediye sınırları dâhilinde izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 7148 sayılı yasanın 26. maddesi ile değişik Ek 2. Maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca ilgili aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesi ve araş sürcüsü adına para cezası kesilmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacılar tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin gerekçeli olarak reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; ... plaka sayılı araçla "ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından" bahisle; araç sürücüsü davacı ... adına 5.010,00-TL trafik para cezası kesilmesine ilişkin ...... tarih ve ... seri/sıra numaralı Trafik İdari Para Cezası işleminin ve davacı ...'a ait söz konusu aracın Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3/A maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... seri nolu işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "İdari yaptırım kararı" başlıklı 25. maddesinde; "(1) İdarî yaptırım kararına ilişkin tutanakta; a) Hakkında idarî yaptırım kararı verilen kişinin kimlik ve adresi, b) İdarî yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiili, c) Bu fiilin işlendiğini ispata yarayacak bütün deliller, d) Karar tarihi ve kararı veren kamu görevlilerinin kimliği, Açık bir şekilde yazılır. Tutanakta, ayrıca kabahati oluşturan fiil, işlendiği yer ve zaman gösterilerek açıklanır." hükümleri yer almaktadır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge.

"Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge. "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış.

5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne bağlı ekiplerce yapılan ... Hava Limanında yapılan denetim sonucunda düzenlenen... tarihli Tespit Tutanağı'nda; ... plaka sayılı araçta yoluculuk yapanların ... Havalimanından bindikleri ... güzergahını kullanarak evlerine gidecekleri, aracı çalıştıkları ... personel servisi olarak kullandıklarına ilişkin beyanlarına yer verilmek suretiyle tespit edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin tesis edildiği, tespit tutanağının denetim sırasında araçta bulunan yolcular ile araç sürücüsü tarafından imzalandığı görülmektedir.

Dosyaya sunulan belgelere göre, araç sahibi davacı adına dava konusu araç için ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca düzenlenmiş ve denetim tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden ... onay tarihli ve ... son geçerlilik tarihli Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi'nin bulunduğu, ancak olayda gerçekleştirilen personel servis taşımacılığa ilişkin denetim tarihi itibarıyla geçerli personel servis aracı güzergah izin belgesinin olmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacı araç sahibine ait ... plakalı aracın Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi bulunduğu anlaşıldığından, davalı idarece tespit edilen fiilin ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında kaldığı göz önüne alınarak 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-b bendi uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken aynı Kanunun Ek-2/3-a bendi uyarınca işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan temyize konu kararın bu gerekçeyle onanması gerekmiştir.