Danıştay 8. Daire E.2021/1754 K.2024/3903

Dava konusu istem: Kastamonu ili, Devrekani ilçesi sınırları içerisinde yer alan II-b grubu (mermer) S:... sayılı işletme ruhsatı sahibi davacı şirket tarafından, ruhsat sahası dışında yapılan üretim ile ilgili gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle haksız yere hak iktisap ettiğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca 62.743,00 TL idari idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10/7. maddesinde yer alan hükümlerin, ruhsat sahası ve işletme izin sınırları dahilinde faaliyette bulunulmasını ve bu alanlar içinde veya dışında gerçekleştirilen faaliyetlerin idareye bildirilmesini zorunlu kıldığı, davacı şirketin 2017 yılında ruhsat sahası sınırları dışında üretim yaptığının mahallinde yapılan tetkik raporu ile sabit olduğu gibi dava dilekçesinde de açıkça ruhsat sahası dışında mermer bloğu çıkarılmak suretiyle üretim yapıldığının kabul edildiği, iş bu üretimin anılan Kanun'un 29. maddesine göre en geç 2018 yılı Nisan ayına kadar bildirilmesi gerekirken bildirilmediği,

bu açıdan davacının üretimi bildirmeyerek gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle haksız yere hak iktisap ettiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ortada verilmiş bir beyan bulunmadığından, Maden Kanunun 10. maddesi kapsamında ceza verilebilmesinin koşullarının oluşmadığını, uygulanan idari para cezasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kastamonu ili, Devrekani İlçesi'nde yer alan II-b grubu (mermer) ... sayılı işletme ruhsatı 12.01.2017 tarihinde davacı adına 10 yıl süre ile yürürlüğe girmiştir.

Davacının maden sahanın sınırları dışında izinsiz çalışma yaptığına yönelik şikayetler üzerine, 08.12.2017-11.12.2017 tarihleri arasında sahada davalı idare tarafından mahallinde incelemeler yapıldığı, incelemeler sonucu hazırlanan 29.12.2017 tarihli tetkik raporu ile üretimin ruhsat alanı dışına taştığı, ruhsat sahası dışına 13.777 m³'lük alanın boşaltıldığı, bunun 6.461 m³'lük kısmından verim alınabileceği ve saha dışında üretim yapıldığının tespit edildiği,

tespit üzerine dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlem ile ruhsat sahası dışında yapılan üretimin bildirilmemesi suretiyle davacının haksız yere hak iktisap edilerek gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunduğundan bahisle 3213 sayılı Yasanın 10. maddesi uyarınca 62.743,00-TL idari idari para cezasıyla tecziyesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 7. fıkrasında ''Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız surette hak iktisap eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu fıkranın ikinci kez ihlâli halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır. (Değişik cümle:14/2/2019-7164/10 md.) İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde madde hükümlerinin üç kez ihlâl edildiğinin tespiti hâlinde ruhsat iptal edilir.'' hükmü yer almaktadır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiş, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde.

"26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmalıkta davalı idare tarafından mahallinde yapılan incelemeler sonucu hazırlanan 29.12.2017 tarihli Tetkik Raporu ile üretimin ruhsat alanı dışına taştığı, ruhsat sahası dışına 13.777 m³'lük alanın boşaltıldığı, bunun 6.461 m³lük kısmından verim alınabileceği ve saha dışında üretim yapıldığının anlaşılması üzerine Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 7. fıkrası uyarınca idarenin yanıltılarak tarafına haksız surette hak iktisabı sağlanması amaçlandığından güncel miktar üzerinden dava konusu para cezasının verildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca davacıya idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bununla birlikte 29/12/201 tarihli Tetkik Raporu ile 2017 yılında davacı tarafından saha dışında üretim yapıldığının tespit edildiği dava konusu işlemin ise 26.11.2018 tarihinde tesis edilerek 2020 yılına ait tutar üzerinden idari para cezası verildiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle 29.12.2017 tarihinde gerçekleştirilen fiil nedeniyle 2017 yılına ilişkin idari para cezası miktarı üzerinden para cezası verilmesi gerekirken, 2018 yılına ilişkin güncellenen miktar üzerinden verilen idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Kastamonu İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.