Danıştay 8. Daire E.2021/1978 K.2025/585

Dava konusu istem: Davacıya ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile dava dışı araç sürücüsü B. K. adına 5.010,00-TL trafik idari para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan davacıya ait ... plakalı araçla belediye sınırları dâhilinde ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının usulüne uygun olarak düzenlenmiş denetim tutanağı ile tespit edildiği belirtilerek dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararının, aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden.

2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu, araç sahibi davacının ise, personel servisi ve öğrenci servis hizmeti verilebilecek tahditli ... plakalı aracıyla öğrenci servisi taşımacılığı işiyle iştigal ettiği ve tespit tarihinden yedi gün sonra makul sürede, tespit tutanağında ismi geçen ...

Koleji öğrencilerini taşımaya ilişkin olarak okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi aldığı görüldüğünden, yapılan taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a kapsamında olmadığı belirtilerek dava konusu trafikten men işleminde hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmış ve bu kısım yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak anılan işlemin iptaline.

Mahkeme kararının 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca dava dışı araç sürücüsü olan B.K.'ye 5.010,00-TL trafik para cezası verilmesine yönelik işlem bakımından davanın reddine ilişkin kısmı yönünden ise; davacının para cezası işleminin iptalini istemekte güncel, kişisel ve meşru menfaatinin bulunmadığı belirtilerek davanın bu kısmının ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken davanın reddine yönelik verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamakta ise de, karar sonucu itibarıyla yerinde bulunduğundan bu kısım yönünden istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacıya ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının söz konusu işlem hakkındaki kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin gerekçeli olarak reddi ile sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

30.12.2019 tarihinde yapılan denetimde, ... plaka sayılı araç ile ilgili belediyeden izin belgesi almaksızın servis taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemler tesis edilmiştir. Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... plakalı aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlem hakkındaki kısmı temyiz edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

30.12.2019 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen tutanakta, davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araç ile ... Koleji öğrencilerinin ilgili belediyeden alınmış izin belgesi olmaksızın taşındığı tespit edilmiştir.

Söz konusu tutanağa istinaden tesis edilen ... tarih ve ... sayılı trafikten men işlemine ilişkin tutanağın davalı tarafından sunulan nüshasında; trafikten men sebebine 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesinin yazıldığı, sonrasında bu ifadenin üzerinde düzeltme yapılarak Ek 2/5 maddesinin yazıldığı, ayrıca tutanakta açıklama olarak "(60 gün men edilmiştir)" ibaresinin üzerinin çizildiği ve yerine "eksiklik giderilinceye kadar değil (?) / 60 gün" ifadesine yer verildiği, anılan tutanağın davacı tarafından sunulan nüshasında ise;

"(60 gün men edilmiştir)" ibaresinin üzerinin çizildiği ve "eksiklik giderilinceye kadar değil (?)" ifadesinin yazıldığı, öte yandan aynı fiil sebebiyle araç sürücüsü adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı idari para cezasına ilişkin işlem tutanağında da para cezasının dayanağının 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi olarak gösterildiği ve fakat tutanağın üzerine "iptal" şerhinin düşüldüğü görülmektedir.

Bu haliyle tesis edilen trafikten men yaptırımının dayandığı madde yönünden şüphe ve çelişki oluşturacak ifadelere yer verildiği ve davacı ile davalı idarede bulunan tutanak nüshalarının birbiriyle uyumlu olmadığı anlaşıldığından dava konusu trafikten men işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan temyize konu kararın trafikten men işlemine ilişkin kısmının belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir.