Danıştay 8. Daire E.2021/1635 K.2023/6663

Dava konusu istem: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü … Anabilim Dalı'nda 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi uyarınca Araştırma Görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, 12/09/2017 tarihinden itibaren kadrosunun boşaltılmasına ilişkin 04/01/2018 tarihli işlem ile 2017 yılı Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait fazladan yapıldığı belirtilen 13.290,75 TL maaş ödemesinin Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca on gün içinde ödenmesi gerektiğine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

28/09/2015 tarihinden itibaren Uluslararası Saraybosna Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrenimi gören davacının, 26/05/2016 tarihinde Ondokuzmayıs Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü …Anabilim Dalı araştırma görevlisi olarak görev yapmaya başladığı ve 17/05/2017 tarihinde görev süresinin bir yıl daha uzatıldığı, davalı idare tarafından, davacının yüksek lisans programından 12/09/2017 tarihinde mezun olması nedeniyle kadrosunun boşaltılmasına ve bu tarihten sonra ödenen maaşların davacıdan tahsili yönünde işlem tesis edilmiş ise de;

davacı hakkında, Uluslararası Saraybosna Üniversitesi ile yapılan yazışmalara ilişkin belgeler ile davacıya söz konusu üniversiteden verilen lisansüstü mezuniyet belgesinden, davacının, yüksek lisans eğitiminin 07/12/2017 tarihinde sona erdiği, ancak bu eğitime ilişkin diplomaya 12/09/2017 tarihinde hak kazandığının anlaşıldığı, davacının da, 15/12/2017 tarihine kadar görev yaptığı ve bu tarih itibarıyla istifa ettiğinin anlaşıldığı,

öğrenimlerini başarı ile tamamlayanlardan yüksek lisans diploması almaya hak kazananların kadrolarıyla ilişiklerinin kendiliğinden kesileceğini öngörülmesine rağmen davacının, yüksek lisans eğitimini 07/12/2017 tarihinde başarı ile tamamladığı halde diplomaya hak kazanma tarihi esas alınarak geriye dönük kadro boşaltılmasına ilişkin işlemde ve 17/05/2017 tarihinden itibaren bir yıl daha görev süresi uzatılan ve 15/12/2017 tarihine kadar fiilen görev yaptırılan davacının,

12/09/2017-15/12/2017 döneminde aldığı maşların iadesinin istenilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının 12/09/2017 tarihli tez savunmasının ardından tarafına ek süre verilerek başarılı kabul edildiği ve 07/12/2017 tarihi itibariyle diploma almaya hak kazandığı anlaşıldığından, davacının geriye dönük olarak tez savunma tarihi esas alınmak suretiyle kadrosu ile ilişiginin kesilmesine ilişkin 04/01/2019 tarihli işlem ile bu işleme istinaden fazladan ödendiği ileri sürülen maaş tutarlarının tahsiline yönelik olarak tesis edilen 25/01/2018 tarihli dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının 12/09/2017 tarihi itibariyle mezun olduğunun … tarih ve … sayılı yazı ile bildirildiği, davacının mezun olduğu bilgisini idareye sunmadığı, bu durumun kurumlar arası yazışmalar ile tespit edildiği, davacının mezun olduğu tarihten itibaren araştırma görevlisi olarak istihdam edilemeyeceği, dolayısıyla mezun olduğu tarihten sonra yapılan maaş ödemelerinin de geri alınmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, kaldı ki davacının mezun olduğu tarihin istinaf kararı ile 07.12.2017 tarihi olarak belirlenmesi sebebiyle bu tarihten itibaren peşin olarak ödenen aralık ayı maaşının iadesi gerektiği belirtilerek istinaf kararının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

28/09/2015 tarihinde Uluslararası Saraybosna Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi … yüksek lisans programına kayıt olan davacının, 16/05/2016 tarihinden itibaren davalı Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesine tabi araştırma görevlisi olarak görev yapmaya başladığı, davalı idarenin bilgi istemi üzerine düzenlenen Uluslararası Saraybosna Üniversitesi'nin … tarih ve … sayılı yazısı ile,

davacının 12/09/2017 tarihi itibariyle Sanat ve Sosyal Bİlimler Fakültesi … yüksek lisans programından mezun olduğunun davalı idareye bildirilmesi ve davacının 15/12/2017 tarih itibariyle istifa beyanında bulunması üzerine … tarih ve … sayılı davalı Üniversite Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı ile, davacının kayıtlı bulunduğu yüksek lisans programından 12/09/2017 tarihinde mezun olması nedeniyle anılan tarih itibariyle kadrosunun boşaltılmasının ve durumun Rektör onayına sunulmasının karar altına alındığı 04/01/2018 tarihli Rektör oluru ile, 12/09/2017 tarihinden itibaren kadrosunun boşaltılmasına karar verildiği,

anılan işlemin ardından, dava konusu … tarih ve … sayılı işlem ile, 12/09/2017 tarihi itibariyle mezun olduğunun bildirildiği belirtilerek 2017 yılı Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin fazladan ödenen 13.290,75 TL maaş ödemesinin adına borç kaydedildiğinden anılan tutarın iş günü içerisinde ödenmesi gerektiğinin bildirildiği ve 07/02/2018 tarihli Rektör oluru ile anılan ödeme tutarının tahsili gerektiğine karar verilmesi üzerine 04/01/2018 tarihli Rektör oluru ile … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

13/10/1984 tarih ve 18544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinin Giriş Sınavları Hakkında Yönetmeliğin "Atama Süresi" başlıklı 5. maddesinde, "Atanma için bütün şartlar haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır.

Atanmalar her öğretim yılı başında aynı usulde ve yüksek lisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri için Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinde, tıpta uzmanlık öğrencileri için ise, Tababet ve Uzmanlık Tüzüğü’nde öngörülen süreler ile 2547 sayılı kanunun 44. maddesinde gösterilen ek sürelerle sınırlı olmak üzere, yeniden yapılabilir.

Ancak, üniversitelerin özelliklerine göre tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar için bu süreler anabilim dalı başkanı ve ilgili yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörün onayı ile uzatılabilir." düzenlemesine, "Sürelerin Uzatılması" başlıklı 6. maddesinde, "Her öğretim yılı sonunda öğretim elemanı kadrolarına geçici olarak atanmış olan lisansüstü öğrencilerin bu kadrolara atanmak isteyen diğer adaylarda dikkate alınarak, yeniden aynı usulle atanmalarının yapılıp yapılmamasına Rektörlükçe karar verilir." düzenlemesine,

"Kadroyu Boşaltma" başlıklı 10. maddesinde ise, "2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir.

Hizmetlerine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla değişik 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmaları mümkündür." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın, davacının 12/09/2017 tarihinden itibaren kadrosunun boşaltılmasına ilişkin 04/01/2018 tarihli işlem ve 25/01/2018 tarihli işlem ile 2017 yılı Eylül, Ekim ve Kasım aylarına ait fazladan yapıldığı belirtilen maaş ödemesinin iadesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, 25/01/2018 tarihli işlem ile davacıya 2017 yılı Aralık ayına ait fazladan yapıldığı belirtilen maaş ödemesinin iadesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Aylığın ödeme ve zamanı" başlıklı 164. maddesinde; "Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık, geri alınmaz." hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda alıntısına yer verilen Kanun maddesinde de açıkça belirtildiği üzere, görev yapan memurlara aylıklarının peşin olarak ödeneceği, ödenen ücretin ancak emekliye ayrılma veya ölüm hallerinde iadesinin istenmeyeceği görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının 16/05/2016 tarihinde davalı üniversitede göreve başladığı, istifa dilekçesini verdiği tarih olan 15/12/2017 tarihine kadar fiili olarak görev yaptığı, bu tarihten sonra davalı üniversite ile ilişiği kesildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idarece ödenen Aralık 2017 maaşının, 15/12/2017 ile 14/01/2018 tarihleri arasındaki çalışmalara karşılık ödendiği hususu açık olduğundan, 15/12/2017 tarihinden itibaren davalı üniversite ile ilişiği kesilen davacıya ödenen maaşların iadesine ilişkin dava konusu işlemin Aralık ayına ilişkin kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmı yönünden hukuka uygunluk bulunmamakta olup, bozulması gerekmektedir.