Danıştay 8. Daire E.2021/1861 K.2025/5561

Dava konusu istem: İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Köyünde bulunan eski ..., yeni ... ada ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazların uzun yıllardır kullanımında olduğu gerekçesiyle 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında satışının yapılması istemiyle yapılan 14/06/2016 tarihli başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... ada ... ve ... parsel numaralı taşınmazların, 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi gereği orman sınırı dışına çıkartılarak Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, satış istemine konu söz konusu taşınmazların, 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen şartları taşımadığı bu yönüyle satışının reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak ... parsel sayılı taşınmaz yönünden ise, davacının zilyet olduğu, tapu kaydının beyanlar hanesinde belirtildiği üzere taşınmazı bahçe olarak 10 yıl süre ile fiilen kullandığı,

bu kapsamda davacının satın alma hakkı bulunduğu belirlendiğinden, satın alma talebinin reddedilmesinde hukuka ve mevzuata uyarlılık bulunmadığı, öte yandan. 16 parsel sayılı taşınmazın, "Karayolları Yol Kenarı Koruma Kuşağı Alanı" olarak belirlenmesine ilişkin 15/12/2012 onanlı 1/5000 ölçekli Eyüp Işıklar-İhsaniye Köyleri Nazım İmar Planı'nın iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline hükmedildiği, anılan kararın Danıştay 6. Dairesinin 17/10/2018 tarih E:2018/4757, K:2018/8175 sayılı kararı ile onandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptaline, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, konutunun ve ahır yapısının ... numaralı parselin üzerinde yer aldığı ve parsel numarası belirlenmeden önce ödeme emrine karşı dava açtığı için (eski ...) ..., .. ve ... numaralı parsellerde hak sahipliğinde değilmiş gibi bir yanlış anlaşılma hasıl olduğu, oysa (eski ...) ... ve ... numaralı parseller üzerindeki hak sahipliğinin çok açık olduğu, burayı zilyet edindiği için yıllardır köy heyetine ve muhtarlığa bedel ödediği, eski ... şimdiki ... ada ... ve ... numaralı parsellerin 1978 yılından bu yana kullanımında olduğu,

2/B arazilerinin hak sahiplerine satışını öngören kanunun öncelikli amacı orman köylülerini kalkındırmak olduğu, hak sahibi olduğu yerlerin kendisine devredilmemesi kalkındırma bir yana işinden ve emeğinden olmasına sebep olduğu, dava konusu taşınmazların ise bahçe ve fundalık olarak gerek tarım gerekse hayvancılığa uygun olduğu gibi, satışı yasak olan yerlerden olmadığı, fundalığın satışına engel yok iken idarenin bu nedenle satış yapmamasının kanuna aykırı olacağı, ... ve ... nolu parseller yönünden hatalı işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Köyünde bulunan eski ..., yeni ... ada ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazların uzun yıllardır kullanımında olduğu gerekçesiyle 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında satışının yapılması istemiyle yapılan 14/06/2016 tarihli başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında. "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında.

"Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne, 5. fıkrasında.

"Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 50. maddesinin 2. fıkrasında; "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir." hükmü yer almaktadır.

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 1. maddesinde, " Tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılır. Ancak : A) Sazlıklar. B) Step nebatlariyle örtülü yerler. C) Her çeşit dikenlikler. Ç) Parklar.

D) (Değişik: 23/9/1983 - 2896/1 md.) Şehir mezarlıklarıyla kasaba ve köylerin hudutları içerisinde bulunan eski (kadim) mezarlıklardaki ağaç ve ağaçlıklarla örtülü yerler, E) Sahipli arazide bulunan ve civarındaki ormanlarda tabii olarak yetişmiyen ağaç ve ağaççık nevilerinin bulunduğu yerler.

F) (Değişik : 22/5/1987 - 3373/1 md.) Orman sınırları içinde veya bitişiğinde tapulu, orman sınırları dışında ise her türlü tasarruf belgeleriyle özel mülkiyette bulunan ve tarım arazisi olarak kullanılan, dağınık veya yer yer küme ve sıra halinde ki her nevi ağaç ve ağaçcıklarla örtülü yerler, G) (Değişik : 22/5/1987 - 3373/1 md.) Orman sınırları dışında olup, yüzölçümü üç hektarı aşmayan sahipli arazilerde tabii olarak yetişen her nevi ağaç ve ağaççıklarla örtülü yerler H) (Değişik: 5/11/2003-4999/1 md.) Orman sınırları içinde veya bitişiğinde tapulu,

orman sınırları dışında ise her türlü tasarruf belgeleri ile özel mülkiyette bulunan ve muhitin hususiyetlerine göre yetişmiş veya yetiştirilecek olan (…) fıstık çamlıkları ve palamut meşelikleri dahil olmak üzere her nevi meyveli ağaç ve ağaççıklar.

İ) (Değişik : 23/9/1983 - 2896/1 md.) Sahipli arazideki aşılı ve aşısız zeytinliklerle, özel kanunu gereğince Devlet Ormanlarından tefrik edilmiş ve imar, ıslah ve temlik şartları yerine getirilmiş bulunan yabani zeytinlikler ile 9/7/1956 tarih ve 6777 sayılı Kanunda tasrih edilen yabani veya aşılanmış fıstıklık, sakızlık ve harnupluklar.

J) Funda veya makilerle örtülü orman ve toprak muhafaza karakteri taşımıyan yerler, K) (Ek: 28/10/2020-7255/3 md.) Orman sınırları dışında olup, alan büyüklüğüne bakılmaksızın sahipli arazilerde, ekim ve dikim yolu ile yetiştirilen her nevi ağaç ve ağaççıklarla örtülü yerler, orman sayılmaz.

" hükmü.

2. maddesinde "Orman sayılan yerlerden: A) Öncelikle orman içindeki köyler halkının kısmen veya tamamen yerleştirilmesi maksadıyla, orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde yarar olduğu tespit edilen yerler ile halen orman rejimi içinde bulunan funda ve makilerle örtülü yerlerden tarım alanlarına dönüştürülmesinde yarar olduğu tespit edilen yerler, B) 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş yerlerden;

tarla, bağ, bahçe, meyvelik, zeytinlik, fındıklık, fıstıklık (antep fıstığı, çam fıstığı) gibi çeşitli tarım alanları veya otlak, kışlak, yaylak gibi hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler ile şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerleşim alanları, Orman sınırları dışına çıkartılır.

Orman sınırları dışına çıkartılan bu yerler Devlete ait ise Hazine adına, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ise bu müesseseler adına, hususi orman ise sahipleri adına orman sınırları dışına çıkartılır. Uygulama kesinleştikten sonra tapuda kesin tashih ve tescil işlemi yapılır. Bu yerler dışında orman sınırlarında hiçbir suretle daraltma yapılamaz." hükmü yer almaktadır.

6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un 'Hak sahibi, başvuru ve doğrudan satış' başlıklı 6. maddesinde; "(1) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre;

bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler bu Kanuna göre hak sahibi sayılır.

(2) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır.

(3) Hak sahiplerinden birinci fıkra kapsamında olanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde, ikinci fıkra kapsamında olanlar ise, güncelleme listelerinin tescil edildiği veya kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren sekiz ay içinde idareye başvurarak, bu taşınmazların bedeli karşılığında kendilerine doğrudan satılmasını isteyebilirler...", hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından, İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ...

Köyünde bulunan eski ..., yeni ... ada ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazların uzun yıllardır kullanımında olduğu gerekçesiyle 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında satışının yapılması istemiyle yapılan 14/06/2016 tarihli başvurunun reddine yönelik 24/06/2016 tarihli işlemin gerekçesi olarak ... ada ... ve ... parsel nolu taşınmazların askı ilan cetvelinde "fundalık vasfı ile Maliye Hazinesi adına tespit edilmiştir" beyanı bulunduğundan satış ile ilgili işlem tesis edilebilmesi mümkün olmayacağı bilgisinin yer aldığı,

ancak Uyap ekranından yapılan sorgulamada ... ve ... nolu taşınmazlara ait tapu kayıtlarında 1. Beyan kısmında " iş bu taşınmaz fundalık vasfı ile Maliye Hazinesi adına tespit edilmiştir." ibaresi, 2. Beyan kısmında "6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır." ibaresi yer almaktadır.

Bu durumda, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için Bölge İdare Mahkemesince, söz konusu taşınmazların hangi tarihte fundalık vasfı ile Hazine adına tescil edildiği, hangi tarihte 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, 2/B vasfını nasıl kazandığı, niteliğinin orman sınırı dışına çıkarıldıktan sonra mı fundalığa döndüğü, söz konusu taşınmazlara ilişkin kullanıcı kaydının olup olmadığı hususları araştırıldıktan sonra yapılacak değerlendirme sonucu uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, söz konusu ... ada, ... ve ... nolu parsellere dair davanın reddi yönündeki İstanbul 8. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.